x
10 Ekim 2017- Ampute milli futbol takımımız İngiltere'yi 2-1 yenerek Avrupa şampiyonu oldu. 2 Ekim 2017- Premier Lig'in yayıncı kuruluşu BskyB, Google, Apple, Facebook, Netflix ile yaptığı sözleşmelerle, Premier Lig kulüplerine 2016-19 için yıllık yaklaşık 2.1 Milyar € daha ekstra ödeme yapacak. Buna göre PL'in yıllık na... 11 Eylül 2017- Deloitte, 26. Futbol finans raporu, "Annual Review of Football Finance, 2017" yi yayınladı. Rapora göre, Avrupa Futbol piyasasının büyüklüğü 24.6 Milyar Euro'ya ulaştı. Avrupa'nın en fazla kazanan ligi ise 4.8 Milyar Euro... 31 Ağustos 2017-  Barcelona Neymar Jr’dan boşalan 11 numaraya, Borussia Dortmund’dan bonuslarla birlikte yaklaşık 150 milyon Euro’ya Ousmane Dembele'yi transfer etti. 27 Ağustos 2017- Beşiktaş Kulübü'nün Divan Kurulu toplantısında toplam borcunun 1 milyar 766 milyon 209 bin 342 TL olduğu açıklandı. 5 Ağustoa 2018- Fransız PSG kulübü, tarihin en yüksek maliyetli transferini gerçekleştirdi. PSG 220 Milyon Euro bedelle Barça'nın yıldızı Neymar'ı transfer etti. 20 Temmuz 2017- İspanyol Futbol federasyonu başkanı Angel Maria Villar, polisin federasyona ilişkin yürüttüğü yolsuzluk soruşturması kapsamında tutuklandı. 3 Temmuz 2017- FIFA Konfederasyon Kupası'nı Şili'yi 1-0 yenen Almanya kazandı. 4 Haziran 2017- Juventus'u Gallerin başkenti Cardiff'te 4-1 yenen Real Madrid, 2016-17 sezonunun Şampiyonlar Ligi Kupasını kazandı. 1 Haziran 2017- Normal süresi 0-0 biten Ziraat Bankası Türkiye Kupası'nı penaltılarla rakibi Başakşehirspor'u 4-1 yenen Konyaspor kazandı. 
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Genel Tuğrul AKŞAR Süper Lig’de Naklen Yayın Gelirlerinin Dağıtımı ve Alternatif Öneriler

Süper Lig’de Naklen Yayın Gelirlerinin Dağıtımı ve Alternatif Öneriler

 

Tuğrul AKŞAR/Nisan 2005

 

 

GİRİŞ ve MODEL ÖNERİSİ

 

I - ÜLKEMİZDE NAKLEN YAYIN GELİRLERİNİN DAĞITIM MODELİ

 

II - AVRUPA’DA NAKLEN YAYIN GELİRLERİNİN DAĞITIM MODELLERİ

 

III - SÜPER LİG’DE NAKLEN YAYIN GELİRLERİN DAĞITIMINA ALTERNATİF BİR ÖNERİ

 

 

 

I- ÜLKEMİZDE NAKLEN YAYIN GELİRLERİNİN DAĞITIM MODELİ

 

Süper Lig için İngiliz, Fransız ve İtalyan modellerinden hangisinin daha ‘’adil’’ ve uygun olacağı konusunda kamuoyunda henüz bir görüşbirliğine ulaşılmadı. Ancak Federasyon’un Fransız dağıtım modelini Türkiye’ye uyarlamaya çalıştığı konusunda medyada bazı haberler yer aldı.

 

 

Bugün ülkemizde naklen yayın gelirlerinin dağıtımı dört büyükleri koruyan ve kollayan bir yapıda...Yıllık yaklaşık yüz milyon dolara yakın gelirin yarısı Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor’a dağıtılıyor. Kalan yüzde elli ise diğer ondört takım arasında paylaştırılyor.

 

 

Yayıncı kuruluş tarafından yapılan toplam ödemelerin %50’si havuz sistemi aracılığıyla daha önce Türkiye 1.Ligi’nde şampiyon olmuş Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor arasında paylaştırılıyor. Sözleşme gereği, yayın bedellerinin %50’si şampiyon olan kulüplere (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray’a %13.25’şer oranında; Trabzonspor’a ise %10.25 olarak) dağıtılıyor. Kalan %50’ ise diğer 14 kulübe (%50 eşit+ %15 lige katılım+%35 puan esası) şeklinde dağıtılmakta olup; ayrıca 18 kulübün her hak edişinden %2 oranında yapılan kesintiden oluşan meblağ ise 2. ve 3. Lig kulüplerine ödeniyor. 2003-04 itibariyle naklen yayın gelirlerinin paylaşımı  aşağıdaki tabloda görülmektedir.

