Sebahattin Devecioğlu- 11 Mart 2026 Olimpiyat Hareketi, hükümetler, hükümetler arası kuruluşlar ve bahis otoriteleri ve kuruluşlarından 400'den fazla lider, İsviçre'nin Lozan kentinde 24 Aralık 2025’de düzenlenen 5. Uluslararası Spor Dürüstlüğü Forumu'na (IFSI) hem şahsen hem de çevrimiçi olarak katıldı.^.

 Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından düzenlenen Forum, sporda dürüstlüğün korunmasını güçlendirmeye yönelik yeni ve eylem odaklı bir taahhüt olan Sporda dürüstlüğü güçlendirmek amacıyla Evrensel Spor Dürüstlüğü Bildirgesi'ni kabul etti.

24 Ekim 2025 tarihinde İsviçre’nin Lozan kentinde, Olimpiyat Evi’nde düzenlenen Spor Bütünlüğü Uluslararası Forumu’nun beşinci edisyonuna katılanlar;

Olimpik Antlaşma’da yer alan temel ilkeleri ve mükemmeliyet, saygı ve dostluk değerlerini yeniden teyit ederek; Sporun sürdürülebilir kalkınmayı destekleyici bir unsur olabileceğini ve dünya genelinde adalet ile barışın geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini yineleyerek; Olimpik Hareket’in ulaştığı yönetişim düzeyini kabul ederek; Spor bütünlüğü standartlarının, ortaya çıkan yeni zorluklar ve fırsatlar doğrultusunda genişlediğini ve evrildiğini dikkate alarak; Paydaşlar arasında güçlendirilmiş sektörler arası iş birliğine duyulan ihtiyaca ve spor kuruluşları ile devletler veya sivil toplum kuruluşları arasında uyumlu ilişkiler ile yapıcı ortaklıkların gerekliliğine dikkat çekerek; Güvenli spor ortamlarının geliştirilmesi ve spor bütünlüğünün korunmasına yönelik sorumluluğun yalnızca Olimpik Hareket liderliğine değil, birlikte hareket eden tüm paydaşlara ait olduğunu kabul ederek; Dünya Dopingle Mücadele Kodu’na uyumun ve dopingle mücadelede sıfır tolerans yaklaşımının spor bütünlüğünün temel bileşenleri olduğunu kabul ederek;

Birleşmiş Milletler Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Sınıraşan Örgütlü Suçlara KarşıSözleşmenin, spor alanında yolsuzluk ve suçla mücadelede devletlerin eylemlerinin uyumlaştırılmasında oynadığı önemli rolü kabul ederek; bu bağlamda, sporun yolsuzluk ve suçtan kaynaklanan tehditlerle karşı karşıya olduğunu belirten ve sporun korunması gerekliliğine atıf yapan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararlarını hatırlatarak ve Taraf Devletlerin bu sözleşmeleri uygulamaya yönelik çabalarını memnuniyetle karşılayarak;

IOC Etik Kuralları ve bu kuralların uygulama hükümleri; Müsabakaların Manipülasyonunun Önlenmesine İlişkin Olimpik Hareket Kodu; Olimpik Hareket İçinde İyi Yönetişimin Temel Evrensel İlkeleri (BUPGG);Spor Alanında Yolsuzluğa Karşı Uluslararası Ortaklık (IPACS) tarafından kabul edilen Spor Yönetişimi Kıyaslaması ve Rehberleri ile birlikte, spor alanında yolsuzluğun önlenmesi ve iyi yönetişimin teşvik edilmesine yönelik diğer hükümetler arası kuruluşlar tarafından kabul edilen kararları hatırlatarak;

Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından düzenlenen Uluslararası Spor Dürüstlüğü Forumu'nun beşinci oturumunun katılımcıları, Lozan, İsviçre'deki Olimpiyat Evinde, 24 Ekim 2025 tarihinde Evrensel Spor Dürüstlüğü Bildirgesini kabul etti.

SPORDA DÜRÜSTLÜĞE DAİR EVRENSEL BİLDİRİ

Aşağıdaki hususları kabul eder:

MADDE 1 – İyi Yönetişim Yoluyla Olimpik Hareket’in Güçlendirilmesi

Olimpik Hareket aşağıdaki hususlara çağrıda bulunur:

1.1 Spor kuruluşlarının, şeffaflık, dürüstlük, demokrasi, gelişim, dayanışma ile denetim ve denge mekanizmalarına dayalı açık ve güçlü yönetişim çerçeveleri oluşturması;

1.2 Spor kuruluşlarının etik kuralları kabul etmesi ve uygulaması; özellikle yolsuzlukla mücadele politikaları ile çıkar çatışmalarının önlenmesi ve yönetimine ilişkin politikaların etkin biçimde hayata geçirilmesi ve bu yükümlülüklerin üye kuruluşlara da yaygınlaştırılması;

