x
10 Temmuz 2020- Federasyonun açıklamasına göre, Süper Lig'de 2020-2021 sezonu 11 Eylül 2020 Cuma günü başlayıp, 16 Mayıs 2021 Pazar günü tamamlanacak. 19 Haziran 2020- Covid-19'un neden olduğu olumsuzluklar nedeniyle UEFA Geçici Acil Önlemler başlıklı bir bildiri yayınlayarak, Finansal Fair Play konusunda kulüplere bazı esneklikler sağladı. Bu kapsamda en önemli karar: 2020 mali yılın... 19 Haziran 2020- UEFA, 2020 sezonu Şampiyonlar Ligi'nde sezonun kalan maçlarının Portekiz'in başkenti Lizbon'da oynanacağını; 2020 finaline ev sahipliği yapmayı bekleyen İstanbul'un ise 2021 finaline ev sahipliği yapacağını duyurd... 5 Haziran 2020- UEFA Finansal Fair Play kriterlerine uyum sağlayamadığı gerekçesiyle Trabzonspor 1 yıl süreyle Avrupa kupalarından men edildi... 29 Mayıs 2020 -Türkiye Futbol Federasyonu,  Süper Lig'in 12 Haziran 2020'de seyircisiz başlayacağını açıkladı. 20 Nisan 2020- COVID-19 Avrupalı kulüplerin bonservis bedelleri üzerinden takım değerlerini eritmeye devam ediyor. Premier Lig'de kulüplerin değerleri 2.2 Milyar Euro düştü.  20 Nsan 2020- COVID-19 nedeniyle Avrupa futbolunda ekonomik kayıplar 5 Milyar Euro'ya, Süper Lig'de de 1.5 Milyar TL'na ulaştı. 20 Mart 2020- KPMG'ye göre,  maç günü, yayın ve ticari gelirden mâhrum kalacak olan  Premier Lig, La Liga, Bundesliga, Serie A ve Ligue 1'de yer alan kulüplerin toplam kaybı 4 Milyar Euro'ya kadar çıkıyor. 18 Mart 2020 UEFA, EURO 2020'yi 2021 yılına erteledi. UEFA, 55 üye ile yaptığı toplantıda EURO 2020'yi 1 sene erteleme teklifini sundu. Bu teklif üye ülkeler, Avrupa Kulüpler Birliği ve futbolcuları temsilen katılan FIFPro tarafınd... 8 Mart 2020- Kulüplerbirliği yaptığı toplantıyla kur nedeniyle gelirlerin düşmemesi için gerekli çalışmayı başlatıı. 
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Ekonomi Tuğrul AKŞAR Süper Lig Süperleşiyor (mu?)

Süper Lig Süperleşiyor (mu?)

futbol-transfer 

Tuğrul AKŞAR- 3 Ekim 2017 Süper Lig’de 2017-18 sezonu büyük bir heyecanla başladı ve 7 haftayı geride bıraktık. Bu sezon yurtdışından tanıdığımız pek çok önemli isim Süper Lig’e transfer oldu ve ülkemizde top koşturmaya başladı. Bu sayede takımlarımız dolu tribünlere oynuyor.

Genel olarak, bu sezon Süper Lig’de mücadele hem altta, hem de üstte geçen yıla göre daha keyifli ve heyecanlı hale geldi. Şu anda Süper Lig rüzgarı arkasına almış durumda.

Biz bu hafta Süper Lig’in parasal ve iktisadi göstergeler bakımından, Avrupa futbol piyasası büyüklüğüyle karşılaştırmalı analizini yapacağız.

 

Sizler de göreceksiniz ki, Süper Lig iktisadi ve mali olarak, hatırı sayılır bir büyüklüğe ulaştı ve en önemlisi de, Avrupalı yıldızlar için bir çekim merkezi haline geldi. Tabi ki, bunda başta vergi oranlarının düşük olması, yüksek ücretler gibi maddi unsurların yanısıra, Avrupa’ya yakın ve Avrupa’da olmamızın etkisi çok fazla. Bu sayede, bu sezon Pepe, Belhanda, Clichy, Dirar, Valbuena, Nasri, Negredo, Kucka gibi daha bir çok önemli oyuncuyu Süper Lig’de izlemeye devam edeceğiz. 

 

Avrupa Futbol Pazarı da, Türk Futbol Pazarı da Büyüdü!

