x
6 Nisan 2017- Türkiye Futbol Federasyonu 1. Başkanvekili Servet Yardımcı, 34 oyla UEFA yönetim kurulu üyesi seçildi. UEFA'nın 41. genel kurulunda alınan kararla Şenes Erzik'in UEFA'yı FIFA'da temsil etme görevi de sona erdi. 19 Mart 2017- UEFA Şampiyonlar Ligi çeyrek finaline kalan takımlar belli oldu. Bayern Münih-Real Madrid, Barcelona-Juventus, Atletico Madrid-Leicester City, Borussia Dortmund-Monaco, yarı final için mücadele edecekler. 10 Şubat 2017- Galatasaray Başkanı Özbek, kulübün bankalara olan borcunun, Riva ve Florya projeleri sonrası kulüp kasasına giren son ödemelerle birlikte 750 milyon TL 'den  430 milyon TL civarına gerilediğini ifade etti.  28 Ocak 2017- Deloitte'un 2015-16 sezonuna ilişkin düzenlediği Para Ligi raporunda Manchester United 689 Milyon Euro'luk geliriyle, 11 yıl aradan sonra tekrar lider oldu. 2,ve 3. Sırada 620'şer Milyon Euro ile Barcelona ve R.Madrid yer aldı. 24 Ocak 2017- Türk futbolunun duayenlerinden Gençler Birliği kulüp başkanı İlhan Cavcav 81 yaşında yaşamını yitirdi. 23 Ocak 2017- Para Ligi'nde iki Türk takımı. Deloitte'un 2015-16 Para Ligi'ne FB 25. Galatasaray ise 30.sıradan girdi.   2 Ocak 2017- Türk futbolu 10 yılda 5 kat büyüdü, gelirler 2 milyar TL'yi aştı. 5 Aralık 2016- Football Leaks ile Jose Mourinho ve C.Ronaldo başta olmak üzere, bir çok ünlü oyuncu vergi kaçırmakla itham ediliyor. 21 Kasım 2016- Önümüzdeki 5 sezonun Süper Lig ve TFF 1. Lig müsabakaları yayın haklarının devri için düzenlenen ihaleyi 500 milyon dolarla Digiturk kazandı. 17 Kasım 2016- Barcelona, Japon internet firmalarından Rakuten ile 2017-18 sezonu için 58 milyon Dolarlık forma sponsorluğu için anlaştı. 
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Ekonomi Sebahattin DEVECİOĞLU Farklı Spor Organizasyonlarının Ekonomik Analizi (I)

Farklı Spor Organizasyonlarının Ekonomik Analizi (I)

Sports

Sebahattin Devecioğlu-25 Ekim 2011

Günümüzde spor organizasyonları uluslararası düzeyde yapılmaktadır. Spor yönetimi ve buna bağlı olarak organizasyonları, her ülkenin tanıtımı, ekonomik kalkınmışlığının göstergesi, turizm boyutuyla gelir getirici özellikleri gibi hususlarda bir ölçüt özelliği taşımaktadır. Her geçen gün, ilerleyen bilim ve teknoloji yardımı ile yapılan organizasyonların kitle iletişim aracılığıyla anında tüm dünya tarafından izlenilir olması, ülkelerin bu konudaki çalışmalarını da önemli hale getirmiştir (1).

 

Organizasyonların psikolojik, politik ve yönetsel etkileri yanında özellikle ekonomik, sosyal ve ekolojik sonuçlar doğuran yönü de ilgili literatürde tartışılmaktadır. Olimpiyatlar gibi organizasyonların odağında sportif yarışmalar ve buna bağlı olarak da ulaştırma, teknik, yiyecek-içecek gibi hizmetler bulunmaktadır. Hiz­metler hem yarışmacılara, yardımcı personele, antrenörlere hem de seyircilere sunulur. Organizasyonların odağında yarışmalar ve hizmetler (ulaştırma, teknik, yiyecek-içecek) bulunur. Düzenlemeler sadece yarışmalarla sınırlı kalmamakta, bir dizi farklı etkinliği de (festivaller, açılış-kapanış seremonileri gibi) içermektedir (2).

 

Bir veya daha fazla etkinliğin yapıldığı ve farklı branşları bir araya getiren spor or­ganizasyonlarında; etkinlikler, başlangıçtan itibaren talebe yönelik olarak planlanmak­ta, organize edilmekte ve yürütülmektedir. Amaç sadece sporla sınırlı değildir, “marka, pazarlama ve deneyim yaşama” organizasyonların diğer önemli enstrümanlarıdır. Med­yanın çapraz etkisi spor etkinliklerinin başarısında belirleyici olan önemli bir unsurdur. Günümüzde spor organizasyonları genellikle uluslararası düzeyde yapılmakta ve gelişen teknoloji sonucu kitle iletişim aracılığıyla anında tüm dünya tarafından izlenebilmektedir. Bu nedenle, medya ve spor etkinlikleri yoğun bir ilişki içerisindedirler. (3).

Tüm dünyada spor organizasyonları yerel, ulusal, uluslararası ve özel spor organizasyonları olarak düzenlenmekte olup milyonlarca insanı yakından ilgilendirmektedir. Spor organizasyonları yakından incelendiğinde düzenleniş şekli ile birçok özellikleri bünyesinde bulundurmaktadır. Bu gün spor organizasyonlarının ön plana çıkan en önemli özelliklerinden biri ekonomik fayda sağlamasıdır.