1.3 Spor kuruluşlarının, kuruluş düzenlemelerinin ihlaline ilişkin her türlü bildirimin yapılabileceği, erişilebilir ve gizli raporlama mekanizmaları oluşturması ve yapılan bildirimleri zamanında yönetmesi;

1.4 Spor kuruluşlarının, aktif sporcular dâhil olmak üzere tüm temel paydaşların karar alma süreçlerine ve yönetişim organlarına temsili ve anlamlı katılımını sağlaması;

1.5 Spor kuruluşlarının, uyumun izlenmesine yönelik gözetim ve denetim organları oluşturması;

1.6 Spor kuruluşlarının, yolsuzluk risklerini de içeren risk değerlendirmeleri yapması ve uygun risk azaltma stratejileri uygulaması;

1.7 Spor kuruluşları, kolluk kuvvetleri ve ceza adaleti makamlarının, spor alanındaki yolsuzluğun tespiti, önlenmesi, soruşturulması ve yaptırıma bağlanması amacıyla iş birliğini güçlendirmesi; Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) Sporun Yolsuzluk ve Ekonomik Suçlardan Korunması Programı gibi mekanizmalar aracılığıyla etkin ve hızlı bilgi paylaşımını mümkün kılan iş birliği yapıları oluşturması;

1.8 Tüm ilgili paydaşların, IPACS tarafından yürütülen çalışmalara katkı sağlaması; spor yönetişimine ilişkin kıyaslama tavsiyelerinin önemini vurgulaması; ortaklığa katılması ve IPACS faaliyetlerine aktif biçimde iştirak etmesi;

1.9 Tüm ilgili paydaşların, sporcuların spor içinde ve çevresinde bütünlük ve yolsuzlukla mücadele kültürünün geliştirilmesindeki aktif rollerini teşvik etmesi ve desteklemesi;

1.10 Olimpiyat Oyunları veya Gençlik Olimpiyat Oyunları için ev sahibi şehirlerin, Organizasyon Komitelerinin (OCOG), Sürekli ve/veya Hedefli Diyalog sürecindeki ilgili tarafların ve IOC onaylı diğer etkinliklerin gelecekteki ev sahiplerinin, BUPGG’ye uygun hareket etmesi;

1.11 Ev sahibi şehirlerin, OCOG’ların, Sürekli ve/veya Hedefli Diyalog sürecindeki ilgili tarafların ve IOC onaylı diğer etkinliklerin gelecekteki ev sahiplerinin; dolandırıcılık, yolsuzluk ve çıkar çatışmaları dâhil olmak üzere her türlü yolsuzluk fiilinden kaçınması; bu doğrultuda uluslararası anlaşmalar, ulusal mevzuat ve uluslararası kabul görmüş yolsuzlukla mücadele standartlarıyla uyumlu etkili uyum mekanizmaları oluşturması ve sürdürmesi.

MADDE 2 – Müsabaka Manipülasyonunun Önlenmesi

Olimpik Hareket aşağıdaki hususlara çağrıda bulunur:

2.1 Spor kuruluşlarının, güçlü kurallar, farkındalık faaliyetleri ve istihbarata dayalı uygulamalar yoluyla müsabaka manipülasyonunun önlenmesine yönelik kararlılıklarını sürdürmesi;

2.2 Devletlerin, Spor Müsabakalarının Manipülasyonuna Karşı Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ni onaylaması ve hükümlerini uygulaması; ayrıca Birleşmiş Milletler Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi ile Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Sözleşme’nin ilgili hükümlerini etkin biçimde uygulaması;

2.3 Devletlerin, spor, kolluk kuvvetleri, devlet ve bahis otoritelerinin katılımıyla ulusal platformlar kurması;

2.4 Devletlerin, ceza mevzuatlarının müsabaka manipülasyonuna ilişkin suçları kapsayacak şekilde yeterli olmasını sağlaması;

2.5 Devletlerin, spor, kolluk kuvvetleri ve bahis kuruluşları arasında, hesap bazlı bilgiler de dâhil olmak üzere bilgi paylaşımına imkân tanıyan uygun mevzuat ve düzenlemeleri tesis etmesi;

2.6 Bahis işletmecilerinin, düzensiz veya şüpheli bahis faaliyetlerine ilişkin bilgileri ilgili spor kuruluşları ve kolluk kuvvetleriyle zamanında paylaşması;

2.7 Bahis işletmecilerinin, sporcuların kendi spor dalları veya müsabakaları üzerinde bahis oynamaları durumunda, hesap bazlı bilgileri spor hareketiyle paylaşmak için azami çaba göstermesi;