 

Deloitte’un son tarihli raporuna göre, Avrupa futbol piyasasının büyüklüğü 24.6 Milyar Euro olarak gerçekleşti.[1]

 

Aynı dönemde Türk futbol pazarı da benim de hesaplamalarıma göre 700-800 Milyon Euro civarında. [2]Ünlü Amerikan dergisi Fortune göre de bu Pazar 1 milyar Euro’ya ulaştı.[3]Deloitte’un bir çalışmasına göre Türk futbol pastasının büyüklüğü yaklaşık 580 Milyon Euro civarında.[4]

 

Sonuçta ne olursa olsun, Türk futbol pastası hızla büyüyor, havuz gelirleri sürekli artıyor. Nitekim, Türkiye Futbol Fedreasyonu’nun dağıttığı sadece yıllık havuz gelirleri 1 Milyar TL’na ulaştı.[5]

 

Yine, çalışmalarım gösteriyor ki, Türk futbol pastası son 17 yılda 150 Milyon Euro büyüklükten, 800 Milyon Euro’luk bir tutara ulaşarak, %433’lük bir artış kaydetti.[6]

 

Beş Büyük Lig Toplam Gelirlerin Yarısını Alıyor

 

Deloitte’a göre Beş Büyük Lig (Premier Lig, La Liga, Bundesliga, Serie-A ve Lig1) 13.4 Milyar Euro’ya ulaşan gelirleriyle, toplam Avrupa futbol gelirlerinin %54’ünü kendi aralarında paylaşıyorlar.[7] Nitekim, İngiliz Premier League gelirleri 2017 itibariyle 4.9 Milyar Euro’ya ulaşırken, ikinci sıradaki Alman Bundesliga’nın gelirleri 2.7 Milyar Euro, İspanyol La Liga’nın 2.4, İtalyan Serie-A’nın 1.9 Milyar Euro ve Fransız League1’in de 1.5 Milyar Euro olarak gerçekleşti.

 

Özellikle, Premier Lig’de 2016’da gerçekleşen rekor yayın ihalesiyle, Premier Lig’in 2016-19 sezonlarını kapsayan naklen yayın hakları 5.136 Milyon Sterlin’e[8] (Yaklaşık 6 Mia €) satıldı. Yine, yayıncı kuruluş BskyB’nin Google, Apple, Facebook ve Netflix ile yaptığı yeni sözleşmerle Premier Lig kulüplerinin kasasına 2016-19 dönemi için yıllık ekstra 1.8 Milyar Sterlin daha girecek.[9]Buna göre yıllık Premier lig yayın hakları bedeli 4 Milyar Euro’ya ulaşmış olacak. Bu gelişmeyle, Premier Lig’le diğer ligler arasında iktisadi ve mali olarak derin bir uçurum oluşacak.

 

Süper Lig’de Havuz Gelirleri Artıyor!

 

Toplam Türk futbol ekonomisi büyürken, diğer taraftan buna bağlı olarak Süper Lig’de havuz gelirleri de arttı. Nitekim, 2014-2017 sezonları arasında son 3 yılın dağılımına bakıldığında, kulüplere dağıtılan toplam parasal ödül %31’lik bir artış kaydederek 988.275.000 TL’na ulaştı. Süper Lig 2016-17 havuz gelirleri takım başına dağıtılan ortalama tutar da, bu dönemde 41,8 Milyon TL’dan, 54,9 TL’na yükseldi.[10]

 

Süper Lig’de Takım Değerleri de Artıyor

 

Parasal büyüme ve iktisadi gelişme bakımından bir başka gösterge de, takımlarımızın zenginliğini gösteren takım kadro değerlerindeki gelişmedir. Bu kapsamda değerlendirildiğinde, Süper Lig’in Ekim-2017 itibariyle değeri 901.8 Milyon Euro’ya ulaşmış bulunuyor.[11]

 

Süper Lig sahip olduğu bu lig değeriyle Avrupa’nın en değerli altıncı ligi konumunda görünüyor. İlk beş sırada ise beş büyük lig yer alıyor.

 

Parasal Gelir Artarken, Sportif Performans Düşüyor

 

Süper Lig’de parasal gelişim füze hızıyla yukarı doğru giderken, buna karşılık sportif performansta ne var ki, hala 2000’deki UEFA ve FIFA sıralamalarımızı yakalayamadık. Bence, bugün Türk futbolunun önünde duran en önemli sorun da bu çelişkidir. Bu soruya yanıt aramamız gerekiyor. Var olan çelişkinin altında yatan nedenleri saptayıp buna ilişkin gerekli yapıyı oluşturamadığımız, yani çelişkiyi çözemediğimiz sürece Türk futbolunu sportif performansta yukarıya taşımamız mümkün görünmüyor.