Bu çalışmada; farklı formlarda seçilmiş olan spor organizasyonlarının “2008 Pekin Olimpiyatı, 2010 FIFA Dünya Kupası, Formula 1, NBA, 2011 Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları” nın ekonomik boyutu; yatırım, ulaşım, konaklama, yayın gelirleri, bilet ve sponsorluk gelirleri ile giderleri açısından spor ekonomisi istatistiklerinden faydalanılarak değerlendirilmiştir. Anlamlı bulunan veriler karşılaştırmalı olarak tablo ve grafiklerle gösterilmiştir.

 

2008 Pekin Olimpiyatları

Modern Olimpiyatlarda 1896’dan itibaren oyunları organize eden kentler, bu organizasyonu kentin imaj ve prestijini arttırmak için üstlenmişlerdir. Bunun yanı sıra ülkeler, oyunların getireceği ekonomideki canlılık ve gelişme, turizm gelirlerinde artış, günümüzde yayın hakları ve reklamdan kazancın artışı, kent ve bulunduğu ülkenin tanınmasının yaratacağı etkiler nedeniyle Olimpiyatları düzenleme konusunda yarışa girmişlerdir.

Olimpiyatları düzenlemek için büyük bir ekonomik ve politik güce ihtiyaç duyulmaktadır. Yıllarca süren ve büyük ekonomik harcamalar yapılan adaylık, hazırlık ve oyunların düzenlenmesi dönemi için bu güçler gerekli hale gelmiştir. Ülkeler organizasyonu bir güç gösterisi haline getirerek olimpiyatların organizasyonunu zorlaştırmışlar ve büyük yatırımlar gereken bir seviyeye çıkarmışlardır. Bunların sonucu olarak Olimpiyat organizasyonu sadece ekonomik ve politik açıdan güçlü birkaç devletin düzenleyebileceği seviyeye ulaşmıştır (4).

Londra 1948'den itibaren yayın gelirleri devreye girmiş ve bu oyunlarda BBC yayın hakları için 3,000 dolar ödemiştir.. Bugünkü çapında olmasa da ilk uluslararası pazarlama programı, Helsinki 1952'de uygulanmış ve 11 ülkeden firmalar ücretsiz olarak ürün sağlamışlar. Tokyo 1964'te oyunlarla bağlantılı olarak pazarlama yapan firmaların sayısı 250'ye yükselmiş ve daha sonra da bu rakam giderek artmış. Tüm bu gelişmelere rağmen pazarlama gelirlerinin masrafları karşılamaktan çok uzakta kaldığı ifade edilmektedir. Örneğin Montreal 1976'da 628 sponsor ve tedarikçi olmasına rağmen pazarlama programından sadece 7 milyar dolarlık bir gelir elde edilebilmiş ve ev sahibi Kanada, oyunları yaklaşık 1 milyar dolarlık borçla kapatmıştır (5).

 

 

Tablo 1. Olimpiyat Gelirleri

Olympic Revenue, 1993-2008 (in $ billions) 

Source                                  1993-1996     1997-2000      2001-2004           2005-2008

Broadcast Rights                     1.251          1.845               2.232                      2.570

Global Sponsorship                 0.279           0.579              0.663                      0.866

Domestic Sponsorship             0.534           0.655              0.796                      1.555

Ticketing                                  0.451           0.625               0.411                      0.274

Licensing                                  0.115           0.066               0.087                      0.185

TOTAL                                       2.630           3.770               4.189                      5.450 

2000 yılında Pekin, Olimpiyatlara ev sahipliği yapmak için Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ne (IOC) başvurduğunda, altyapının geliştirilmesi için 14.3 milyar dolar harcayacağını belirtmiştir. Daha sonra bu rakamın 40 milyar dolara çıkmış olduğu ifade edilmektedir. Pekin Belediye Başkanlığı'nın açıklamasına göre toplam harcamanın sadece 1.8 milyar doları yeni spor tesisleri için yapılmış, geriye kalan kısım ise havaalanı, metro, vs gibi 16 milyon nüfuslu şehrin zaten acil ihtiyacı olan altyapı projelerinde kullanılmış. Diğer yandan, spor tesisleri için harcanan paranın da yarısının devletin cebinden çıktığını, diğer yarısının ise sponsorluklar ve bağışlarla karşılanmıştır  (Tablo 2.). (6).

 

IOC verilerine göre Pekin2008'de 1.74 milyar dolar olarak gerçekleşmesi beklenen televizyon yayın haklarının yüzde 49'u yerel Organizasyon Komitesi'ne verilirken, yüzde 51'i ise IOC'ye ve dünya çapında Olimpik Hareket'in desteklenmesi için ülkelerin Olimpiyat Komiteleri ile uluslararası federasyonlara dağıtılmaktadır.  Pekin 2008'de 'e yayın haklarından yaklaşık 870 milyon dolar kaldığı, Çinlilerin toplam doğrudan gelir hedefi ise 2 milyar dolar ve tabii ki bu rakamın içinde sponsorluklar, bilet ve lisanslı ürün satışları da yer aldığı ifade edilmektedir (7).