2.8 Kolluk kuvvetlerinin, cezai soruşturmaları spor disiplin soruşturmalarıyla koordinasyon içinde yürütmek için azami çaba göstermesi;

2.9 Kolluk kuvvetlerinin, INTERPOL Müsabaka Manipülasyonu Görev Gücü’ne katkı sunması.

MADDE 3 – Hakemlikte Bütünlüğün Önemi

Olimpik Hareket aşağıdaki hususlara çağrıda bulunur:

3.1 Uluslararası Federasyonların, bütünlüğün her spor dalı için temel bir ilke olduğunu ve adil rekabetin manipülasyon, suistimal ve etik dışı davranışlardan korunması gerektiğini yeniden teyit etmesi;

3.2 Uluslararası ve Ulusal Federasyonların, müsabaka sonuçlarının güvenilirliği açısından hayati öneme sahip olan hakemlikte tarafsızlık, doğruluk ve tutarlılığın korunmasını ve sürekli olarak güçlendirilmesini sağlaması;

3.3 Uluslararası Federasyonların, özellikle puanlamaya dayalı branşlarda, geleneksel hakemlik sistemlerinde ortaya çıkabilen öznellik, tutarsızlık ve sınırlı şeffaflık gibi doğal zorlukları kabul etmesi; hakemlerin gelişimi açısından geri bildirim mekanizmalarının önemini tanıması;

3.4 Uluslararası Federasyonların, etik standartları güçlendiren ve hakemlik uygulamalarında hesap verebilirliği temin eden sağlam ve şeffaf prosedürler uygulaması;

3.5 Uluslararası Federasyonların, teknoloji sağlayıcıların ve kamu otoritelerinin; adil oyunu desteklemek ve hakemlik kalitesini artırmak amacıyla, özellikle yapay zekâ (AI) olmak üzere teknolojik yenilikleri entegre etmesi; bu kapsamda:

(i) Nesnelliği artıran veri temelli karar alma,

(ii) Kuralların ve puanlamanın tutarlı uygulanması,

(iii) Hakemler için gerçek zamanlı analiz ve geri bildirim,

(iv) Hakemlik süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması;

3.6 Uluslararası Federasyonların ve yönetişim uzmanlarının, iyi yönetişim, bütünlük ve sporcu odaklı değerlerle uyumlu, kapsayıcı ve kanıta dayalı hakemlik sistemlerinin geliştirilmesini teşvik etmesi;

3.7 Spor federasyonları, teknoloji sağlayıcılar, kamu otoriteleri ve sporcu temsilcileri dâhil olmak üzere tüm paydaşların, hakemlik çerçevelerinin tasarlanması ve uygulanmasında iş birliği yapması;

3.8 Olimpik Hareket paydaşlarının, hakemlik bütünlüğünün korunmasının kolektif eylem, sürekli yenilik ve Olimpik Antlaşma’da yer alan değerlere sarsılmaz bağlılık yoluyla yerine getirilmesi gereken ortak bir sorumluluk olduğunu yeniden teyit etmesi.

MADDE 4 – Sporda Koruma (Safeguarding)

Olimpik Hareket aşağıdaki hususlara çağrıda bulunur:

4.1 Tüm ilgili paydaşların, sporda korumayı spor bütünlüğünün daha geniş alanı içinde tanıması;

4.2 Tüm ilgili paydaşların, psikolojik, fiziksel ve cinsel istismar; ihmal; zorbalık; hazing (zorlayıcı kabul ritüelleri) ve çevrim içi istismar dâhil olmak üzere sporda kişiler arası şiddetin önlenmesi ve ele alınmasının önemini kabul etmesi;

4.3 Spor kuruluşlarının, önleme ve müdahaleyi kapsayan; eğitim, öğretim ve bildirim sistemlerini içeren; insan odaklı bir yaklaşımı benimseyen koruma politikalarını tesis etmesi;

4.4 Spor kuruluşlarının, koruma politika ve prosedürlerini kurumsal planlamaya ve spor etkinliklerinin düzenlenmesine entegre etmesi;

4.5 Tüm ilgili paydaşların, kişiler arası şiddetin önlenmesi ve etkili biçimde ele alınması amacıyla; devlet otoriteleri, kolluk kuvvetleri, sağlık ve eğitim sistemleri ile toplum temelli kuruluşlarla, uygun olduğu ölçüde iş birliği yapması; bu aktörlerin farklı ancak tamamlayıcı rollerini ve sorumluluklarını tanıması.

Kaynak:  

Spor Bütünlüğü Uluslararası Forumu  5. Edisyon Lozan, 24 Ekim 2025

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş