x
5 Haziran 2020- UEFA Finansal Fair Play kriterlerine uyum sağlayamadığı gerekçesiyle Trabzonspor 1 yıl süreyle Avrupa kupalarından men edildi... 29 Mayıs 2020 -Türkiye Futbol Federasyonu,  Süper Lig'in 12 Haziran 2020'de seyircisiz başlayacağını açıkladı. 20 Nisan 2020- COVID-19 Avrupalı kulüplerin bonservis bedelleri üzerinden takım değerlerini eritmeye devam ediyor. Premier Lig'de kulüplerin değerleri 2.2 Milyar Euro düştü.  20 Nsan 2020- COVID-19 nedeniyle Avrupa futbolunda ekonomik kayıplar 5 Milyar Euro'ya, Süper Lig'de de 1.5 Milyar TL'na ulaştı. 20 Mart 2020- KPMG'ye göre,  maç günü, yayın ve ticari gelirden mâhrum kalacak olan  Premier Lig, La Liga, Bundesliga, Serie A ve Ligue 1'de yer alan kulüplerin toplam kaybı 4 Milyar Euro'ya kadar çıkıyor. 18 Mart 2020 UEFA, EURO 2020'yi 2021 yılına erteledi. UEFA, 55 üye ile yaptığı toplantıda EURO 2020'yi 1 sene erteleme teklifini sundu. Bu teklif üye ülkeler, Avrupa Kulüpler Birliği ve futbolcuları temsilen katılan FIFPro tarafınd... 8 Mart 2020- Kulüplerbirliği yaptığı toplantıyla kur nedeniyle gelirlerin düşmemesi için gerekli çalışmayı başlatıı.  25 Şubat 2020- UEFA, Finansal Fair Play kurallarına aykırı hareket ettiği gerekçesiyle Manchester City'e 2 yıl, kupalara katılmaktan men cezası verdi. 25 Şubat 2020- Galatasaray, 20 yıldır deplasmanda yenemediği Fenerbahçe'yi 3-1 yenerek seriyi bitirdi. 17 Şubat 2020- Beşiktaş başkanı Çebi: "Şu anda Beşiktaş'ın tek bir çıkış yolu var; Bağış kampanyası! Herkesten destek bekliyoruz, 1 lira da değerli, 10 bin lira da değerli. Beşiktaş'ı Beşiktaş'tan başka kimse kurtaramaz."
Hata
  • JUser::_load: Unable to load user with id: 62
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Hukuk Tuğrul Akşar Türk Futbolunun Finansal Yeniden Yapılanması ve Yönetişimsel Sorunları İçin Toplandılar

Türk Futbolunun Finansal Yeniden Yapılanması ve Yönetişimsel Sorunları İçin Toplandılar
alt
8 Mart 2011/ TBMM Araştırma Komisyonu
Meclis Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Nazım Ekren başkanlığında toplandı.  Spor Ekonomisti Tuğrul Akşar'ın brief verdiği komisyonda

 

 

Sporda şiddeti bitirmek ve kulüplerin finansal yeniden yapılandırılması ile kulüplerin yönetişimsel sorunlarına çözüm çareleri arandı.

 

Meclis Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Nazım Ekren başkanlığında toplandı. Spor ekonomisti Tuğrul Akşar'ı da dinleyen komisyon

Spor Kulüplerinin Finansal Sorunları ile onların yönetişimsel problemleri ve Sporda Şiddet Sorununun Araştırılması Amacıyla Kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Nazım Ekren başkanlığında toplandı.
 