 

UEFA ülke sıralamasında Türkiye Ekim 2017 itibariyle 39.200 puanla 10.sırada iken,[12] FIFA sıralamasında ise 842 puanla 27.sırada bulunuyoruz. [13]

 

Oysa, Türk futbolunun 2000’den bu yana UEFA ve FIFA sıralamalarına baktığımızda, 2000’de UEFA’da 7.sıraya kadar yükseldiğimizi, 2003’de ise FIFA sıralamamızın sekizinci sıra olduğunu görüyoruz.[14]

 

Yukarıdaki açıklamalarımız, son 17 yılda Süper Lig’in parasal refah seviyesini yükseltirken, sportif başarıyı yakalayamadığını ortaya koyuyor. Diğer bir ifadeyle Süper Lig parasal gelişimini, dünya futbol pazarının gelişimine paralel olarak artırabilme becerisi gösterirken, yönetsel ve sportif bağlamda bu gelişimi gösterememiş görünüyor. İşte, Türk futbolunun temel çelişkisi budur.

 

Süper Lig’in Finansal Borçları, Gelirlerini Aştı!

 

Süper Lig’in 2017 itibariyle gelir, gider ve borçluluk durumlarını değerlendirdiğimizde, Süper Lig takımlarının gelirlerinin çok üzerinde bir borçlanmaya yöneldiklerini gözlemliyoruz. Nitekim, Süper Lig’de gelirlerin sekiz yüz milyon Euro’ya yaklaştığını daha önceden belirtmiştik, ligimizin finansal borçlar toplamı ise 5 Milyar TL’nı (Yaklaşık 1.2 Milyar Euro) aşıyor.[15]sadece şampiyon olan beş takımımızın şirket ve dernek olarak borçları toplamı 2015-16 itibariyle 4.966 Milyon TL olarak gerçekleşti. [16] Buna göre Galatasaray’ın toplam borcu 1,7 Milyar TL’na yükselirken, Fenerbahçe’nin borcu 1,4 Milyar TL, Beşiktaş’ın 1,2 Milyar TL ve Trabzonspor’un 433,1 Milyon TL’na, Bursasporun da 233 milyon TL’na ulaştı. [17]

 

BİST’te işlem gören dört büyük kulübün 2016 üçüncü çeyrek sonuçları bize, bu kulüplerin finansal yapılarında önemli mali sıkıntıların artarak devam ettiğini gösteriyor. Aynı zamanda en fazla gidere sahip bu kulüplerin özkaynak açıkları bugün 2 Milyar TL seviyesine ulaşmış durumda. Yani, dört büyük takım sahip oldukları varlık ve gelirlerinin üzerinde harcama ve zarar yaparak, kendilerine haksız rekabet üstünlüğü sağlamış durumdalar.[18]

 

Türk futbolunun lokomotifi konumundaki bu dört kulübün KAP’taki finansalları, Türk futbolu için gelecek vaat etmediği gibi, var olan iktisadi ve mali yapıları da, bu kulüplerin sürdürülebilir bir performans gelişimine destek olabilecek yapıdan uzak olduğunu gösteriyor.

 

Süper Lig’de 2015-16 sezonu itibariyle futbol gelirleri toplamı 1.3 Milyar TL’na ulaşırken;[19]üç kulübün yıllık finansal giderleri (faiz giderleri) toplamı 440 milyon TL’na yükselmiş durumda.[20]Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray’ın 2016-17 sezonu itibariyle yıllık gelirleri 1.397 Milyon TL, zararları ise 500 Milyon TL olarak gerçekleşti.[21]Bu verilere göre 3 Büyük kulüp %30 negatif kar marjıyla (zararla) faaliyetlerini sürdürüyorlar.

   

Yaz Transfer Dönemini Net zararla Kapattık

 

2017-18 yaz döneminde Süper Lig kulüpleri toplam 103.582.500 Euro (kulüp başına 5.754.583 Euro) transfer harcaması yaptılar. Buna karşın, kulüpler transferden 78.862.500 Euro transfer geliri (kulüp başına 4.381.250 Euro) elde ettiler. Net de ise Süper Lig 24.720.000 Euro zararla (kulüp başına 1.373.000 Euro) kapattılar.[22] Bu dönemde Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray’ın transfer harcamaları, toplam transfer harcamalarının %60’ını oluşturdu.