Kulüpler

Ödenen

Top.İçindeki

Cari Kurlardan

 

(YTL)

Payı (%)

Dolar karşılığı

 

 

 

Bin Dolar

Şampiyon Kulüpler

 

 

 

Beşiktaş

20.288.542

0,1325

14,612

Fenerbahçe

20.288.542

0,1325

14,612

Galatasaray

20.288.542

0,1325

14,612

Trabzonspor

15.694.909

0,1025

11,304

Toplam

76.560.535

0,5000

55,140

Diğer kulüpler

 

 

 

A.Sebatspor

4.416.110

0,0288

3,180

Adanaspor

4.615.622

0,0301

3,324

Bursaspor

6.186.479

0,0404

4,456

Çaykur Rizespor

5.077.016

0,0332

3,656

Denizlispor

5.905.559

0,0386

4,253

Diyarbakırspor

5.067.043

0,0331

3,649

Elazığspor

4.011.014

0,0262

2,889

Gaziantepspor

6.038.449

0,0394

4,349

Gençlerbirliği

6.385.645

0,0417

4,599

İstanbulspor

5.590.241

0,0365

4,026

Konyaspor

4.964.075

0,0324

3,575

Malatyaspor

5.160.527

0,0337

3,717

MKE Ankaragücü

6.973.512

0,0455

5,022

Samsunspor

6.169.739

0,0403

4,443

Ara toplam

76.561.031

0,5000

55,140

Genel Toplam

153.121.566

100,00

110,280

Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, yayıncı kuruluş tarafından yıllık 110,280 bin USD tutarındaki naklen yayın gelirlerinin yüzde ellisine karşılık gelen  55.140 bin USD dört büyük kulübe dağıtılmaktadır. Bu yüzde ellilik paylaştırım içinde Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray %13.25’şer oranında eşit olarak pay alırken; Trabzonspor’un payı %6 daha düşüktür. Yani Trabzonspor, üçbüyüklere göre yaklaşık %23 daha az pay almaktadır.

Futbol kulüplerimize dağıtılan naklen yayın gelirlerinin YTL bazında grafiksel dağılımı ise aşağıda görülmektedir.

 

 

 

 

Yayıncı Kuruluşun Yıllar itibariyle Ödediği Toplam Tutar (2000- 2005)

Yayıncı kuruluşun (Digitürk’ün) 2000-01 sezonundan başlamak üzere bugüne kadar yaptığı ödemeler ise aşağıdaki tabloda yer alıyor. Yasal yükümlülükler dahil toplam 621.592.000 USD ödeme gerçekleştiren Digitürk’ün 2004-05 sezonundan sonraki 2008 yılına kadar ki sürede yıllık ödeyeceği tutar ise yıllık 94.4 milyon dolar civarındadır.

Yayıncı Kuruluşun Yıllar İtibariyle Ödediği Toplam Tutar (Bin USD)

Yıllar

Kulüplere

%10 TFF Payı

%2 Organizasyon

KDV

Ödenen Toplam

Sezon

Ödenecek Pay

 

Payı

 

 

2000-01

44.000

4.400

880

8.870

58.150

2001-02

110.280

11.028

2.206

22.607

146.121

2002-03

110.280

11.028

2.206

22.607

146.121

2003-04

110.280

11.028

2.206

22.607

146.121

2004-05

94.400

9.440

1.888

19.352

125.080

Toplam

469.240

46.924

9.385

96.043

621.592

Yukarıdaki tabloyu iyi değerlendirdiğimizde, kulüplere ödenen toplam tutarın dışında yayıncı kuruluşun %24.5  oranında fazladan bir ödeme yaptığı görülüyor (federasyon payı, 2.ve 3. Lig’e aktarılmak üzere %2 organizasyon payı ve  KDV). Burada yasal yükümlülük KDV’yi çıkartırsak, TFF’nun kulüplere ödenecek tutar üzerinden ciddi bir pay aldığını gözlemliyoruz.

 

 

Yayıncı kuruluşun kulüplere ödemiş olduğu tutarlar yıllar bazında karşılaştırmalı olarak yukarıdaki grafikte veriliyor.  Yıllar itibariyle naklen yayın gelirlerinin büyüklüğünü karşılaştırdığımızda dolar bazında 2000 yılında 44 milyon dolar olan yayın bedelinin  bir sonraki yıl  %151 oranında artarak 110.280.000 USD’na ulaştığını görüyoruz.  Futbol pastasındaki bu ciddi büyüme ne yazık ki,  2004-05 sezonunda  ekonomik konjonktürün de etkisiyle %16.8 oranında bir daralma göstermiştir.

 

Yukarıdaki tablodan da görülebileceği üzere, yayıncı kuruluşun yaptığı ödemelerin genel dağılımı içinde TFF’nun %10 gibi ciddi bir payı bulunuyor. Ayrıca tüm kulüplerden %2 gibi bir kesinti de 2. ve 3. Lig takımlarına aloke edilmek üzere, TFF tarafından kesilmektedir. Yayıncı kuruluş yasal yükümlülük olarak ta %20 KDV ödüyor. Yayıncı kuruluşun toplam ödediği tutarlara bakıldığında, kulüplere ödenen rakam toplamın %75’ini oluşturuyor. %25  ornında bir tutar Süper Lig’in dışında paylaşılmakta...Bu uygulama içinde KDV’nin  yasal bir yükümlülük olması nedeniyle herhangi bir yoruma gerek olmamasına karşın;  2.ve 3.Lig takımlarına da bir miktar payın ayrılması da makul görülebilir belki...Ancak, TFF’nun %10’luk payını nasıl yorumlamak gerekiyor? Federasyon bu kesintiden elde ettiği tutarları nerede ve nasıl değerlendiriyor? Türk futbolunun gelişimine nasıl katkıda bulunuyor?

 

Naklen Yayın Gelirlerinin Yıllar İtibariyle Dağılımı

 

1994-95 sezonunda ilk kez futbolun naklen yayının ihaleyleye çıkartıldığını görüyoruz. İlk ihale bedeli bugünün geliriyle kıyaslanmayacak kadar küçük bir düzeyde. 7.2 Milyon USD tutarındaydı. Yıllar itibariyle bu tutar 2004-05 sezonunda  94.4 Milyon USD’na ulaştı. (Naklen yayın ihaleleri, yayıncı kuruluşlar ve ihalelere ilişkin daha geniş bilgi için Endüstriyel Futbol isimli kitabımıza bakılabilir.)

 

Yıllar itibariyle yayıncı kuruluşlar yaklaşık 10 yıllık süreç içinde (bugüne kadar) toplam 849.6 Milyon USD ödeme yapmışlar. Yani Türk futboluna  10 yılda toplam aktarılan  kaynak neredeyse 1 Milyar dolara yaklaşmış durumda...10 yıl içinde naklen yayın gelirlerinin futbol pastasına katkısı tam 12 kat artarak yıllık 94.4 Milyon dolara ulaşmış bulunuyor. Bu süreç içinde kulüplere aktarılan 747.6 Milyon USD ise toplam gelirin %88’ini oluşturuyor. Bu tutarın 373.8 milyon doları da Dört Büyüklere pay edilmiş durumda. Yani Dörtbüyükler 10 yıllık dönem içinde toplam net  naklen yayın gelirlerinin %50’sini almış...kalan yüzde elli ise diğer ondört takıma dağıtılmış...İhale bedellerinden yasal yükümlülük ve diğer kesintiler, (federasyon payı, 2.ve 3.Lig kulüplerine aktarılan tutarlar) düşüldükten sonraki net kısım 750 Milyon USD’na ulaşıyor. Aynı dönemde dörtbüyüklerin aldığı toplam tutar kulüp bazında ortalama 93,4 Milyon USD olarak gerçekleşmiş durumda...Diğer ondört takımın kulüp bazında ellerine geçen ortalama tutar ise sadece 26.7 Milyon USD. Yani Dörtbüyükler kulüp bazında ortalama diğer kulüplerden 3.5 kat daha fazla kazanmış bulunuyor. Bu anlattıklarımızı aşağıdaki tabloda net olarak görebiliriz. (Tablo, TFF’nun Faaliyet Raporlarındaki bilgilerden oluşturulmuştur.)

 

Yıllar İtibariyle Net Naklen Yayın Gelirlerinin Dağılımı (Bin USD)

 

 

 

 

 

 

 

Dört Büyük

Ondört

 

 

Toplam Net

Dört

Diğer

Büyük Başına

Kulüp Başına

Yıllar

İhale Bedeli

Dağ.Gelir

Büyükler

Ondört Kulüp

Düşen Ort. Pay

Düşen Ort. Pay

1994-95

7,2

6,336

3,168

3,168

0,792

0,226

1995-96

23

20,240

10,120

10,120

2,530

0,723

1996-97

40

35,200

17,600

17,600

4,400

1,257

1997-98

45

39,600

19,800

19,800

4,950

1,414

1998-99

55

48,400

24,200

24,200

6,050

1,729

1999-2001

120

105,600

52,800

52,800

13,200

3,771

2001-04

465

409

205

205

51,150

14,614

2004-05

94,4

83,072

41,536

41,536

10,384

2,967

Toplam

849,60

747,648

373,824

373,824

93,456

26,702

 

 

Yukarıdaki tablo rekabetçi dengenin dörtbüyükler lehine nasıl bozulduğunu yıllar itibariyle net olarak ortaya koyuyor. Naklen yayın gelirlerinin dağıtımında rekabetçi dengeyi tesis ederken, öncelikle dengede rekabetin oluşturulması aslında temel amaç olması gerekirdi.  Rekabet denkler arasında olursa, bir anlam ifade eder. Aksi halde bu rekabet, kaliteyi getiren değil, götüren bir rekabet olur. Yani haksız rekabet doğmuş olur. Dengede rekabetin nasıl ve ne şekilde oluşturulacağı ayrı bir tartışma konusu olmakla birlikte, bu konuda acilen bazı önlemlerin olması rekabetin devamı ve sürekliliği açısından gerekli bulunuyor.{jcomments on}

Bu İçerik  46542  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

20.10.2017 Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

108.258

-0,16

 bjk BJKAS

4,49

-0,44

 fb FENER

35,10

0,00

 gs GSRAY

8,92

1,25

 trabzon TSPOR

2,68

-0,37

 

       

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 15703228

Süper Lig İlhan Cavcav Sezonu 2017-18 Puan Durumu

 Sıra TAKIMLAR O G B M A Y AV P
1

Galatasaray

 8  7   1    0   20  6   14    22 
2 Göztepe  8  5  1  2 17  12  5  16
3 Akhisarspor

 8

 5  1  2  14  10  4  16
4

Başakşehir

 8  5  1  2  13

 11

 2  16
5 Fenerbahçe
 8  4  2  2  17  12  5

 14

6

Beşiktaş

 8  4  2  2  13  9  4  14
7

Kayserispor

 8  4  2  2  12  9  3  14
8

Bursaspor

 8  4  0  4  16  13  3  12
9

Sivasspor

 8  4

 0

 4  14  14  0  12
10

Alanyaspor

 8  3  1  4  16  17 -1  10
11 Trabzonspor  8  2  3  3  17  21  -4  9
12 Karabükspor  8  2  2   4   11  13  -2  8
13 Malatyaspor  8  2  2  4  14  17  -3  8
14 Kasımpaşa  8  2  2  4  12  16  -4  8
15 Konyaspor

 8

 2  1  5  8  11  -3  7
16 Gençlerbirliği

 8

 2  1  5  9  17  -8  7
17 Antalyaspor  8  1  3  4  9  14  -5  6
18 Osmanlıspor   8   1  1  6  10  20  -10  4

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

2018 Dünya Kupası 1.Tur 1.Grup Puan D.

Avrupa Elemeleri 1.Tur Grup I
Sıra TAKIM O G B M A Y PUAN AV
1

izlanda-bayrak İzlanda

10 7 1 2 16 7 22 9
2 hirvatistan-bayrak Hırvatistan 10 6 2 2 15 4 20 11
3 ukrayna-bayrak Ukranya

10

5 2 3 13 9 17 4
4

turk-bayrak Türkiye

10 4 3 3
14

13

15 1
5 finlandiya-bayrak Finlandiya
10 2 3
5 9 13 9

-4

6

kosova-bayrak Kosova

10 0 1 9
3

24

1 -21

Money Football League

    

Deloitte-Money-League-17

   

“Yirmincisi yayınlanan 2017 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Manchester United 689 Milyon Euro’luk geliriyle tekrar zirvenin sahibi oldu. Fenerbahçe ve Galatasaray da, 25. ve 26.sıradan tekrar Para Ligi’ne girdiler.”
Raporu okumak için Tıklayınız

 


    

EkoLig-Foto

 

EkoLig - Futbol Ekonomisi Raporu, Türk Futbolunun gelirlerini ve ekonomik görünümünü mercek altına alan ve futbolun finansal verilerini Avrupa'nın önde gelen ligleri ile karşılaştırmalı olarak sunan rapor 
için tıklayınız 

 

 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için klikleyiniz

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.