 

Tablo 2. 2008 Pekin Olimpiyatları  Bütçesi

 

GELİRLER

US$ m

%

GİDERLER

US$ m

%

Television Rights

709

43.63%

Capital Investment

190

11.69%

TOP Sponsorship

130

8.00%

Sports Facilities

102

6.28%

Local Sponsorship

130

8.00%

Olympic Village

40

2.46%

Licensing

50

3.08%

MPC and IBC

45

2.77%

Official Suppliers

20

1.23%

MV

3

0.18%

Olympic Coins Program

8

0.49%

Operations

1419

87.32%

Philately

12

0.74%

Sports Events

275

16.92%

Lotteries

180

11.08%

Olympic Village

65

4.00%

Ticket Sales

140

8.62%

MPC and IBC

360

22.15%

Donations

20

1.23%

MV

10

0.62%

Disposal of Assets

80

4.92%

Ceremonies and Programs

100

6.15%

Subsidies

100

6.15%

Medical Services

30

1.85%

Others

46

2.83%

Catering

51

3.14%

Transport

70

4.31%

Security

50

3.08%

Paralympic Games

82

5.05%

Advertising and Promotion

60

3.69%

Administration

125

7.69%

Pre-Olympic Events and Coordination

40

2.46%

Other

101

6.22%

Surplus

16

0.98%

Total

1625

1625

Pekin Olimpik Ekonomi Araştırmaları Derneği'nin bir raporunda yukarıda bahsedilen kalemlerin sağladığı/sağlayacağı doğrudan gelire ek olarak oyunlarla bağlantılı ekonomik faaliyetlerden 2004-2008 döneminde toplam 15.4 milyar dolarlık bir getiri sağlandığı ifade edilmektedir. Yine aynı rapora göre, dolaylı getiriler oyunlar bittikten sonra da devam edecek ve özellikle turizm ve hizmet sektörleri, Olimpiyat etkisinden ilerleyen yıllarda da fayda sağlanacağı ifade edilmektedir (8).  

Pekin 2008'in küresel sponsorları arasında sadece tek bir Çin firması olduğu, bilişim teknolojileri üreticisi Lenovo. 2005 yılında IBM'in PC operasyonun satın alarak adını duyuran bu şirket, oyunlara sağladığı 65 milyon dolarlık kaynak ve bilgisayar altyapısı ile Pekin 2008'i gelecekteki küresel açılımları için olimpiyatları stratejik olarak değerlendirmişlerdir (9).

 

2010 FIFA Dünya Kupası 

Dünya Futbol Kupası gelirleri 2002 ve 2006 dünya kupası ev sahipleri Güney Kore’ye 140 milyon dolar, Japonya’ya 46 milyon dolar, Almanya organizasyon komitesine ise 92.2 milyon dolar kaldığı ifade edilmişti.  Hatta kupa geliri yanında tüm diğer gelirlerle birlikte 1994 yılında ev sahipliği yapan Amerika’ya 4 milyar dolar ek gelir sağladığı öne sürülmüş, bir danışmanlık şirketi ise Güney Afrika’nın bu etkinlik sonucunda 6.6 milyar dolar bir gelir elde ettiği ifade etmektedir. Adını Afrika kıtasının güneyine uzanmasından alan yaklaşık 50 milyonluk nüfusa sahip, gelişmekte olan ülkeler sınıfında bulunan Afrika ev sahipliği yaptığı dünya kupası maçlarına 2004 yılında hazırlıklara başlamıştır. Nüfusunun yüzde 40’ı yoksulluk sınırında bulunmasına rağmen yaklaşık 1.2 milyar doları stadyum inşaatı harcamalarına, 960 milyon dolara yakın alt yapı harcamalarına bütçe ayrılmıştır. Güney Afrika sadece stadyum inşaatı için 1.75 milyar dolar harcadığı ayrıca bu ayrılan bütçe yapılan ilavelerle 2.5 milyar dolara ulaşmıştır. FIFA ise organizasyon için yapılacak 1.2 milyar dolar harcamanın 700 milyon dolarını Güney Afrika’da yapacağını taahhüt etmişti 328 milyar dolar GSMH ve kişi başına 6.650 dolar gelire sahip olan Afrika, kupa döneminde ekonomisinde yüzde 2.8 büyüme sağlamıştır. Dünya kupasının etkisiyle ekonomisinin tahmini yüzde 3.5 büyüdüğü, Yüzde: 24’lerde olan işsizlik organizasyonun etkisiyle düştüğü  ifade edilmektedir (10).

Öte yandan maçları izlemeye gelen taraftarlar turizme hareketlilik kazandırmıştır. Kupadan önce gelmesi beklenen tahmini 350 bini askın turistin hamlesiyle oteller doluluk oranlarını yükseltmiştir., yine bu turizm hareketliliğiyle gıda, giyim ve ulaşım harcamaları büyüme ve istihdama ivme kazandırmıştır.       Ayrıca yapılan hesaplamalara göre bu harcamalar istihdama yaklaşık 150 bin kişilik kalıcı bir katkı sağlamıştır. Hesaplamalara göre her turistin 4-5 bin dolar harcamasıyla ekonomiye yaklaşık 1.2-1.5 milyar doları aşkın bir gelir kaldığı ifade edilmektedir (11).

 

Tablo 3. 2010 FIFA Dünya Kupası Bütçesi

Project                                                                                    Cost

Stadia                                                                                 R8.4 billion

Transport                                                                          R9.0 billion

Broadcasting                                                                     R400 million

ICT                                                                                     R2.5 billion

Safety and Security                                                           R666 million

FIFA                                                                                   R3.1 billion

Ports of Entry                                                                    R1.573 billion

Training of Volunteers                                                     R25 million

Community Mobilisation                                                 R17 million

Legacy Projects                                                                 R337 million

Arts and Culture                                                               R150 million

Organising Committee                                                      R3.2 billion +

 

(12) Kaynak : Business Unity South Africa (2006).

 

Formula 1 Yarışları

 

Formula 1 Fedaration internatioanale de I’ Automobile (FIA)-1904 Yılında kurulmuş 5 kıta ve 125 ülkede 213 üye motorsporları derneğini bünyesinde bulunduran kuruluş tarafından her yıl açıklanan tek sürücülü otomobiller için bir dizi teknik kuraldır. Bu kuralarda azami ve asgari boyutlar, motor kapasitesi teknik olarak izin verilen ve verilmeyen hususlar ve pilotu korumak açısından araçta bulunması gereken güvenlik önlemleri yer almakatadır. Bu kurallara göre yapılan otomobil Formula 1 otomobilidir. Formula 1 Dünya Şampiyonası 1950’de ortaya çıkarılmış olup FIA şamğpiyonalarınının en eskisidir. FIA Formula 1 Dünya Şampiyonası olarak kabul edilen ilk Formula 1 Yarışı 13 Mayıs 1950’de Silversstone’da yapılan İngiltere Grand Prix’dir (13).

Formula 1 yıllık televizyon yayın ve reklam hakları geliri 2 milyar doları bulmakatadır. Her yarışı 150’ yi aşkın ülkeden 2 milyara yakın izlemektedir.  Formula 1’de yarışan bazı takımların bütçeleri sezonluk 300 milyon dolarları buluyor. Takımlar bir yılda yaklaşık 900 lastik kullanılıyor. Her lastiğin maliyetinin 2,00 Euro’dan az olmadığını hesaba katarsak sadece bu rakamlar bile bu sporun maliyeti büyüklüğünü gösteriyor(14).

Deloitte Spor Endüstri Grubu tarafından Formula 1’in “ekonomisi” ile ilgili çalışması Formula 1’in NFL (National Football League), FA Premier League ve MLB (Major League Baseball) gibi spor organizasyonlarından daha fazla gelir getirdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmaya göre, 3.9 milyar dolar olarak hesaplanan Formula 1 toplam gelirleri genel gelirler, takım gelirleri ve yarış gelirleri olmak üzere üç kalemden oluşuyor. Genel gelirler, televizyon yayın hakları, yarış sponsorlukları ve ağırlama gelirlerinden, takım gelirleri ise sponsorlar ile ticari paydaşların ve takım sahiplerinin katkılarından oluşuyor. Yarış gelirlerinde ise bilet satışları ve diğer yarış sponsorluklarından elde edilen gelirler yer almaktadır. Deloitte Spor Sektörü Grubu’nun yaptığı açıklamada F1’in dünyadaki en büyük finansal güç olduğunun altı çizilirken, Formula 1’in izleyici sayısının artırılması, marka değerine katma değer yaratılması ve neticede gelirlerin artırılması isteniyorsa Grand Prix’lerin yapıldığı yerlerin, izin bedellerinin, ev sahipliği koşularının, takımların maliyetlerinin, sponsorluk anlaşmalarının ve çevre ile ilgili konuların düzenli olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor (15).

 

                              Tablo 4.  Avrupa Grand Prix  Bütçesi : 1997 (US $)

COUNTRY

Race Week Attendance 

Sunday Attendance 

Estimated Spending ($m) 

Austria

234,500

110,000

37.0

Belgium

203,000

81,000

33.2

UK

182,000

90,000

50.2

Europe

276,500

115,000

66.3

France

184,500

75,000

53.7

Germany

258,500

91,000

47.7

Italy

188,000

90,000

43.9

Monaco

222,432

66,505

71.5

Portugal

55,600

37,300

10.7

San Marino

176,975

81,353

42.2

Spain

134,700

65,000

33.6

Totals

2,116,707

902,158

489.9

 

    (16)Kaynak : http://www.fia.com

 

 

NBA Amerikan Profestonel Basketbol Organizasyonu

 