 

Son transferler sonrası Süper Lig’de yabancı oyuncu sayısı 270’e yükselirken, toplam yabancı oyuncu sayısının oranıysa %52,4 oldu.[23] 

 

Sonuç

 

Süper Ligimiz son yıllarda parasal olarak önemli bir büyüme göstererek, sahip olduğu ekonomik değeriyle Avrupa’nın altıncı en fazla gelir yaratan ligi oldu. Bunun en somut göstergelerinden birisi olan takım kadro değerlerinin hızla yükselmesini örnek gösterebiliriz. Buna karşın, beklenen sportif performans seviyesinin ne yazık ki, gerisinde kaldık. Süper Lig kulüpleri siyasi otoritenin etkisiyle başta naklen yayın gelirleri olmak üzere, vergi, sgk vb. kamu yükümlülüklerinin yanısıra, kendilerine sağlanan diğer dolaylı avantajlarla da hızla iktisadi ve mali olarak büyüdüler. Bu bağlamda Süper lig gerçekten de “Süper” oldu. Ancak, yönetsel ve sportif yapılanma bakımından, bu parasal gelişmenin gerektirdiği üst yapı değişimini gerçekleştiremediği için Türk futbolu Avrupa ve Dünya’da hak ettiği sportif performansa ulaşamadı.

 

Bu nedenle, hızla parasallaşıp bir gösteri endüstrisine dönüşen günümüz futbolunda sürdürülebilir bir büyümeyi Süper Lig’de yakalayabilmenin yolu, bu konjonktürün gerektirdiği geliri/ekonomiyi kendi dinamikleriyle yaratabilecek iktisadi, mali alt yapıyı kurmak ve bu gelişimi yönetebilecek sportif ve yönetsel yapılanmayı üst yapıda oluşturmaktan geçiyor. Bunlardan birisi eksik olduğunda, kalıcı bir başarıya ulaşmak çok mümkün olamıyor. {jcomments on}

 Dipnotlar

[17]Aktifbank Ekolig 2014-15,2015-16 sezonu Futbolekonomisi raporu, sh.58-59, http://www.aktifbank.com.tr/tr/Documents/FUTBOL%20EKONOMISI%20RAPORU.pdf 

[19]Aktifbank Ekolig 2014-15,2015-16 sezonu Futbolekonomisi raporu, sh.58-59, http://www.aktifbank.com.tr/tr/Documents/FUTBOL%20EKONOMISI%20RAPORU.pdf 

[20]Üç kulübün 2017 ilk çeyrek itibariyle Borsa İstanbul’a gönderdikleri finansal tablolarından derlenmiştir. Bakınız Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) 

[21]Üç kulübün 2017 ilk çeyrek itibariyle Borsa İstanbul’a gönderdikleri finansal tablolarından derlenmiştir. Bakınız Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) 

 

Bu İçerik  8271  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

10.07.2020

Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

113.822

-1,70

 bjk BJKAS

3,27

-0,38

 fb FENER

12,22

-0,53

 gs GSRAY

2,63

-0,04

 trabzon TSPOR

6,24

-0,69

   SPOR ENDEKSİ  68,971 -5,78

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 25575321

Süper Lig Cemil Usta Sezonu 2019-20 Puan Durumu

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV P
1

Başakşehir

 31   19   9  3    59   27  32  66
2 Trabzonspor
 31  17  11 70  35  35  62
3 Sivasspor

 31

 15  9 7 50  34  16  54
4

Beşiktaş

 31  16  5 10  53

 40

 13  53
5 Galatasaray 
 31  14  10 7  50  33  17

 52

6

Alanyaspor

 31

 14

 9 8  57  34

 23

 51
7

Fenerbahçe

 31

 14

 8 9  54  41  13  50
8

Gaziantep

 31  10  11 10  45

 47

 -2  41
9

Göztepe

 31  10

 9

12  39  42  -3  39
10

Antalyaspor

 31  9  11 11  37  50  -13  38
11 Kasımpaşa
 31

 10

 6 15  46  55  -8  36
12 Gençlerbirliği
 31  8  9 14  36  50  -14

  33 

13 Malatyaspor
 31  8  8 15  44  46  -2  32
14 Denizlispor
 31  8  8 15  29  45  -16  32
15 Rizespor

 31

 9  5  17  34  52

 -18

 32
16

Kayserispor

 31

 8  7  16  38  68  -30  31
17 Konyaspor
 31  6  12  13  26  43  -17  30
18 Ankaragücü
 31  5  11  15  29  55  -26  26

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

Money Football League

delo-4

 

Yirmiüçüncüsü yayınlanan 2020 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Barcelona 840.8 Milyon Euro’luk geliriyle ilk sırada.  Tamamı Merkez Lig kulüplerinden oluşan Lig’in Raporunu okumak için tıklayın.

 

 


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.