Türk Futbolunun Analizi (2006–2012)
- Prof. Dr. Lale ORTA

- 16 Nis 2012
- 6 dakikada okunur
Türkiye Süper Ligi’nin istatistikî bilgilerinden yola çıkarak, 2006–2012 dönemi için bazı tespitlerde bulunulmaya çalışılmıştır.
Buna göre; Türkiye Süper Ligi’nde ev sahibi takımların ve misafir takımların maç kazanma oranları, atılan gol sayıları ile sarı ve kırmızı kartlar değerlendirilmiştir. Ayrıca şampiyon olan takımlarımızı, Avrupa’nın önde gelen lig şampiyonları ile karşılaştırarak, durum değerlendirmesi yapılmıştır.
Türkiye Süper Ligi İstatistikleri
Futbolda, kendi saha ve seyircisi önünde oynamanın büyük bir avantaj olduğu düşünülmektedir. Türk Futbolunun 2006–2012 yıllarını ele aldığımızda, ev sahibi takımların maç kazanma oranının düşük olduğu görülmektedir. Türkiye Süper Ligi’nde ev sahibi takımlar yalnızca iki maçtan birini, misafir takımlar ise dört maçtan birini kazanabilmektedir. Türkiye Süper Ligi’nde yaptığımız istatistiklere göre maç kazanma oranı; ev sahibi takımlarda % 47, misafir takımlar da ise % 27’dir.
Bu dönemde maç başına düşen:
Gol ortalaması: 2,5
Sarı kart ortalaması: 4,35
Kırmızı kart ortalaması ise: 0,27’dir. (Tablo. 1)
Tablo.1: Futbol Sezonlarına Göre Türkiye Süper Ligi İstatistikleri
| Ev Sahibi Takım Galibiyetleri | Misafir Takım Galibiyetleri | Gol Sayısı/ Ortalaması | Sarı Kart/ Ortalaması | Kırmızı Kart/ Ortalaması |
2006–2007 | 144 (47 %) | 73 (24 %) | 736 / 2,41 | 1432 / 4,68 | 95 / 0,31 |
2007–2008 | 149 (49 %) | 87 (28 %) | 784 / 2,56 | 1390 / 4,54 | 59 / 0,19 |
2008–2009 | 147 (48 %) | 87 (28 %) | 787 / 2,57 | 1261 / 4,12 | 98 / 0,32 |
2009–2010 | 137 (44 %) | 89 (29 %) | 666 / 2,17 | 1160 / 3,79 | 70 / 0,23 |
2010–2011 | 135 (44 %) | 95 (31 %) | 833 / 2,72 | 1390 / 4,54 | 83 / 0,27 |
2011–2012 | 147 (48 %) | 83 (27 %) | 789 / 2,58 | 1353 / 4,42 | 93 / 0,30 |
Takımların Sahalarındaki Galibiyet Sayıları
Türkiye Süper Ligi’nde şampiyon olan beş takımı incelediğimizde; sahasında en çok galibiyeti Fenerbahçe almıştır. Fenerbahçe, kendi sahasında oynadığı maçların % 76’sını kazanmıştır.
Kendi sahasında en az maç kazanan takım ise Bursaspor’dur. Bursaspor, kendi evinde oynadığı maçların % 53’ünü kazanabilmiştir.
Beşiktaş kendi evinde oynadığı maçların % 63’ünü, Galatasaray % 65’ini, Trabzonspor ise; % 61’ini kazanmıştır. (Tablo. 2)
Tablo. 2: Futbol Sezonuna Göre Takımların Sahalarındaki Galibiyet Sayıları
| BEŞİKTAŞ | BURSASPOR | FENERBAHÇE | GALATASARAY | TRABZONSPOR |
2006–2007 | 13 | 8 | 11 | 10 | 10 |
2007–2008 | 11 | 6 | 14 | 13 | 10 |
2008–2009 | 12 | 9 | 12 | 11 | 9 |
2009–2010 | 10 | 14 | 13 | 11 | 11 |
2010–2011 | 8 | 9 | 14. | 8 | 12 |
2011–2012 | 10 | 8 | 14 | 13 | 10 |
Toplam | 64 | 54 | 78 | 66 | 62 |
Rakip Sahada Galibiyet Sayıları
Rakip sahada en çok galibiyeti yine Fenerbahçe almıştır. Fenerbahçe, rakip sahada oynadığı maçların % 50’sini kazanmıştır.