Spor Ekonomisti Tuğrul Akşar da futbol kulüplerinin gelirlerinin büyüdükçe giderlerinin de büyüdüğünü ifade etti.Avrupa'nın ve Dünya'nın en fazla gelir yaratan altıncı futbol ekonomisi olan Türk futbolunun ne yazık ki, Avrupa ve Dünya futbolundan hak ettiği payı alamadığını belirten Akşar, Türk futbolunun bu potansiyele sahip olduğunu; ancak bazı finansal ve yönetsel sorunlar yüzünden Türk Futbol Kulüplerinin sportif, iktisadi ve mali olarak başarılı olamadıklarını dile getirdi. Türk futbolunun aşırı borçlanmaya yöneldiğini; tüm kulüplerin işletme sermayesi, likidite açığı ve özkaynak açığı verdiğini ifade eden AKŞAR, Türk Futbol Kulüplerini finansal anlamda denetleyecek ve koordine edecek bir Mali Üst Kurul oluşturulması gerektiğini belirtti. Kulüplerin mali başarısının, sportif değil yönetimin başarısıyla sağlanabildiğini dile getiren Akşar, kulüplerin mali denetimlerini yapacak bir ''üst kurul'' oluşturulmasını ve kulüplerin yapılarına kurumsal yönetimin egemen kılınması gerektiğini söyledi.
 Kulüplerde gerekli finansal ve kurumsal yönetişimin sağlanması halinde, bunun tribünde şiddete karşı da önemli bir katkı sağlayacağını ifade eden Tuğrul AKŞAR, bu konuda İngilizlerin Taylor Raporu'ndan bazı örnekler verdi. Buna göre Taylor raporuyla statlarda artan konfor ve güvenlik uygulamalarının tribünde şiddeti önlediğini belirtti.
Sunumuna devam eden AKŞAR; 

 Türk Futbolunun Ana Sorunları olarak,

1990’lardan sonra giderek parasallaşıp ticarileşen ve bunun sonucunda da endüstriyel bir karaktere bürünen futbol doğal olarak Türk futbolunda da yapısal dönüşümlere yol açtığını, bunun da doğal olarak bazı sorunları zaman içinde beraberinde getirdi.  Bu sorunlar ana başlıklarıyla ele alındığında bunların:

ü Kontrolsüz Transfer/Personel Harcamaları, ü Yetersiz Kulüp Tesisleri,

ü Kulüplerin Artan Borçları,

ü Stadyumlarımızın Eksiklikleri,

ü Kurumsal Yönetim Yetersizliği,

ü Sportif Altyapıların Eksiklikleri,

ü Yanlış Şirketleşme ve halka arzın yarattığı sorunlar,

ü Örgütlenme Sorunları (Yetersiz Kalan Dernekler Kanunu) sorunu olduğunun görülebileceğini;

  1.  
  2. Örgütsel/Yönetsel Sorunlar olarak ta;

 

Futbol kulüplerimizin mevcut örgütsel yapılarının genel analizinin yapıldığında; 

ü Uzun vadeli kalıcı plan ve strateji yerine kısa vadeli günü kurtarmaya yönelik bir örgütsel yönetim,  

ü Denetimden uzak  ve başkanlık sistemi egemen,

ü Kulüp denetimleri yetersiz ve ibra müessesesi çalışmıyor,  

ü Sorumluluktan uzak ben merkezci, ehliyetsiz yöneticilerin karar aldığı bir yapı,  

ü Makro bakış açısından ve futbolun endüstriyel dönüşüm dinamiklerini yakalayabilecek yetenek ve kapasiteden uzak bir yönetim anlayışının bulunduğunu ifade eden AKŞAR, 

Makro İktisadi ve Mali Sorunlar olarak ta Türk Futbolunun karşısına  aşağıdaki sorunların çıktığını dile getirdi.

 

Türk Futbolunun Üç Temel Açığı

ü Kulüplerin genel konsolide mali tabloları bize üç açığın bir arada olduğunu gösteriyor.

ü Kulüplerin dönen varlıkları, kısa vadeli borçlarını karşılamakta yetersiz kaldığı için işletme sermayesi açığı,

ü Kulüplerin faaliyetlerinin finansmanında kullandıkları özkaynaklar içinde yer alan şişirilmiş Değ.Artış Fonu(Mad.Dur.Varlık ve Bonservis değerleme) bedellerimi çıkarttığımızda Özkaynak açığı,

ü Kulüplerin mevcut hazır değerleri içinde yer alan nakit ve benzeri likit değerleri  dikkate aldığımızda ise bunların toplam değerinin kısa vadeli borçları karşılamakta yetersiz kalması nedeniyle Likidite açığı oluştuğu görülüyor.

 

 Yanlış Transfer Politikalarının Neden Olduğu Sonuçlar

 

ü SL transferde net borçlu bir lig. Yani transfer gelirleri, transfer giderlerini karşılamakta yetersiz kalıyor.

ü Transferde ithalatçı bir yapımız var. Oyuncu dışsatım gelirlerimiz, giderlerimizin sadece üçte biri kadar(%27).

ü Transferde net borçlu olmak, kulüplerimizde önemli finansal sorunları beraberinde getiriyor. Transfer gelir ve gider dengesindeki, gider fazlası durumu, süreç içinde kulüplerin borçlanmalarını artırıyor.