Tüm dünyada en çok izlenen spor organizasyonlarından biridir. 6 Haziran 1946 tarihinde "Basketball Association of America" (BAA) adıyla kuruldu. Bugünkü adı olan "National Basketball Association" (NBA,Ulusal Basketbol Birleşimi) ismi ise 1949 yılında ABD'de kurulmuş bir diğer profesyonel lig olan "National Basketball League" (NBL) ile birleşmesinden sonra alındı. NBL 12 yıldır süren profesyonel bir lig olmasına rağmen genel olarak 3 yıllık BAA'nın önderliğinde kuruldu. Bunda, BAA'nın ülke çapında büyük şehirlerde yaygın bir lig olması sebepti. 1949 yılında iki ligin birleşmesinden dolayı 17 takımlı bir lig oluştu. Bu birleşme sonucu büyük şehirlerdeki büyük takımlar ile küçük kasaba takımlarının karışımı dengesiz bir lig oluştu. 1950'de lig 11 takıma düştü. 1954'de lig tarihinin en az takım olan 8 takım kaldı. 1990'larda ayrıca NBA dünya çapında büyük tanınma ve artık dünya çapında takip edilen bir lig konuma ulaştı. 1995 yılında ABD dışında Kanada'da Toronto Raptors ve Vancouver Grizzlies takımları kuruldu ve takım sayısı 29 oldu. 1992 yılında Rüya Takım (Dream Team) adıyla ilk defa NBA'in profesyonel oyuncuları Barselona'daki olimpiyatlara katılmıştır (17).

Günümüzde, NBA genel olarak 15'er takımdan doğu ve batı olmak üzere iki konferansa bölünmüştür. Her konferans ise 3'e bölünmüştür ve bu toplam 6 grupta 5'er takım vardır. Normal sezon içinde bir takım toplam 41'i içi saha 41'i deplasman da olmak üzere 82 maç yapmaktadır. Ancak fikstür alışılmışın dışında aynı sırada devreli sistem gibi devam etmez. Her takım kendi grubundaki takımlarla bir sezonda 4 maç yapar. Kendi konferansında bulunan (doğu veya batı) ama diğer iki grupta bulunan takımlarla 3 veya 4 maç yapar. Diğer konferanstaki takımlarla ise iki maç yapmaktadır. Yoğun maç programı ve her takımın ülkenin diğer ucundaki takımla da sezon içinde oynama mecburiyeti nedeniyle fikstür ona göre düzenlenir ve takımlar turneye çıkar gibi deplasman maçlarına giderler ve sezon boyunca iki üç gün arayla üst üste maçlar yaparlar.

 

Tablo 5. NBA Basketbol Ligi Bütçesi

 

Major League Baseball (MLB) 

MLB League Revenue 

7.2

Bil. US$

2011

PRE

Overall Operating Income 

494

Mil. US$

2010

Forbes

Number of MLB Teams 

30

Teams

2010

MLB

Average MLB Game Attendance (162 Game Season) 

30,135

Spectators

2010

ESPN

Average MLB Team Value 

523

Mil. US$

2010

Forbes

National Basketball Association (NBA) 

NBA League Revenue (Basketball Related Income) 

4.1

Bil. US$

2010/11

PRE

Overall Operating Income 

183

Mil. US$

2009/10

Forbes

Number of NBA Teams 

30

Teams

2009/10

NBA

Average NBA Game Attendance (82 Game Season) 

17,149

Spectators

2009/10

ESPN

Average NBA Team Value 

369

Mil. US$

2009/10

Forbes

Other Sports Industry Revenue 

NCAA Sports Revenue (Including Div. I, II and III) 

757

Mil. US$

2010/2011

NCAA

Spectator Sports** 

31.4

Bil. US$

2011

PRE

U.S. Health Club Revenue 

20.3

Bil. US$

2010

IHRSA

European Health Club Revenue 

31

Bil. US$

2010

IHRSA

NASCAR Revenue 

645.4

Mil. US$

2010

NASCAR

 

PRE = Plunkett Research estimate; SGMA = Sporting Goods Manufacturing Association. 

IHRSA = International Health, Racquet & Sportsclub Association 

 

 (18)Kaynak: http://www.plunkettresearch.com

 

NBA, hem kendisi bir marka ve şirket modeli olarak nitelendirilebilirken, diğer taraftan da düşme ve çıkmanın olmadığı bir lig organizasyonu içinde mücadele eden 30 takımıyla birlikte bir farklı piyasa özelliğine de sahip bulunuyor. Kuşkusuz dünyanın global nitelik taşıyan en değerli markalarından birisi haline gelen NBA’in bu başarısının yaratılmasında yıldızlara dayalı sitemin büyük rolü bulunuyor. Nitekim,  1980′lerde ezeli rakipler Los Angeles Lakers ile Boston Celtics’in efsanevi oyuncuları Magic Johnson ve Larry Bird, 90′ların Chicago Bulls’un Michael Jordan’ı gibi takım ve markalaşmış oyuncuların yerel ve küresel çapta pazarlanmasındaki başarı yatıyor. Bir spor olmaktan çok iş (business) ve bir endüstri haline gelen Amerikan basketbolunun, 25 yıl içinde geçirdiği evrim, bir piyasanın nasıl yoktan yaratılacağı ve düzenleneceği konusunda önemli mesajlar veriyor.  Kısacası, spor pazarlaması için olduğu kadar bir piyasa düzenlemesi açısından da mükemmel bir örnek sunan NBA modelinde, piyasanın toplam değerini artırmak için işbirliği yapan kulüpler, yaratılan toplam değeri eşit şekilde paylaşırken, diğer taraftan da oyunun temel aktörü konumundaki oyuncular bu oluşumdan yarı yarıya pay alabiliyorlar şeklinde ifade edilmektedir (19). 

 

2011 Dünya Üniversitelerarası  Erzurum Kış Oyunları

 

Dünya Olimpiyat Komitesi tarafından her 4 yılda bir yapılan yaz oyunları gibi kış oyunları da düzenlenmektedir. Bu oyunlardan bir tanesi de Üniversite Kış Oyunlarıdır. FISU (Uluslararası Üniversite Sporları Federasyonu)’ nun desteği sayesinde her iki yılda bir düzenlen ve bu yıl yirmi beşincisi olan  27 Ocak 6 Şubat tarihleri arasında Erzurum da   düzenlenecek olan Üniversite Kış Oyunları her geçen gün daha fazla sayıda katılımcının ilgisini çekmektedir. Katılımcı sayısı, 1959’da Turin, İtalya’da toplamda 1,407 katılımcıdan 2001’de 165’ten daha fazla ülkenin katılımıyla Beijing Çin’de 19706,6757 ve 2003’te de Daegu Kore’de 175 ülkeden 6643 katılımcıya çıkmıştır.  İstatistikler 1958’de Zell-Am-See, Avustralya’da Universiade’ye 98 sporcunun katıldığını gösterirken, diğer bir kayda göre 2009’da Harbin, Çin’de Dünya Üniversiteler Kış Oyunlarına 44 ülkeden 2831 katılımcının yer aldığını göstermektedir. 38 yıldır geniş bir yarışma yelpazesini içeren ve 135 farklı ülkeden neredeyse 25,500 katılımcıyı bir araya getiren bu şampiyonaların 148’i gerçekleşmektedir.  Birçok öğrenci ve üniversite sporları liderlerine Universite oyunları dışında diğer etkinliklerde de bir araya gelme fırsatı tanımaktadır. 2000’den bu yana 3,623 katılımcıyla 20 Dünya Üniversiteler Şampiyonası’nın her biri farklı sporlar için tahsis edilen yerlerde düzenlenmiştir. 2002’de 83 ülkeden 4,228 katılımcıyla 24 şampiyona düzenlenmiştir. 2004’te ise 4,845 katılımcıyı bir araya getiren 25 şampiyona düzenlenmiştir. 2006’da FISU toplamda 209(90’ ı farklı)ülkeden 5,852 katılımcıyla 27 şampiyona ve 2008’de ise 229 ülkeden (90’ı farklı) 6,652 katılımcıyı bir araya getiren 29 şampiyona düzenlenmiştir (20).

 

Tablo 6. Dünya Üniversitelerarası Erzurum Kış Oyunlarının Bütçesi (2011)

 

Spor Organizasyonları ( Organizasyonlar, Gönüllüler, Spor Alanları )

1.800.000 Euro 

Genel ( Konaklama Ulaşım, Geçici Yapılar, Teknoloji, Güvenlik vb.)

4.000.000 Euro

Pazarlama ( Tv, Diğer Basın, Törenler)

2.500.000. Euro

Yönetim İşbirliği Personel)

2.500.000 Euro

Toplam

10.550.000 Euro

 

 

(21)Kaynak: Universiade Winter Conference, 2011  

 

Dünyanın birçok bölgesinden 57 Ülkeden üniversite gençliğinin Barış, kardeşlik ve dostluk için bir araya geldiği Alp Disiplini, Biathlon, Buz Hokeyi, Curling, Kayakla Atlama, Kayaklı Koşu, Kuzey Kombine, Snowboard, Serbest Stil Kayak, Artistik Paten, Short Track gibi branşlarda düzenlenmiştir.

FISU ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti, Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, Spordan Devlet Bakanlığı, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Spor Toto ve Loto Genel Müdürlüğü,  Türk Üniversite Spor Federasyonu, Erzurum Valiliği, Erzurum Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, Erzurum Belediyesi ile birlikte birçok kamu kurum ve kuruluşların yardımı ve sponsorlukların yanı sıra Sivil Toplum Kuruluşları ve Medya ile Gönüllüler Ordusunun desteği ile Atatürk Üniversitesi ile Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu ve Öğretim üyelerinin bilimsel katkılarıyla gerçekleşecek olan 25. Erzurum Üniversiteler Kış Oyunları, 700 trilyona yakın yatırım ve bütçesiyle, Türkiye’de şu ana kadar yapılan spor organizasyonlarını en fazla pay ayrılan organizasyon olarak tarihe geçecektir (22).  

Modern toplumlar tarihin derinliklerinden gelen oyun ve inanç formundaki etkinlikleri devasa spor organizasyonlarına dönüştürmeyi başarmışlardır. Günümüzde dünyanın bir çok bölgesinde geleneksel hale gelmiş belirli periyotlarla yapılan modern spor organizasyonları düzenlenmektedir. Olimpiyatlar, dünya şampiyonaları vb organizasyonlar insanları din dil ırk ayrımı gözetmeksizin bir araya getirerek karşılıklı etkileşim ve iletişim yoluyla aynı dili konuşmalarına yardımcı olmaktadır. Aslında spor organizasyonlarının farkında olmaksızın insanlık tarihinin gelişimine olumlu yönde birçok katkıları bulunmaktadır. Spor organizasyonlarının önemini kavrayan toplumlar birçok organizasyonu bölgelerinde düzenleme yarışın girmişlerdir.

Spor kurum ve organizasyonlarının etkili ve verimli çalışabilmesi büyük ölçüde yönetimlerine bağlıdır. En küçük spor kuruluşlarından en büyük spor organizasyonlarına kadar başarılı olmak ancak, çağdaş yönetim ilke ve fonksiyonlarının bilinçli ve maharetli bir biçimde spor yönetimine uygulanmasıyla mümkün olabilir. Spor teşkilât ve organizasyonlarının hedeflerine ulaşabilmesi büyük ölçüde yönetim biliminin kural, ilke ve metotlarının uygulanmasına bağlıdır. Bunun sağlanabilmesi ise, spor yönetiminin sistemli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi ile mümkün olabilir. Spor yönetiminde başarı, sporu yönetenlerin performansına bağlıdır. Daha da önemlisi, pratik tecrübelerini sürekli yenileyerek, bu tecrübelerini teorik bilgilerle destekleyerek, spor gibi karmaşık bir olguyu ve onun organizasyonunu kazanmış olması gerekir (23).

Dünyanın her yerinin karışık olduğu bir dönemde belirli bir ticari ürünün siyasi sınarları, savaşları, çatışmaları aşıp, başarıyla satılabilmesinin sırrı son zamanlarda üzerinde çok tartışılan “global pazarlama yaklaşımı” içinde yer almaktadır. Global pazarlama yaklaşımı, temel pazarlama ilkelerinin dünya çapında uygulamasıdır. Özellikle çok uluslu işletmelerin bütün dünya da kullandığı bir pazarlama stratejisidir. Bu strateji, savaşlara ve bölgesel çatışmalara karşın, insanlar arasındaki benzerliklerin farklılıklardan çok daha fazla olduğu düşüncesine dayalı bir pazarlama anlayışıdır. Toplumsal, kültürel, iktisadi, siyasi ve bütün diğer farklılıklara karşın, belirli bir marka malın, örneğin belirli bir reklam sloganıyla dünyanın her yerindeki piyasalarda pazarlanmasıdır (24).  

Spor artık bedensel bir faaliyet ve yarışmaların yapılması aracı olarak değil ekonomik hayatı doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen iktisadi bir faktör olarak da değerlendirilmektedir.

Sporun ekonomik etkilerini en fazla hissettiren çeşidi büyük çaplı organizasyonlardır. Olimpik Oyunların ve Futbol şampiyonalarının yapıldığı yerler kamu ve özel sektör yatırımlarını yoğun bir şekilde kendine çekmektedir. Bu yarışmaların yapılması öncelikle turizmi, yiyecek-içecek hizmetlerini ve inşaat faaliyetlerini teşvik etmekte ve canlandırmaktadır. Konaklama sektörü, restoran işletmeleri, mekanik tesisler, spor okulları ve öğretmenleri, ulaştırma kuruluşları, seyahat acenteleri sportif faaliyetler sayesinde pozitif etkilenmekte ve bu durum bölge ekonomisine yansımaktadır (21).  

Sporu geliştirmek ve yaygınlaştırmak kadar önemli bir yere sahip olan spor organizasyonlarının düzenlenmesi, toplumun çok yönlü gelişimine katkıda bulunması amacına yönelik düşünülerek değerlendirilmesi gerekmektedir. Spor organizasyonları da sosyal kültürel ve ekonomik anlamdaki donanımları ile farklı alanlarda düzenlenen ve benimsenen organizasyonlarla aynı özellikler taşır niteliktedir.

 

(Bu çalışma I.Uluslararası Spor Ekonomisi ve Yönetimi Kongresinde Bildiri Olarak Sunulmuştur) 

 

 

KAYNAKLAR

(1). Milli Eğitim Bakanlığı Spor Yönetimi Ve Organizasyonu Öğretim Programı, 2006

 

(2). Koşan A., Güneş E., Gönüllülük ve Erzurum 2011 Üniversitelerarası Kış Oyunları,Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2009 13 (2): 1-18

 

(3). Milts, H. (2005). Sportevents und Nachhaltigkeit, Ein Projekt, Wuppertal Instıtut für Kli­ma, Umwelt, Energie GmbH.

 

(4). Şentürk F., Tarihsel Gelişim İçinde Olimpiyat Tesislerinin İncelenmesi Ve Türkiye Örneği İle Karşılaştırılması, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı Mimari Tasarım Programında Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2003

 

(5).  Erişimi : http://www.aabri.com/manuscripts/10608.pdf Erişim Tarihi: 02.06.2011

                                 

(6). Ferran Brunet; Zuo Xinwen – The economy of the Beijing Olympic Games International Sport Business Symposium, held by the Capital University of Economics and Business in Beijing, at 12th August 2008.

 

(7). Erişim: http://www.ioc.com. Erişim Tarihi : 07.06.2011

 

(8).Erişim:http://www.businesstoday.org/magazine/temporarily-cancelled-running-bull/post-olympics-beijing, Erişim Tarihi : 04.07.2011

 

(9). Erişim: http://www.lenovo.com/beijing/ca/partnership.html, Erişim Tarihi: 04.07.2011

 

(10). Ramos Mabugu And Ahmed Mohamed The Economic Impacts Of Government Financing Of The 2010 FIFA World Cup Stellenbosch Economic Working Papers: 08/08the Department Of Economıcs And The Bureau For Economıc Research At The Unıversıty Of Stellenbosch

 

(11).Erişim: http://blog.milliyet.com.tr/Blog.aspx?BlogNo=252660, Erişim Tarihi : 16.07.2011

 

 (12). Business Unity South Africa (2006).

 

 (13). Erişim : http://www.f1turkiye.com, Erişim Tarihi : 20.07.2011

 

(14). Erişim: http://www.motorsport.com. Erişim Tarihi : 21.07.2011

 

(15). Erişim: http://www.deloitte.com/view/tr_TR/tr/basin-odasi/. Erişim Tarihi : 20.06.2011

 

(16).  Erişim : http://www.fia.com, Erişim Tarihi: 23.07.2011

 

(17). Erişim:  http://www.turkcebilgi.com/nba/ansiklopedi, Erişim Tarihi: 18.07.2011

 

 (18) Erişim: http://www.plunkettresearch.com, Erişim Tarhi: 25.07.201

 

(19).  Akşar.T., Bir Marka Değeri Nasıl Yaratılır ya da NBA Örneği, Futbolekonomi, 21 Kasım 2010

 

 (20). Erişim:  http://www.universiadeerzurum.org. Erişim Tarihi. 05.02.2011

 

(21). Koşan A., 2011 Erzurum Kış Oyunlarının Soyo-Ekonomik Ve Turizm Açısından Değerlendirilmesi, Universiade Winter Conference, 2011  

 

(22). Devecioğlu,S., Kardan Para, Futbolekonomi, 16 Ocak 2011

 

(23). Yetim,A., Şenel,Ö., “Türkiye’de Spor Yöneticisi Yetiştirme Faaliyetlerinin Görünümü” Milli Eğitim Dergisi,Sayı:150,2001

,

 (24). Taşkın, Erdoğan; “Global Pazarlama Yaklaşımı”, Pazarlama Dünyası, Yıl: 6, Sayı: 34,1992, s. 10.

 

 

Bu İçerik  18047  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Sebahattin Devecioğlu Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

21.04.2017 Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

92.439

0,43

 bjk BJKAS

5,05

-2,70

 fb FENER

34,32

0,06

 gs GSRAY

24,20

-0,41

 trabzon TSPOR

2,64

-0,75

 

       

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 13497552

Spor Toto Süper Lig 2016-17 Puan Durumu

Sıra TAKIMLAR O G B M A Y AV P
1

BEŞİKTAŞ

27 18 7 2 54 23 31 61
2 BAŞAKŞEHİR 27 16 8 3 51 22 29 56
3 FENERBAHÇE

27

14 8 5 50 26 24 50
4

GALATASARAY

27
15
4
8
50

32

18
49
5 TRABZONSPOR
27
13
5
9
31
27
4

44 

6

ANTALYASPOR

27
12
7
8
32
32
0
43
7

KONYASPOR

27
10
9
8
32
33
-1
39
8

KASIMPAŞA

27
10
6
11
38
37
1
36
9

GENÇLERBİRLİĞİ

27
9

9
26
27
-1
36
10

BURSASPOR

27
10
5
12
29
35
-6
35
11

OSMANLISPOR

27

8
10
9
35
32
3
34
12

ALANYASPOR

27
10
4

13

45
50
-5
34
13

KARABÜKSPOR

27
10
4
13
30
37
-7
34
14

AKHİSAR BLD.

27
8
6

13 

21
38
-17
30
15

KAYSERİSPOR

27
7
6
14
35
49
-14
27
16

Ç.RİZESPOR

27
6
5
16
27
43

-16

23
17

GAZİANTEPSPOR

27
6
4
17
26
46
-20
22
18

ADANASPOR

27
5
5
17
24
47
-23
20

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

2018 Dünya Kupası 1.Tur 1.Grup Puan D.

Avrupa Elemeleri 1.Tur Grup I
Sıra TAKIM O G B M A Y PUAN AV
1

hirvatistan-bayrak Hırvatistan

5 4 1 0 11 1 13 10
2 izlanda-bayrak İzlanda 5 3 1 1 8 6 10 2
3 ukrayna-bayrak Ukranya

5

2 2 1 7 4 8 3
4

turk-bayrak Türkiye

5 2 2 1
7

5

8 2
5 kosova-bayrak Kosova
5 0 1
4 2 14 1

1

6

finlandiya-bayrak Finlandiya

5 0 1 4
3

8

1 -5

Money Football League

    

Deloitte-Money-League-17

   

“Yirmincisi yayınlanan 2017 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Manchester United 689 Milyon Euro’luk geliriyle tekrar zirvenin sahibi oldu. Fenerbahçe ve Galatasaray da, 25. ve 26.sıradan tekrar Para Ligi’ne girdiler.”
Raporu okumak için Tıklayınız

 


    

EkoLig-Foto

 

EkoLig - Futbol Ekonomisi Raporu, Türk Futbolunun gelirlerini ve ekonomik görünümünü mercek altına alan ve futbolun finansal verilerini Avrupa'nın önde gelen ligleri ile karşılaştırmalı olarak sunan rapor 
için tıklayınız 

 

 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için klikleyiniz

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.