Rakip sahada en az maç kazanan takım ise yine Bursaspor’dur. Bursaspor, rakip sahada oynadığı maçların % 35’ini kazanmıştır.
Beşiktaş rakip sahada oynadığı maçların % 45’ini, Galatasaray % 46’sını, Trabzonspor ise; % 41’ini kazanmıştır. (Tablo. 3)
Tablo. 3: Futbol Sezonuna Göre Takımların Rakip Sahadaki Galibiyet Sayıları
| BEŞİKTAŞ | BURSASPOR | FENERBAHÇE | GALATASARAY | TRABZONSPOR |
2006–2007 | 5 | 4 | 9 | 5 | 5 |
2007–2008 | 12 | 3 | 8 | 11 | 4 |
2008–2009 | 9 | 7 | 6 | 7 | 10 |
2009–2010 | 8 | 9 | 10 | 8 | 5 |
2010–2011 | 7 | 8 | 12 | 6 | 13 |
2011–2012 | 5 | 5 | 6 | 10 | 5 |
Toplam | 46 | 36 | 51 | 47 | 42 |
Takımların Sarı Kart Sayıları
En az sarı kartı Beşiktaş, en çok sarı kartı da Trabzonspor görmüştür. Maç başına düşen sarı kart ortalaması; Beşiktaş’ın: 1,75; Bursaspor’un: 2,05; Fenerbahçe’nin: 2,04; Galatasaray’ın: 2,03 ve Trabzonspor’un: 2,15’dir. (Tablo. 4)
Tablo. 4: Takımların Futbol Sezonuna Göre Sarı Kart Sayıları
| BEŞİKTAŞ | BURSASPOR | FENERBAHÇE | GALATASARAY | TRABZONSPOR |
2006–2007 | 63 | 73 | 68 | 84 | 81 |
2007–2008 | 62 | 73 | 70 | 56 | 84 |
2008–2009 | 56 | 72 | 77 | 62 | 70 |
2009–2010 | 46 | 52 | 67 | 65 | 61 |
2010–2011 | 63 | 74 | 67 | 89 | 78 |
2011–2012 | 67 | 75 | 68 | 59 | 67 |
Toplam | 357 | 419 | 417 | 415 | 441 |
Takımların Kırmızı Kart Sayıları
En az kırmızı kartı Trabzonspor, en çok kırmızı kartı da Beşiktaş görmüştür. Maç başına düşen kırmızı kart ortalaması; Beşiktaş’ın: 0,19; Bursaspor’un: 0,12; Fenerbahçe’nin: 0,11; Galatasaray’ın: 0,14 ve Trabzonspor’un: 0,11’dir. (Tablo. 5)
Tablo. 5: Takımların Futbol Sezonuna Göre Kırmızı Kart Sayıları
| BEŞİKTAŞ | BURSASPOR | FENERBAHÇE | GALATASARAY | TRABZONSPOR |
2006–2007 | 4 | 5 | 5 | 3 | 3 |
2007–2008 | 8 | 6 | 3 | 1 | 7 |
2008–2009 | 5 | 3 | 6 | 8 | 1 |
2009–2010 | 4 | 2 | 5 | 5 | 1 |
2010–2011 | 9 | 5 | 2 | 5 | 6 |
2011–2012 | 9 | 3 | 2 | 7 | 4 |
Toplam | 39 | 24 | 23 | 29 | 22 |
Takımların Attıkları Gol Sayıları
En fazla golü Fenerbahçe, en az golü ise Bursaspor atmıştır. Maç başına attıkları gol ortalaması; Beşiktaş’ın: 1,52; Bursaspor’un: 1,34; Fenerbahçe’nin: 1,98; Galatasaray’ın: 1,72 ve Trabzonspor’un: 1,64’dür. (Tablo. 6)
Tablo. 6: Takımların Futbol Sezonuna Göre Attıkları Gol Sayıları
| BEŞİKTAŞ | BURSASPOR | FENERBAHÇE | GALATASARAY | TRABZONSPOR |
2006–2007 | 43 | 36 | 65 | 58 | 54 |
2007–2008 | 58 | 31 | 72 | 64 | 44 |
2008–2009 | 60 | 47 | 60 | 57 | 54 |
2009–2010 | 47 | 65 | 61 | 61 | 53 |
2010–2011 | 53 | 50 | 84 | 41 | 69 |
2011–2012 | 50 | 44 | 61 | 69 | 60 |
Toplam | 311 | 273 | 403 | 350 | 334 |
Takımların Yedikleri Gol Sayıları
En fazla golü Bursaspor, en az golü ise Beşiktaş kalesinde görmüştür. Maç başına yedikleri gol ortalaması; Beşiktaş’ın: 0,95; Bursaspor’un: 1,02; Fenerbahçe’nin: 0,98; Galatasaray’ın: 1 ve Trabzonspor’un: 1,03’dür. (Tablo. 7)
Tablo. 7: Takımların Futbol Sezonuna Göre Yedikleri Gol Sayıları
| BEŞİKTAŞ | BURSASPOR | FENERBAHÇE | GALATASARAY | TRABZONSPOR |
2006–2007 | 32 | 42 | 31 | 37 | 44 |
2007–2008 | 32 | 40 | 37 | 23 | 39 |
2008–2009 | 30 | 36 | 36 | 39 | 34 |
2009–2010 | 25 | 26 | 28 | 35 | 32 |
2010–2011 | 36 | 29 | 34 | 46 | 23 |
2011–2012 | 39 | 35 | 34 | 24 | 39 |
Toplam | 194 | 208 | 200 | 204 | 211 |
Özetle; 2006 - 2012 yılları arasında Türkiye Süper Ligi’nde:
Ev sahibi takımların maç kazanma ortalama oranı: % 44 ile % 49 arasındadır.
Misafir takımların maç kazanma ortalama oranı: % 24 ile % 31 arasındadır
Gol ortalaması: 2,17 ile 2,72 arasındadır.
Sarı kart ortalaması: 3,79 ile 4,68 arasındadır.
Kırmızı kart ortalaması: 0,19 ile 0,32 arasındadır.
Türkiye Süper Ligi’nde son beş futbol sezonunda;
Kendi sahasında en çok galibiyet alan iki takımdan biri,
En az sarı kart gören iki takımdan biri,
En çok gol atan iki takımdan biri şampiyon olmuştur.
Fenerbahçe, kendi sahasında oynadığı maçlarda % 76, rakip sahada oynadığı maçlarda ise % 50 oranı ile en çok maç kazanma ortalamasına sahip takımdır. Bu durum, Fenerbahçe’yi son beş yıl içinde iki kez şampiyon yapmıştır.
Beşiktaş; hem en az sarı kart gören, hem de en çok kırmızı kart gören takım olmuştur.
Türkiye Süper Ligi ile Avrupa’nın En Önde gelen Liglerinin Karşılaştırması:
Türkiye, İspanya, İngiltere ve İtalya Lig Şampiyonlarının attıkları ve yedikleri goller arasındaki farkı ele aldığımızda, en az gol averajı Türk takımlarına aittir. Bu durum da, futbolumuzun şampiyonluk seviyesinde golsüz ve zevksiz geçtiğini göstermektedir. (Tablo. 8)
Tablo. 8: Ülkelerinde Şampiyon Olan Takımların Futbol Sezonuna Göre Gol Averajları
| TÜRKİYE LİGİ | İSPANYA LİGİ | İNGİLTERE LİGİ | İTALYA LİGİ |
2006–2007 | 34 | 26 | 56 | 46 |
2007–2008 | 41 | 48 | 58 | 43 |
2008–2009 | 30 | 70 | 44 | 38 |
2009–2010 | 39 | 74 | 71 | 41 |
2010–2011 | 50 | 71 | 41 | 41 |
Toplam | 194 | 289 | 270 | 209 |
Şampiyon olan takımların Lig boyunca topladıkları puanlar ve puan ortalamalarında, Türkiye en alt sıradadır. Bu durum da, takımlarımızın diğer ülkelerin şampiyonlarına göre; daha az galibiyet aldıklarını ya da daha fazla mağlup olduklarını göstermektedir. (Tablo. 9)
Tablo. 9: Şampiyon Olan Takımların Yıllara Göre Lig Puanları
| TÜRKİYE LİGİ | İSPANYA LİGİ | İNGİLTERE LİGİ | İTALYA LİGİ |
2006–2007 | 70 | 76 | 89 | 97 |
2007–2008 | 79 | 85 | 87 | 85 |
2008–2009 | 71 | 87 | 90 | 84 |
2009–2010 | 75 | 99 | 86 | 82 |
2010–2011 | 82 | 96 | 80 | 82 |
Toplam Puan | 377 | 443 | 432 | 430 |
Ortalama Maç Puanı | 2,21 | 2,33 | 2,27 | 2,26 |
Türkiye’de son beş futbol sezonunda üst üste iki kez şampiyon olan hiç bir takım bulunmamaktadır. Oysa; İspanya ve İngiltere’de üç kez, İtalya’da ise dört kez üst üste şampiyon olan takımlar bulunmaktadır. Üst üste şampiyon olan takımlar, Şampiyonlar Ligi’nin son beş yılının da şampiyonu olmuşlardır.
Türkiye Süper Ligi’nde şampiyon olan takımların Lig sıralamaları Tablo 10’da; İspanya, İngiltere ve İtalya Ligi şampiyonlarının Lig sıralamaları ise Tablo 11’deki gibidir.
Tablo. 10: Türkiye Süper Ligi’nde Şampiyon Olan Takımların Sezonlara Göre Dereceleri
| BEŞİKTAŞ | BURSASPOR | FENERBAHÇE | GALATASARAY | TRABZONSPOR |
2006–2007 | 2. | 10. | 1. | 3. | 4. |
2007–2008 | 3. | 13. | 2. | 1. | 6. |
2008–2009 | 1. | 6. | 4. | 5. | 3. |
2009–2010 | 4. | 1. | 2. | 3. | 5. |
2010–2011 | 5. | 3. | 1. | 8. | 2. |
Tablo. 11: İspanya, İngiltere ve İtalya’da Şampiyon Olan Takımların Sezonlara Göre Dereceleri
| BARCELONA | REAL MADRID | MANCHESTER UNITED | CHELSEA | INTER |
MILAN |
2006–2007 | 2. | 1. | 1. | 2. | 1. | 4 |
2007–2008 | 3. | 1. | 1. | 2. | 1. | 5 |
2008–2009 | 1. | 2. | 1. | 3. | 1. | 3 |
2009–2010 | 1. | 2. | 2. | 1. | 1. | 3 |
2010–2011 | 1. | 2. | 1. | 2. | 2. | 1 |
Takımların, uluslararası futbol organizasyonlarında sağladığı başarılar, çok uzun ve zorlu mücadeleler sonucunda kazanılmaktadır. Başarıların sürdürülebilir olması, yeni hedefler doğrultusunda, uzun vadeli kalıcı planlar ve stratejiler geliştirmekle mümkün olmaktadır.
Türk futbolunun uluslararası başarılara ulaşması, takımlarımızın Süper Lig’de uzun süreli başarıları yakalaması ile mümkün olabileceği görülmektedir. Çünkü sürdürülebilen ulusal başarılarla birlikte, sürdürülebilir uluslararası başarılar ortaya çıkmaktadır. Galatasaray örneğinde olduğu gibi…
Galatasaray Futbol takımı, “UEFA Kupası”nı ve “UEFA Süper Kupa”yı kazandığı zaman, Türkiye Süper Ligi’ni üst üste 4 kez şampiyon olarak bitirmişti.
Ulusal ve uluslararası sportif başarıların gerçekleştirilmesi ve sürdürülebilir olması tesadüflere bağlı değildir…





















Yorumlar