ü Bu kapsamda kulüplerimizin son beş yılda transfer açıklarının 226.7 milyo euroya ulaşması, kulüplerimizin transfer finansmanında yabancı kaynağa yöneldiğini ortaya koyuyor.

 

 Hatalı Transfer Politikaları Kulüplerin Özkaynaklarını Eritiyor

  • Ø Bu durum ise, zaman içinde kulüplerin öz kaynak açıkları vermesine, transfer maliyetlerinin giderek artmasına, buna bağlı olarak ta, yıllar itibariyle kulüplerin likidite ve işletme sermayesi açıklarının büyümesine neden oluyor.
  • Ø Bu durum da zaman içinde kulüplerimizin kümule  zararlarını(açıkları)artırıp aktiflerini zayıflatacağı için rekabet güçlerini de geriletebilecek potansiyeli bünyesinde taşıyor.

 

Temel Rasyolarda Olumsuzluklar

  • Ø Kulüpler futbol faaliyetlerinden sürekli zarar ediyorlar,
  • Ø Konsolide futbol şubesi net zararının, konsolide futbol şubesi gelirlerine oranı eksi %38.07,
  • Ø Konsolide giderlerin konsolide gelirlere oranı ise %120,99.
 
Tuğrul AKŞAR'ın sunduğu rapor aşağıda yer alıyor.

 

 

SPOR KULÜPLERİNİN SORUNLARI İLE SPORDA ŞİDDET SORUNUNUN ARAŞTIRILARAK ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERİN BELİRLENMESİ AMACIYLA KURULAN MECLİS ARAŞTIRMASI
KOMİSYONU’NA

“SPOR KULÜPLERİNİN MALİ VE YÖNETİŞİM SORUNLARI VE BUNLARA İLİŞKİN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ” HAKKINDA RAPOR

 

8 MART 2011, SALI ANKARA

 

TUĞRUL AKŞAR

SPOR EKONOMİSTİ

WWW.FUTBOLEKONOMİ.COM

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Üzerinde Durulan Konular

 

I. Futbolun/Sporun Ekonomisi

II. Futbolun/Sporun Finansı

III.Futbolun/Sporun Yönetişimi Sorunları

IV.Çözüm Önerileri

 

 

 

 

İÇİNDEKİLER

I.Genel Olarak Dünya’da ve Ülkemizde Futbol Pastasının Büyüklüğü

II. Sporun Finansı

III. Futbolun/Sporun Yönetişimi Sorunları

  1. 1.      Futbol Endüstrileşiyor
  2. 2.      Türk Futbolunun ana Sorunları
  3. 3.      Örgütsel/yönetsel Sorunlar

IV. Makro İktisadi ve Mali Sorunlar

  1. 1.       Türk Futbolunun Üç Temel Açığı
  2. 2.       Yanlış Transfer Politikalarının Neden Olduğu Sonuçlar
  3. 3.       Hatalı Transfer Politikaları kulüplerin Özkaynaklarını Eritiyor
  4. 4.       Temel Rasyolarda Olumsuzluklar

V. Çözüm Önerileri

   1.Kulüplerin Niteliksel Dönüşümünü Sağlayacak yapısal Adımlar (Uzun Vadeli Çözüm Önerileri)

   1.1 Parasal Geliri Çeşitlendirerek Artırmak

    1.2. Altyapıyı ve Maliyet Yönetimini Esas alan Bir Yönetim Anlayışı

   1.3. Borçlanmanın Kontrol Altına Alınmasını Sağlayacak eni Yapı

   1.4. Ehliyetli-Yeterli Profesyonellere yetki Verilmeli

   1.5. Kulüpler Kurumsal Yönetime Yönlendirilmeli

    1.6. Türk Futbolunda bağımsız Mali Üst Kurul Oluşturulmalı

   1.7. Şirketleşme ve Halka Arza Özel Düzenleme Getirilmeli

   2. Kısa Vadede Yapılması Gerekenler

     2.1. Ne yapmalı?

           2.2. Kulüplerde Kurumsal Yönetim Egemen Örgüt Modeli Haline Getirilmelidir

           2.3. Futbola Mali Kural Getirilmelidir

 

 

 

  1. I.     Genel Olarak Dünya’da ve Ülkemizde Futbol Pastasının Büyüklüğü

Bugün dışsal etkileriyle birlikte futbol Yıllık 225 Milyar Dolar gelir yaratıyor. Sadece Futbol Kulüplerinin tüm Dünya’da yarattığı gelir  24 milyar dolara ulaşıyor. 

Bu gelirin 2/3’ü Kara Avrupa’sında yaratılıyor.  Avrupa Futbol piyasasının büyüklüğü ise  22 milyar dolar (15,6 milyar Eur) civarında.

Ülkemizde ise futbol pastasının büyüklüğü  820 milyon dolar’a  (585 milyon Euro) yükselmiş durumda. Türk futbol pastasının mevcut büyüklüğü bu haliyle, Avrupa futbol pastasının  yaklaşık %4’üne karşılık geliyor.

Aşağıdaki tablo bize Avrupa ve Türk futbol piyasasının yıllar itibariyle gelişimini gösteriyor.

Söz konusu tablolara göre son yedi yılda Avrupa futbol pastası yüzde sekiz civarında büyürken (bkz. Tablo:1), Türk futbol pastası son on yılda yüzde 290’lık bir büyüme kaydetmiştir. (Bkz. Tablo:2)

Avrupa’da ve Türkiye’de futbol pastası büyük bir hızla gelişirken, buna karşılık karlılık ne yazık ki, istenilen düzeyde gelişememiştir. Özellikle Avrupa’da futbolu domine eden beş büyük ligden (İngiltere, İspanya, Almanya, Fransa ve İtalya) sadece İngiliz Premire Lig ve Alman Bundesliga faaliyetlerinden kar elde edebilmişlerdir. (Bkz. Tablo:3)

Bu Liglerde özellikle ücret ve maaşlardaki büyümenin, gelir artışının üzerinde bir gelişim göstermesi operasyonel karlılığın zarara dönüşmesinde önemli bir rol oynamıştır. (Bkz.Tablo 5)

 

  1. II.           Sporun Finansı

Futbolda sportif performansın parasal performansa dönüşmesi sorunu günümüz futbolunun en önemli sorunlarından birisidir.  Futbol kulüpleri sportif performanslarını parasal performansa dönüştürebildikleri oranda sportif ve mali rekabet güçlerini artırabilmekte ve sonuçta buna bağlı olarak kulübün marka değeri yükselebilmektedir.  Sportif performans, parasal performansa, parasal performans ta yine sportif performansa dönebiliyorsa buna “Futbolun Başarı Döngüsü” diyoruz. Bu döngü başarılı döngüye dönüştüğü oranda kulübün de marka değeri yükselmeye başlıyor. (Bkz. Tablo: 6)

Futbolda finansal başarıya ulaşmada doğru, sağlıklı ve sürdürülebilir yönetimin etkisi, kulübün ortaya koyacağı sportif performanstan daha önemlidir.  (Bkz. Tablo: 7)

Bizim de genel olarak önermeye çalıştığımız “Parasal Getiri Elde Etme Modeli”nde, marka değerine bağlı sportif performanstan bağımsız bir gelir yaratabilecek bir gelir yaratma ve gelir çeşitlendirme modelidir.   

Bu gelir modeli yaratılması sürecinde yeterli gelir elde edemeyen ve istenilen sportif performansa ulaşamayan kulüplerde gelirlerin giderleri karşılamada yetersiz kalması, kulüpleri yoğun bir şekilde yabancı kaynak kullanımına, özellikle de banka kredileri kullanımına itmektedir.

Ülkemizde de spor kulüplerimiz 2000 ile 2009 arasında yoğun bir kredi kullanımına yönelmişlerdir. 2000 yılında Süper Lig kulüpleri toplam 127 milyon TL’lik kredi kullanımı gerçekleştirirlerken, bu tutar 2009 yılında 448 milyon TL’na yükselmiştir. (bkz. Tablo: 8)

Kredi kullanımında ise özellikle dört büyük kulübün (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor’un) kullandıkları kredilerin toplamları sektörde önemli bir yüzdeye sahiptir.

Nitekim 2009 finansal verileri itibariyle düzenlenen genel konsolide mali tablolardan oluşturulan dört büyük kulübün kısa vadeli yabancı kaynakları toplamı  677,5 milyon TL’na, Orta ve uzun vadeli yabancı kaynakları toplamları da 418,3 milyon TL’na ulaşmıştır.  (Bkz. Tablo: 9)

Burada bir başka önemli konu da dört büyük kulübün futbol şubelerinin yarattığı toplam 622 milyon TL’lık gelirin yüzde 67’si Futbolcuların Ücret, maaş ve bonservis ücretlerine giderken, kalan %33’lük kısmının futbol şubesi dışındaki giderlere harcanmasıdır.  (bkz. Tablo:10)

 

Yine dört büyük kulübün toplam gelirleri giderlerini %121 civarında aşmaktadır. Avrupa’da bu oran %105 dolayındadır. (Bkz. Tablo:11)

Dört büyük kulübün toplam gelirlerinin, giderleri karşılamakta yetersiz kalması kulüpleri net olarak 900.524.097 TL borçlanmaya sevk etmiştir. (Bkz. Tablo: 12)

Kulüpleri borçlanmaya iten en önemli bir başka neden de yanlış transfer politikalarından kaynaklanan sorunlardır. Nitekim Süper lig son beş yılda net 226.7 milyon Euro transfer açığı vermiştir. Yani futbolcu satımından elde olunan gelirler ile yapılan transfer harcamaları arasındaki net fark aleyhte çalışmıştır.

 

III.Futbolun/Sporun Yönetişimi Sorunları

  1. 1.   Futbol Endüstrileşiyor

Futbolun bugün lokal bir organizasyon olmaktan çıkıp, küresel ürün pazarlayan bir konuma geçmesi, iyi kurumsal yönetişim (good corparate governance)  uygulamalarını zorunlu hale getirdi. Olaya futbol kulüpleri açısından bakıldığında, kurumsal yönetim kalitesinin yüksek olması; kulüplere rekabet üstünlüğü sağlamak açısından, düşük maliyetli fonları yaratabilme olanağını da beraberinde getirdi. Bu bağlamda iyi yönetilen futbol kulüpleri, rakipleriyle aralarını giderek açıyorlar. Sahip oldukları devasa bütçeler, onların lehine haksız rekabet sağlıyor.

2. Türk Futbolunun Ana Sorunları

1990’lardan sonra giderek parasallaşıp ticarileşen ve bunun sonucunda da endüstriyel bir karaktere bürünen futbol doğal olarak Türk futbolunda da yapısal dönüşümlere yol açtı. Bu, doğal olarak bazı sorunları da zaman içinde beraberinde getirdi.  Bu sorunları ana başlıklarıyla ele alırsak;

ü Kontrolsüz Transfer/Personel Harcamaları,

ü Yetersiz Kulüp Tesisleri,

ü Kulüplerin Artan Borçları,

ü Stadyumlarımızın Eksiklikleri,

ü Kurumsal Yönetim Yetersizliği,

ü Sportif Altyapıların Eksiklikleri,

ü Yanlış Şirketleşme ve halka arzın yarattığı sorunlar,

ü Örgütlenme Sorunları (Yetersiz Kalan Dernekler Kanunu)

Konuları karşımıza çıkıyor.

 

 

  1. 3.   Örgütsel/Yönetsel Sorunlar

 

Futbol kulüplerimizin mevcut örgütsel yapılarının genel analizini yaptığımızda;

ü Uzun vadeli kalıcı plan ve strateji yerine kısa vadeli günü kurtarmaya yönelik bir örgütsel yönetim,

ü Denetimden uzak  ve başkanlık sistemi egemen,

ü Kulüp denetimleri yetersiz ve ibra müessesesi çalışmıyor,

ü Sorumluluktan uzak ben merkezci, ehliyetsiz yöneticilerin karar aldığı bir yapı,

ü Makro bakış açısından ve futbolun endüstriyel dönüşüm dinamiklerini yakalayabilecek yetenek ve kapasiteden uzak bir yönetim anlayışı.

 

IV.Makro İktisadi ve Mali Sorunlar

1. Türk Futbolunun Üç Temel Açığı

ü Kulüplerin genel konsolide mali tabloları bize üç açığın bir arada olduğunu gösteriyor.

ü Kulüplerin dönen varlıkları, kısa vadeli borçlarını karşılamakta yetersiz kaldığı için işletme sermayesi açığı,

ü Kulüplerin faaliyetlerinin finansmanında kullandıkları özkaynaklar içinde yer alan şişirilmiş Değ.Artış Fonu(Mad.Dur.Varlık ve Bonservis değerleme) bedellerimi çıkarttığımızda Özkaynak açığı,

ü Kulüplerin mevcut hazır değerleri içinde yer alan nakit ve benzeri likit değerleri  dikkate aldığımızda ise bunların toplam değerinin kısa vadeli borçları karşılamakta yetersiz kalması nedeniyle Likidite açığı oluştuğu görülüyor.

 

2. Yanlış Transfer Politikalarının Neden Olduğu Sonuçlar

 

ü SL transferde net borçlu bir lig. Yani transfer gelirleri, transfer giderlerini karşılamakta yetersiz kalıyor.

ü Transferde ithalatçı bir yapımız var. Oyuncu dışsatım gelirlerimiz, giderlerimizin sadece üçte biri kadar(%27).

ü Transferde net borçlu olmak, kulüplerimizde önemli finansal sorunları beraberinde getiriyor. Transfer gelir ve gider dengesindeki, gider fazlası durumu, süreç içinde kulüplerin borçlanmalarını artırıyor.

ü Bu kapsamda kulüplerimizin son beş yılda transfer açıklarının 226.7 milyo euroya ulaşması, kulüplerimizin transfer finansmanında yabancı kaynağa yöneldiğini ortaya koyuyor.

 

3. Hatalı Transfer Politikaları Kulüplerin Özkaynaklarını Eritiyor

  • Ø Bu durum ise, zaman içinde kulüplerin öz kaynak açıkları vermesine, transfer maliyetlerinin giderek artmasına, buna bağlı olarak ta, yıllar itibariyle kulüplerin likidite ve işletme sermayesi açıklarının büyümesine neden oluyor.
  • Ø Bu durum da zaman içinde kulüplerimizin kümule  zararlarını(açıkları)artırıp aktiflerini zayıflatacağı için rekabet güçlerini de geriletebilecek potansiyeli bünyesinde taşıyor.

 

4. Temel Rasyolarda Olumsuzluklar

  • Ø Kulüpler futbol faaliyetlerinden sürekli zarar ediyorlar,
  • Ø Konsolide futbol şubesi net zararının, konsolide futbol şubesi gelirlerine oranı eksi %38.07,
  • Ø Konsolide giderlerin konsolide gelirlere oranı ise %120,99.

 

V.Çözüm Önerileri

  1. 1.   Kulüplerin Niteliksel Dönüşümünü Sağlayacak Yapısal Adımlar (Uzun Vadeli Çözüm Önerileri)

1.1.      Parasal Geliri Çeşitlendirerek Artırmak

Tüm kulüplerin finansallarındaki gelirler yukarıda saydığımız makro ekonomik riskleri göğüslemek için yetersiz ve tek tip. Genelde de naklen yayın gelirlerine bağımlı bir gelir yapısı var. Avrupa’da olduğu gibi sportif performanstan bağımsız gelir yaratacak bir yapıyı kurmalıyız.

        1.2.Altyapıyı ve Maliyet Yönetimini Esas Alan Bir Yönetim Anlayışı

Bugün kulüpleri borçlandıran temel şey: Kaynakların etkin ve verimli kullanılamamasının yanı sıra gelirlerin giderleri karşılamada yetersiz kalması, bunda da ana faktörün oyuncu maaş ve transfer ücretlerinin olması. UEFA Finansal Fairplay kriterlerine göre oyuncu maaş ve transfer ücretlerinin gelirin yüzde yetmişinden fazla olmaması gerekiyor.  Bu nedenle kulüpler alt yapıya özel önem vermeli.

1.3.      Borçlanmanın Kontrol Altına Alınmasını  Sağlayacak Yeni Yapı

                        Kulüpler faaliyetlerinden kar edemedikleri ve sürekli finansman açığı verdiklerinden yoğun olarak yabancı kaynak kullanımına yönelmekteler. Özellikle de banka kredileri…Bu nedenle kulüplerin başta banka kredileri olmak üzere yabancı kaynak kullandırımlarına bazı önlemler ve rasyolar getirilmelidir. Ve kesinlikle Genel Kurul Kararı olmaksızın borçlanmaya gidememeliler.

1.4. Ehliyetli-Yeterli Profesyonellere Yetki Verilmeli

        Kulüplerin şirket veya dernek yapısında olup olmadıklarına bakılmaksızın kesinlikle Kurumsal Yönetim ve Yönetişimin egemen örgüt modeli haline getirilesi bir yasal zorunluluk  haline getirilmeli. Bu kapsamda kulüplerde kilit yönetsel görevler ehliyetli ve yeterli profesyonellere bırakılmalı, bu kişilerin atanması için Federasyonca “Fit and Proper Person “ (Yani işe uygun kişi) test uygulanmalıdır.

  1.5.Kulüpler Kurumsal Yönetime Yönlendirilmeli

Deloitte’un son çalışmasına göre 16,5 milyar euroluk bir büyüklüğe ulaşan Avrupa futbol piyasası, artık kulüplerin bu pazardan daha fazla pay alabilmek adına, birbirleriyle kıyasıya bir rekabete girdiklerini gösteriyor.

Bu bağlamda çoğu kulüp ulaştıkları devasa bütçelerini daha iyi yönetebilmek, sermaye piyasalarına açılarak daha ucuz fon temin etmek, iktisadi ve mali başarıya ulaşarak, sportif başarıyı yakalamak adına kurumsal yönetişime doğru yol almaktadır. UEFA Lisanslama sisteminin de etkisiyle Avrupa’da çoğu  futbol kulübünün kurumsal yönetim ve yönetişimi kendi örgütsel yapılarına uyarlamaya çalıştıklarını görüyoruz.

1.6.Türk Futbolunda Bağımsız Mali Üst Kurul Oluşturulmalı

Bugünkü yapılanmasıyla Federasyon Kulüpleri Finansal ve iktisadi anlamda denetleyebilecek, yönlendirebilecek ve koordine edebilecek durumda değil. Tıpkı Bankacılık sektöründe olduğu gibi Futbolda da mutlaka, bir Üst Mali Kurul Oluşturulmalıdır. Bu kurul tamamen bağımsız, konusunun uzmanı, birikimli kişilerden seçilerek değil, atanarak oluşturulmalıdır.

 

1.7. Şirketleşme ve Halka arza özel Düzenleme Getirilmeli

           Bugün kulüplerimizi finansal ve iktisadi açıdan açmaza sokan en önemli sorunlardan birisi de Şirketleşme ve Halka Arz’da yapılan yanlışlıklardır.

           Kulüplerin birkaç istisnai gelir kalemi dışında hemen hemen tüm gelirlerinin  Sportif A.Ş.’lere devir ve temlik olunduğu; buna karşın giderlerin kulüpte ya da Futbol A.Ş.’de bırakıldığı bir model içinde yaratılan “sanal şirketler” aracılığıyla İMKB’ye gidilmesinin önüne geçilmelidir. (bkz. Tablo:

 

  1. Kısa Vadede Yapılması Gerekenler

2.1. Ne Yapmalı?

  • Ø Kulüp finansalları UFRS (Uluslararası Finansal Raporlama Sistemi)’ne göre düzenlenmelidir.
  • Ø Şeffaflık sağlanmalıdır. (Birden fazla finansal düzenlenebiliyor)
  • Ø Denk Bütçe uygulanmalıdır.
  • Ø Yöneticilerin hesap verilebilirliğini sağlayacak kurumsal yönetim modeli kulüplerde egemen model haline getirilmelidir.
  • Ø Dernek statüsü devam ettirilecekse, bu yapıyı UEFA Finansal Fair Play Kuralları’na uyumlu hale getirecek yeni düzenlemeler yapılmalıdır.

2.2.   Kulüplerde Kurumsal Yönetim Egemen Örgüt Modeli Haline Getirilmelidir

  • Ø Eşitlik; şirketleşen futbol kulüplerinin tüm faaliyetlerinde, pay ve menfaat sahiplerine eşit davranmasını ve olası çıkar çatışmalarının önüne geçilmesini ifade eder. 
  • Ø Şeffaflık; ticari sır niteliğindeki ve henüz kamuya açıklanmamış bilgiler hariç olmak üzere, şirketleşmiş futbol kulübüyle ilgili finansal ve finansal olmayan  bilgilerin, zamanında, doğru, eksiksiz, anlaşılabilir, yorumlanabilir, düşük maliyetle kolay erişilebilir bir şekilde kamuya duyurulması  yaklaşımıdır.
  • Ø Hesap verebilirlik; yönetim kurulu üyelerinin esas itibariyle  anonim şirket (İngiltere de PLC) tüzel kişiliğine ve dolayısıyla  pay sahiplerine karşı hesap verme  zorunluluğunu, 
  • Ø sorumluluk ise; şirket şeklindeki kulüp yönetiminin kulüp adına tüm faaliyetlerinin mevzuata, esas sözleşmeye, şirket içi düzenlemelere, UEFA ve lokal federasyon yönerge ve talimatlarına uygunluğunu ve bunun denetlenmesini ifade ediyor.

2.3. Futbola Mali Kural Getirilmelidir

  • Ø Kulüplerimizin yetersiz gelirlerini aşacak şekilde harcamaya yönelmesi ve bunun yarattığı “Gider fazlası” yıllar itibariyle kulüp borçlanmalarının geometrik olarak artmasına neden olmuştur.
  • Kulüp borçlanmasındaki artış ise ilave finansman gerektirdiğinden, kulüplerin birikimli zararları da artmaya başlamıştır.
  • Ø Bu durum rekabet açısından sürdürülebilir ve kontrol edilebilir bir durum olmaktan çıkmasına neden olurken; bu durumun kontrol altına alınabilmesi “Futbola mali Kural” uygulamasını da bir zorunluluk haline getirmiştir.
  • Ø Kısacası: bahse konu yeni mali politika anlayışına göre borç artışının kontrol altına alınabilmesi için bütçe açıklarının bu süreç içinde sürekli kontrol altına alınması gerekiyor.

 

TABLOLAR

 

Tablo :1

 

 image001

 

 Tablo:2

 image002

 

Tablo:3

 image003

  

Tablo:4

 image004

 

Tablo:5

 image005

 

 

Tablo:6

 image006

 

 

Tablo:7

 image007

 

Tablo:8

 image008

 

Tablo:9

 

 image009

 

Tablo:10

 image010

 

Tablo:11

 image011

 

 

Tablo: 12

 image012

 

Yararlanılan Kaynaklar:

Tuğrul AKŞAR, Endüstriyel Futbol, Literatür Yayınları, İst., 2005

Tuğrul AKŞAR- Kutlu MERİH, Futbol Ekonomisi, Literatür Yayınları,  İst., 2006.

Tuğrul AKŞAR- Kutlu MERİH, Futbol Yönetimi, Literatür Yayınları, İst., 2008

Tuğrul AKŞAR, Futbolun Ekonomi Politiği, Literatür Yayınları, İst., 2010.

Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği, Kurumsal Yönetim İlkeleri Işığında Türk Futbol Kulüpleri Yönetim Rehberi, TKYD Yayınları, İst. 2010

Hüsnü Güreli, 4 Büyük Spor Kulübünün Yapısal ve Finansal Karşılaştırmalı Analizi, Yayınlanmamış Çalışma, İstanbul 2010.

 

 

 {jcomments on}

Bu İçerik  4827  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Pazar, 07 Haziran 2020.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

31.05.2020

Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

104,539

2,11

 bjk BJKAS

2,46

1,27

 fb FENER

10,69

0,81

 gs GSRAY

2,64

0,07

 trabzon TSPOR

5,46

1,48

       

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 25324088

Süper Lig Cemil Usta Sezonu 2019-20 Puan Durumu

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV P
1

Trabzonspor

 26   15   8  3    59   28  31  53
2 Başakşehir
 26  15  8 50  25  25  53
3 Galatasaray

 26

 14  8 4 44  20  24  50
4

Sivasspor

 26  14  7 5  47

 29

 18  49
5 Beşiktaş 
 26  13  5 8  40  32  8

 44

6

Alanyaspor

 26

 12

 7 7  44  25

 19

 43
7

Fenerbahçe

 26

 11

 7 8  46  34  12  40
8

Göztepe

 26  10  7 9  31

 30

 1  37
9

Gaziantep

 26  8

 8

10  36  41  -5  32
10

Denizlispor

 26  8  7 11  26  34   -8  31
11 Antalyaspor
 26

 7

 9 10  29  43  -14  30
12 Gençlerbirliği
 26  7  7 12  33  44  -11

  28 

13 Kasımpaşa
 26  7  5 14  38  50  -12  26
14 Konyaspor
 26  5  11 10  21  33  -12  26
15 Malatyaspor

 26

 6  7  13  38  40

 -2

 25
16

Rizespor

 26

 7  4  15  26  44  -18  25
17 Ankaragücü
 26  5  8  13  23  45  -22  23
18 Kayserispor
 26  5  7  14  28  62  -34  22

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

Money Football League

delo-4

 

Yirmiüçüncüsü yayınlanan 2020 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Barcelona 840.8 Milyon Euro’luk geliriyle ilk sırada.  Tamamı Merkez Lig kulüplerinden oluşan Lig’in Raporunu okumak için tıklayın.

 

 


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.