Hüseyin Özkök - 24 Ocak 2026 Dünya futbolunda en yüksek gelir elde eden kulüplerini tanıtan Deloitte Football Money League'in 29’uncu edisyonu yayınlandı. 2024/25 sezonu, ilk kez en yüksek gelir elde eden 20 kulüple birlikte 12 milyar Euro'yu aşan gelirle yeni bir rekor kırdı.

2023/24 sezonunda 1 milyar euro gelir barajını aşan ilk futbol kulübü olan Real Madrid, bu rekoru geliştirerek 2024/25 sezonunda yaklaşık 1,2 milyar euro gelir elde etti ve dünya futbolunun en yüksek gelir elde eden kulübü oldu. Kulüp, artan ürün satışları ve sponsorluklardan 594 milyon euro ticari gelir elde etti. bu rakam bile tek başına kulübü bu yıl Para Ligi'nin en çok kazanan on kulübü arasına sokmaya yeterdi.

Money League kulüplerinin toplam geliri %11 artarak 12,4 milyar euroya yükseldi (2023/24: 11,2 milyar). Maç günü gelirleri (2,4 milyar), yayın gelirleri (4,7 milyar avro) ve ticari gelirler (5,3 milyar avro) rekor seviyelere ulaştı; ticari gelirler ise 5 milyar euroyu aşan ilk gelir kalemi oldu.

Üçüncü yıl üst üste, ticari gelirler, Money League kulüpleri için toplam gelirin en önemli payını oluşturarak ortalama 265 milyon euro (2025: 244 milyon euro) gelir elde etti. Bunun başlıca nedenleri arasında perakende performansındaki iyileşme, sponsorluk gelirlerindeki artış ve maç dışı günlerde stadyum ve çevresinin kullanımı yer alıyor. Stadyum varlıklarının daha fazla kullanımına odaklanma yönünde önemli bir değişim söz konusu. Bu nedenle, stadyum içi bira büfeleri, restoranlar, oteller ve diğer olanaklar daha yaygın hale geliyor ve kulüplerin gelir yaratma fırsatlarını genişletmenin önemini gösteriyor ve futbol kulüplerinin marka ve mekanlarının gelişmeye devam ettiğini, artık sadece sahada olanların çok ötesine geçtiğini gösteriyor.

Money League kulüplerinin maç günü gelirleri 2,4 milyar euro ile rekor seviyeye ulaştı ve üst üste dördüncü yıldır Money League kulüpleri için en yüksek oransal büyüme oranına (yüzde 16) sahip gelir kalemi oldu. Kulüplerin maç günü deneyimlerini iyileştirmeye yönelik artan çabaları, kişisel koltuk lisansları gibi diğer gelir artırıcı unsurların kullanımıyla birlikte bu büyümenin itici gücü oldu.

Yayın gelirleri 2024/25 sezonunda %10 oranında büyüdü ve 12,4 milyar euroluk gelirin %38'ini oluşturarak Money League kulüplerinin gelirlerinin temel bir bileşeni olmaya devam ediyor. Yayın gelirlerinin önemi, özellikle 11-20. sıralarda yer alan kulüpler için daha belirgin olup, toplam gelirin neredeyse yarısını (%49) oluştururken, ilk 10'da yer alan kulüplerde bu oran üçte bir civarında seyrediyor. Bu durum, son birkaç yılda daha yüksek gelir elde eden kulüplerin yaklaşımındaki değişimi daha da vurguluyor.

2024/25 sezonunda Money League kulüplerinin yayın gelirlerindeki büyümenin temel itici gücü, yeni FIFA Kulüpler Dünya Kupası'nın etkisi oldu. Geçen yaz düzenlenen turnuvaya on Money League kulübü katıldı ve bu da bu kulüplerin yayın gelirlerinde %17'lik bir artış sağladı. Ayrıca, UEFA'nın üç ana erkek kulüp müsabakasının genişlemesi de kulüplerin gelir artışına katkıda bulundu; zira UEFA'nın bu müsabakalar için dağıtılabilir fonları 2024/25'te 3,3 milyar euroya yükseldi ve bu rakam 2023/24'teki 2,7 milyar eurodan yaklaşık %22 daha yüksek. Takvimde oynanan futbol maçlarının sayısındaki artış, oyuncu refahı konusunda bazı zorluklar yaratıyor ve 2024/25 sezonunda Money League kulüpleri ortalama 57 resmi maç oynarken, aynı kulüpler 2023/24'te 51 maç oynadı. Rekabet yeniliği, oyuncu refahı ve taraftar ilgisi arasında bir denge kurulması gerekiyor.

Hem Serie A hem de Ligue 1, 2024/25 sezonunda yeni yerel yayın hakları anlaşmalarına başlarken iç pazarlarında zorluklarla karşılaştı. Serie A'nın lig ve kupa müsabakalarının canlı ve canlı olmayan yayın haklarına ilişkin yeni yerel anlaşmaları, olası gelir paylaşımı unsuru hariç, sezon başına ortalama toplam hak değerinin yaklaşık %3 oranında düşmesine neden olarak kulüplerin gelir artışını engelledi. Bu arada, Ligue 1'in 2024/25 sezonu için yeni yerel anlaşmalarının değeri, uzun süren bir ihale sürecinin ardından önceki döneme göre yaklaşık %20 daha düşük oldu. Hafta sonu sekiz canlı maçı içeren DAZN anlaşmasının karşılıklı anlaşmayla feshedilmesinin ardından, lig 2025/26 sezonunun başında doğrudan tüketiciye yönelik bir hizmet sunmaya başladı. Bu durum, kısa ve orta vadede Fransız kulüplerinin yayın gelirlerini olumsuz etkileyecek olsa da Ligue 1'in doğrudan tüketiciye satış yaklaşımını benimseyen ilk büyük Avrupa futbol ligi olmasını sağlıyor ve uzun vadede bunun diğerlerinin de izlemeye çalışacağı önemli bir değişim olup olmayacağını ilgiyle izleyeceğiz.

Avrupa'da yerel yayın hakları pazarlarının durgunlaşmasıyla birlikte, gözlemlenen en önemli trend, kulüplerin gelirlerini saha içi performanstan bağımsız olarak artırmak için ticari gelire olan artan önem olmuştur. Kulüpler ve diğer önemli paydaşlar, değer yaratmak için envanteri artırmanın ötesinde stratejik bir yaklaşıma ihtiyaç duymakta ve kulüplerin benzersiz gelir getirici iş modelleri geliştirme ve sahip olma konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerekmektedir. Birçok kulüp, markalarının ve mekanlarının gücünü ve etkisini ve dünyanın en popüler sporunun ekosisteminde oynadıkları rolü giderek daha fazla fark etmektedir.

Özellikle ticari gelirlerin (toplam gelirlerin %48’ini 11 ila 20. sıradaki kulüpler için) %32’sini oluşturan ilk 10'daki kulüplerin  gelir yaratma yeteneklerinin sahipliğini daha fazla üstlenmeye devam ettiğini gözlemliyoruz. Bu, perakende satışlar, doğrudan tüketiciye yönelik özel içerikler veya daha geleneksel ortaklıklar yoluyla büyümeyi sağlamak için marka değerlerinden yararlanmayı içerir. 

Son on yılda, ilk 10'daki bir Money League kulübünün elde ettiği ortalama gelir %60 oranında artarken (2015/16: 523 milyon €, 2024/25: 837 milyon €), 11. ila 20. sıradaki kulüpler ^%84'e yakın bir büyüme kaydetti (2015/16: 219 milyon €, 2024/25: 404 milyon €). En çok para kazanan 10 kulüp arasında yer alan kulüplerin tipik iş modellerinin aksine, 11 ile 20 arasındaki kulüpler son yıllarda birincil büyüme kaldıraçları olarak yayın gelirlerine güvendiler. Birçok yerel yayın pazarının durağanlaşmasıyla birlikte, uzun vadede, daha fazla büyüme sağlamak için ticari gelirlere daha proaktif bir yaklaşım benimseyen kulüplerin sayısının artacağını görmemiz muhtemeldir.

Kulüp analizi

2024/25 sezonunda Real Madrid, üst üste ikinci yıl olmak üzere 1 milyar Euro'nun üzerinde gelir elde eden tek futbol kulübü oldu. Kulüp, maç günü gelirlerinde %6'lık bir düşüş bildirse de (bu düşüşün temel nedeni Kişisel Koltuk Lisansı satışlarından elde edilen gelirdeki azalmadır), 233 milyon Euro'luk maç günü geliri, Money League kulüpleri arasında şimdiye kadar elde edilen en yüksek ikinci gelir olarak kaydedildi. Ayrıca kulüp, iyileştirilmiş ürün satış performansı ve yeni ticari ortaklar sayesinde ticari gelirlerinde %23'lük bir artış bildirdi.

FC Barcelona, ​​2019/20 sezonundan bu yana ilk kez Para Ligi'nde ilk kez ikinci sırada yer alarak 975 milyon euro gelir elde etti. 2025/26 sezonunda tamamlanması planlanan Spotify Camp Nou'dan uzakta maçlar oynamaya devam etmesine rağmen, kulüp 2023/24 sezonuna kıyasla gelirlerinde %27'lik bir büyüme kaydetti. Bu büyümenin en önemli etkenlerinden biri, yaklaşık 70 milyon euroluk tek seferlik gelir sağlayan kişisel koltuk lisansı anlaşmalarının getirilmesiydi. Real Madrid'in 2023/24 sezonunda yaptığı gibi, Barcelona da bu lisansları stadyum yeniden geliştirme çalışmalarıyla birlikte uygulamaya koydu; bu da daha fazla Avrupa kulübünün gelecekteki büyük stadyum geliştirme projeleriyle birlikte bu seçeneği değerlendireceğine işaret ediyor.

Bayern Münih (861 milyon €), 2025 FIFA Kulüpler Dünya Kupası'na katılımından elde edeceği yayın gelirlerindeki artış sayesinde geçen yıla göre iki sıra yükselerek ilk üçü tamamladı.

Paris Saint-Germain (837 milyon), başarılı bir sezonun ardından üst üste dördüncü kez ilk beşte dördüncü sırada yer aldı ve ilk Şampiyonlar Ligi şampiyonluğunu kazandı. Ayrıca kulüp, Air Jordan gibi uluslararası markalarla yaptığı ortaklıklarla marka değerini ticari büyümeyi desteklemek için başarıyla kullanmaya devam ediyor ve kulübün varlığını popüler kültürün çeşitli alanlarına yerleştiriyor.

Liverpool, Money League tarihinde ilk kez en yüksek gelir elde eden İngiliz kulübü (5. sıra) oldu. Kulüp, Şampiyonlar Ligi'ne dönüşünün ardından yayın gelirlerinde %34'lük bir artış ve Anfield'da maç dışı etkinliklerin artmasıyla ticari gelirlerde %7'lik bir artış kaydederek toplam 836 milyon euro gelir bildirdi.

Manchester City (829 milyon ), 2023/24 sezonuna kıyasla gelirlerinde yaşanan küçük düşüş nedeniyle 2. sıradan 6. sıraya geriledi. Kulüp, 2023/24 sezonunda ligi kazanırken bu sezon İngiliz Premier Lig’de 3. sırada yer aldı ve Şampiyonlar Ligi play-off'larında elendi, önceki sezonda ise çeyrek finale kadar yükselmişti.

Yerel rakip Manchester United, Money League tarihindeki en düşük sıralaması olan 8. sıraya geriledi. Kulüp, 2024/25 sezonu için toplam gelirini bir önceki yıla göre 771 milyon Euro'dan 793 milyon Euro'ya düşürdü. Kulüp, maç günü ve ticari gelirlerde toplamda 75 milyon Euro'luk bir artış bildirmesine rağmen, saha içi sonuçlar nedeniyle yayın gelirlerinde yıllık bazda 52 milyon Euro'luk bir düşüş yaşandı.

FIFA Kulüpler Dünya Kupası'nda yer alan kulüpler, bu yılki Para Ligi'nde güçlü bir şekilde temsil ediliyor; bu yılki kulüplerden on tanesi ligde yer aldı. Bunların arasında Benfica da bulunuyor ve bu da Portekiz kulübünün 2005/06 sezonundan bu yana ilk kez Para Ligi’nde yer alması anlamına geliyor. Ayrıca, 2020/21 sezonundan (Zenit St. Petersburg) bu yana "büyük beşli" ligler dışından katılan ilk kulüp olma özelliğini taşıyor.

Bunun dışında, on yıldan uzun bir süre sonra (2009/10) ilk kez Para Ligi'ne geri dönen Stuttgart, maç günü gelirlerinde yaklaşık %90'lık bir artışla 70 milyon euroya (2023/24: 37 milyon euro) ulaştığını bildirdi. Bu artış büyük ölçüde Şampiyonlar Ligi'nde mücadele etme ve MHP Arena'nın yenilenmesinin ardından elde edilen ek ağırlama gelirlerinden kaynaklandı.

2021/22 sezonundan bu yana ilk kez, 2024/25 Money League sıralamasında sadece bir Fransız kulübü yer aldı. Ne Marsilya ne de Lyon, bu yılki ilk 20 sıralamasında yer almıyor. Ligue 1'in 2024/25 sezonu için daha az avantajlı yerel yayın anlaşması ve CVC Capital'in ligin ticari bir yan kuruluşuna yaptığı yatırımdan elde edilen gelirin sona ermesi, bu iki kulübün de bu yıl sıralamada yer almamasının önemli nedenleri oldu.

Şimdiye kadar Para Ligi'nde yer almasalar da bazı Suudi Arabistan Profesyonel Ligi kulüplerinin ve Major League Soccer'dan Inter Miami'nin yükselişi, Avrupa'nın önde gelen kulüpleri için ticari bir meydan okuma oluşturuyor. Yıldız oyuncularla dolu kadrolar, kulüplerin ve her iki ligin de küresel profilinde büyük bir etki yarattı. Özellikle MLS için, 2026 FIFA Dünya Kupası'ndan sonra bu fırsattan yararlanmak, Amerika Birleşik Devletleri'nde yeni bir futbol taraftarı pazarına ulaşmanın anahtarı olabilir. Çok yakında, bu liglerden kulüplerin dünyanın en çok gelir elde eden kulüpleri olarak Para Ligi'nde yer aldığını görebiliriz.

En çok gelir elde eden 10 kulüp

Real Madrid 1,161 milyar euro

Barcelona 974,8 milyon euro

Bayern Münih 860,6 milyon euro

PSG 837 milyon euro 

Liverpool 836,1 milyon euro

Manchester City 829,3 milyon euro

Arsenal 821,7 milyon euro

Manchester United 793,1 milyon euro

Tottenham 672,6 milyon euro

Chelsea 584,1 milyon euro

Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu - 23 Ocak 2026

Deloitte Futbol Para Ligine göre;  En üst sıralarda yer alan kadın futbol kulüpleri ilk kez 150 milyon Euro'nun üzerinde gelir elde etti.

Deloitte Futbol Para Ligi, dördüncü kez dünya genelinde en yüksek gelir elde eden 15 kadın futbol kulübünü  tanıtıyor. Bir başka rekor kıran yılda, bu kulüpler ilk kez 10 milyon Euro'yu aşan ortalama gelir bildirdi ve toplam gelirleri 158 milyon Euro'ya ulaşarak geçen yılın toplamına göre %35'lik bir artış gösterdi.

Bu yılın ilk 15'inin bileşimi, 2025 yılındakiyle büyük ölçüde aynı kalırken, Kadınlar Süper Ligi (WSL) kulüpleri sıralamalarda hakimiyetini sürdürüyor.

Arsenal Kadın Takımı, bu yıl ilk kez 25,6 milyon Euro gelirle listenin zirvesine yerleşti ve önceki sezona göre %43'lük bir artış kaydetti. İzleyicilerini anlamak için yapılan önemli veri yatırımları, 2024/25 sezonunda beş ayrı maçta 35.000'i aşan seyirci sayısına ulaşılmasına yardımcı oldu. Kulüp ayrıca, tekrar tekrar maç izlemeyi teşvik etmek için kademeli fiyatlandırma sistemini uygulamaya koydu ve bu da Arsenal Kadın Takımı'nın analiz edilen en iyi 15 kulüp arasında maç günü gelirlerinde (7 milyon Euro) zirveye yerleşmesine yol açtı.

Chelsea Kadın Takımı, 25,4 milyon Euro ile ikinci sırada yer alırken, ilk 15 arasında en yüksek ticari geliri (19,1 milyon Euro) elde etti. FC Barcelona Femení (22 milyon Euro), başarılı bir yerel sezonun ardından ilk üçü tamamlıyor.

Toplamda, bu yılın en iyi üç kulübünün elde ettiği gelir, ilk 15 kulübün gelirinin %46'sını temsil ediyor. Bu üç kulüp de 2024/25 sezonunda önemli kupalar kazandı ve ortalama 24,3 milyon € gelir elde etti; bu da analiz edilen diğer ilk 15 kulübün ortalama gelirinin (7 milyon €) üç katından fazla.

Kadın futbolunda Üç temel gelir kaynağı arasında, ticari gelir, kadın futbol kulüpleri için büyümenin ana itici gücü olmaya devam ediyor ve en iyi 15 kulübün toplam gelirinin neredeyse dörtte üçünü (%72) oluşturuyor.

En iyi 15 kulübün maç günü ortalama gelirleri 2023/24 sezonunda 1,3 milyon Euro'dan 2024/25 sezonunda 1,5 milyon Euro'ya yükselerek %15'lik bir artış gösterdi. Ancak bu gelir artışının aksine, bazı durumlarda seyirci sayıları azaldı; rekor kıran 2023/24 sezonunun ardından beş WSL kulübü sezonlar arası düşüş bildirdi.

En iyi 15 kulüp arasında, yayın gelirleri 2024/25 sezonunda ortalama %6 azalarak 1,3 milyon Euro'ya düştü ve toplam gelirin %13'ünü oluşturdu. Bununla birlikte, geçen yılın en iyi 15'inde yer alan on üç kulüp arasında yayın gelirlerinde küçük bir artış (%3) görüldü. Bu göreceli istikrar, kısmen liglerin yerel yayın hakları döngülerinin zamanlamasından kaynaklanmaktadır; bu hakların çoğunun sona ermesine birkaç sezon daha vardır.

Avrupa ve uluslararası müsabakalar da gelir artışını sağladı. Manchester City Kadınlar takımı (4.sıra 12,9 milyon €), 2020/21 sezonundan bu yana ilk kez UWCL eleme aşamalarına geri döndükten sonra gelirlerinde %63'lük bir artış gördü. Bu arada, FC Bayern Frauen (8.sıra, 7,2 milyon €), ilk kez düzenlenen Dünya Yedili Futbol turnuvasında yarışan ilk 15 kulüpten dördü oldu ve kulübün orantılı olarak önemli bir miktar olan 2,3 milyon € ödül parası aldığı bildirildi; bu da yeniliğin bu aşamada ne kadar etkili olabileceğini gösteriyor (1).

Dünya futbolunda en yüksek gelir elde eden kulüpleri tanıtan yıllık yayın olan Deloitte Football Money League'in 29. Sayısı,  2024/25 sezonu, ilk kez en yüksek gelir elde eden 20 kulüple birlikte 12 milyar Euro'yu aşan gelir elde ederek yeni bir rekor kırdı.

2023/24 sezonunda 1 milyar avro gelir elde eden ilk futbol kulübü olduktan sonra, Real Madrid bu rekoru tekrar aşarak 2024/25 sezonunda yaklaşık 1,2 milyar avro (2023/24: 1 milyar avro) gelir elde etti ve dünya futbolunun en yüksek gelir elde eden kulübü oldu. Kulüp, artan ürün satışları ve sponsorluklardan 594 milyon avro ticari gelir elde etti ve futbol kulüplerinin gelirlerinde oldukça şaşırtıcı bir gelişme olarak, bu rakam tek başına kulübü bu yıl Para Ligi'nin en çok kazanan on kulübü arasına sokmaya yeterdi.

Money League kulüplerinin toplam geliri %11 artarak 12,4 milyar avroya yükseldi (2023/24: 11,2 milyar avro). Maç günü gelirleri (2,4 milyar avro), yayın gelirleri (4,7 milyar avro) ve ticari gelirler (5,3 milyar avro) rekor seviyelere ulaştı; ticari gelirler ise 5 milyar avroyu aşan ilk gelir kalemi oldu.

Üçüncü yıl üst üste, ticari gelirler, Money League kulüpleri için toplam gelirin en önemli payını oluşturarak ortalama 265 milyon Euro (2025: 244 milyon Euro) gelir elde etti. Bunun başlıca nedenleri arasında perakende performansındaki iyileşme, sponsorluk gelirlerindeki artış ve maç dışı günlerde stadyum ve çevresinin kullanımı yer alıyor. Sonuncusu, bazı kulüplerin iş modellerinde, çeşitlendirilmiş bir eğlence teklifi aracılığıyla stadyum varlıklarının daha fazla kullanımına odaklanma yönünde önemli bir değişimi temsil ediyor. Bu nedenle, stadyum içi bira fabrikaları, restoranlar, oteller ve diğer olanaklar daha yaygın hale geliyor ve kulüplerin gelir yaratma fırsatlarını genişletmenin önemini gösteriyor; futbol kulüplerinin marka ve mekanlarının gelişmeye devam ettiğini ve artık sadece sahada olanların çok ötesine geçtiğini vurguluyor.

Money League kulüplerinin maç günü gelirleri 2,4 milyar avro ile rekor seviyeye ulaştı ve üst üste dördüncü yıldır Money League kulüpleri için en yüksek oransal büyüme oranına (yüzde 16) sahip gelir kalemi oldu. Kulüplerin maç günü deneyimlerini iyileştirmeye yönelik artan çabaları, Kişisel Koltuk Lisansları ('PSL') gibi diğer gelir artırıcı unsurların kullanımıyla birlikte bu büyümenin itici gücü oldu.

Yayın gelirleri 2024/25 sezonunda %10 oranında büyüdü ve 12,4 milyar avroluk gelirin %38'ini oluşturarak Money League kulüplerinin gelirlerinin temel bir bileşeni olmaya devam ediyor. Yayın gelirlerinin önemi, özellikle 11-20. sıralarda yer alan kulüpler için daha belirgin olup, toplam gelirin neredeyse yarısını (%49) oluştururken, ilk 10'da yer alan kulüplerde bu oran üçte bir civarında seyrediyor. Bu durum, son birkaç yılda daha yüksek gelir elde eden kulüplerin yaklaşımındaki değişimi daha da vurguluyor (2).

(1). Deloitte Football Money League - Top ranked women’s football clubs generate over €150m for first time 19 Ocak 2026

(2). Deloitte Football Money League 2026: Women’s Clubs, 22 Ocak 2026

Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu - 21 Ocak 2026 Dünya Ekonomik Forumu, Oliver Wyman ile işbirliği içinde, spor ekonomisinin büyüklüğünü ölçen ve hem fiziksel hareketsizliği hem de iklim ve doğa krizini ele alarak dayanıklılığı nasıl artırabileceğini özetleyen " İnsanlar ve Gezegen İçin Spor" adlı bir rapor yayınladı.  Rapor, sektörün uzun vadeli dayanıklılığını güvence altına almak için koordineli kamu-özel sektör eyleminin acil sosyal ve ekonomik gerekliliğini vurgulamak amacıyla, dönüştürücü, çok paydaşlı yollar ve yenilikçi vaka çalışmaları sunarak, sporun refahın yalnızca finansal getirilerle değil, aynı zamanda daha sağlıklı toplumlar ve gelişen doğal ekosistemlerle de tanımlandığı bir geleceği nasıl aktif olarak şekillendirebileceğini gösteriyor.

Bu yaklaşım, sporun geleceğinin rekabetçi ve ilham verici kalmasını sağlarken, aynı zamanda insanlar ve gezegen için sürdürülebilir ve kapsayıcı olmasını da garanti ediyor. 

İnsanlar ve Gezegen İçin Spor Raporuna göre; 2,3 trilyon dolarlık küresel spor ekonomisi güçlü bir büyüme yaşıyor ve yıllık gelirlerin 2050 yılına kadar 8,8 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Ancak, artan fiziksel hareketsizlik ve giderek büyüyen çevresel zorluklar nedeniyle bu gidişat giderek daha fazla risk altında. Bu faktörler, yüzyılın ortasına kadar yıllık gelirde 1,6 trilyon dolara kadar bir azalmaya yol açabilir ve sektörün daha geniş kapsamlı etkisini baltalayabilir. 

Spor ekonomisi: Nedir ve hem insanların hem de gezegenin sağlığını nasıl iyileştirebilir?

Dünya Ekonomik Forumu'nun İnsanlar ve Gezegen İçin Spor Raporu; dayanıklılığı sağlamak için üç yol haritası sunuyor. Çok paydaşlı ortaklıklar ve koordineli eylemler yoluyla, küresel spor ekonomisi, yalnızca finansal getirileri değil, aynı zamanda daha sağlıklı toplumları ve gelişen doğal ekosistemleri de kapsayan küresel refahı yeniden tanımlamak için bir katalizör olabilir.

Spor denince aklınıza ne geliyor? FIFA Dünya Kupası mı yoksa yerel parkınızda çocukların oynadığı amatör maçlar mı?

Dünya Ekonomik Forumu’nun 15 Ocak 2026’da yayınladığı İnsanlar ve Gezegen İçin Spor Yeni raporuna göre , her ikisi de 2,3 trilyon dolarlık spor ekonomisinin eşit derecede bir parçası . Bu geniş sektör, küresel etkinliklerden ve tüketici markalarından macera turizmine ve aktif yaşam tarzlarına kadar uzanıyor; iş yaratıyor, büyümeyi destekliyor ve daha sağlıklı yaşamları teşvik ediyor.

Giderek daha da kutuplaşan bir dünyada spor, birleştirici güçlerden biri olmaya devam ediyor; ancak bugün iklim değişikliğinden kaynaklanan eşi benzeri görülmemiş bir zorlukla karşı karşıya.

Uluslararası Afet Risk Azaltma Dergisi'nde yayınlanan bir araştırmaya göre, aşırı hava koşulları 2004 ile 2024 yılları arasında 2.000'den fazla küresel etkinliği aksattı ve bunların beşte biri spor etkinlikleriydi.

Haziran 2025'te Los Angeles'ta düzenlenen FIFA Kulüpler Dünya Kupası'nda altı maç fırtınalar nedeniyle ertelendi.

Gezegen sağlığı, insan sağlığı ve sürdürülebilir bir spor ekonomisi için hayati önem taşımaktadır.

Spor ekonomisi nedir?

Küresel ekonominin önemli bir itici gücü olan spor sektörü, yıllık 2,3 trilyon dolarlık gelir elde ediyor ve bu da küresel GSYİH'nin yaklaşık %2'sine denk geliyor. Mevcut tahminler, yayıncılık ve yayın akışı, beslenme ve giyilebilir teknolojiler gibi bağlantılı sektörleri de içeren sektörün, 2030 yılına kadar 3,7 trilyon dolara (yıllık %10 bileşik büyüme oranıyla) ve 2050 yılına kadar 8,8 trilyon dolara ulaşacağını gösteriyor.

Spor ekonomisinin büyümesi dört trend tarafından şekillendiriliyor:

Sporun bir varlık sınıfı olarak ortaya çıkışı.

Kadın sporunun ana akım haline gelmesiyle gelirler 2022 ile 2025 yılları arasında üç katına çıkarak 2,35 milyar dolara ulaştı.

Spor büyümesinin gelişmekte olan ekonomilerle yeniden dengelenmesi.

Turizm sektörünün en hızlı büyüyen alanı olan spor turizminin ivme kazanması.

Ancak, çözüme kavuşturulmasına da yardımcı olabileceği iki temel ve birbiriyle bağlantılı zorlukla karşı karşıya:

1. Artan fiziksel hareketsizlik, gelecekteki talebi aşındırıyor.

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, 2024 yılında yetişkinlerin yaklaşık üçte biri haftada önerilen 150 dakika orta yoğunlukta egzersizi yapmamıştır.

Bu arada, Dünya Ekonomik Forumu için IPSOS tarafından 2021 yılında yapılan bir anket, insanların yarısından fazlasının (%58) daha fazla spor yapmak istediğini , ancak zaman, maliyet, hava koşulları ve tesislere erişim eksikliği nedeniyle kısıtlandığını ortaya koydu.

Raporda şu ifadeye yer veriliyor: "Mali öncelikler acil sağlık hizmetleri, savunma ve kriz müdahalesine doğru kaydıkça, önleme ve topluluk spor girişimlerine yönelik fonların daha da azalma riski bulunmaktadır."

2. İklim değişikliği spor faaliyetlerini sekteye uğratıyor.

Aşırı hava olayları, hava ve su kirliliği gibi fiziksel iklim riskleri, etkinlik planlamasından sporcu sağlığına, sporun altyapısına ve doğal ortamına kadar her şeyi etkiliyor.

Bu arada, spor malzemeleri üretimi ve spor turizmi için hayati önem taşıyan tatlı su kaynakları gibi temel ekosistem hizmetleri giderek artan bir baskı altında kalıyor.

Birleşik Krallık'taki stadyumların 5'te 1’i  2050 yılına kadar nehir taşkınlarından etkilenmesi

2040 yılına kadar Kış Olimpiyatlarına ev sahipliği yapabilecek kadar kar bulunan 10 ülke

Katar'da düzenlenen Dünya Atletizm Şampiyonası'nda kadınlar maratonuna katılanların %40’ı yarışı tamamlayamadı.

2023 Kanada orman yangınları sırasında 3 ABD ligleri maçlarını iptal etmek zorunda kaldı.

Sektörün kendisi de iklim değişikliğine katkıda bulunuyor ve her yıl tahmini 450 milyon ton emisyon salıyor ; bu rakam Almanya hariç tüm Avrupa ülkelerinden daha fazla.

Bu iki risk birbirini tetikler. Örneğin, sıcak hava dalgaları, kirlilik ve aşırı hava koşullarısadece elit sporcuların yarışmalarını ve antrenmanlarını aksatmakla kalmaz, aynı zamanda fiziksel aktiviteyi ve amatör sporları da caydırarak her seviyede sağlık ve refahı etkiler.

2030 yılına kadar fiziksel hareketsizlik, iklim değişikliği ve doğa kaybı, spor ekonomisinin yıllık gelirlerini %14 oranında azaltabilir ve bu oran 2050 yılına kadar %18'e kadar çıkabilir.

Spor, istikrarlı çevre koşullarına bağlıdır. Profesyonel spordaki medya haklarının %90'ından fazlası ve sponsorluk gelirlerinin %76'sı açık hava etkinlikleriyle bağlantılıdır; bu da en büyük iki gelir kaynağını çevresel bozulma ve görsel çekiciliğin kaybıyla doğrudan risk altına sokmaktadır.

Ancak spor ekonomisi bu zorlukları tek başına çözemez.

Refaha Giden Yollar:

Dünya Ekonomik Forumu'nun İnsanlar ve Gezegen İçin Spor Raporu; spor ekonomisinin çok paydaşlı ortaklıklar yoluyla ekonomik, sosyal ve çevresel refahı ilerletmesi için üç temel yol belirlemiştir.

Bunun halihazırda uygulamaya geçirilmiş örnekleri mevcuttur; örneğin, BM'nin profesyonel ve katılımcı spor organizasyonları için geliştirdiği İklim Eylemi için Spor ve Doğa için Spor çerçeveleri, eylemi hızlandırmak için yönergeler belirlemekte ve raporlama standartları oluşturmaktadır.Ancak daha bütüncül bir yaklaşım da mümkün, 

Raporda, "sistemik riskleri inovasyon, büyüme ve ortak değer yaratma araçlarına dönüştürmek" için artık çok gerçek bir fırsatın bulunduğu belirtiliyor. Birlikte ele alındığında, bu üç farklı yol, sektör içinden dışarıya doğru değişimi yönlendiren koordineli bir dönüşüm hunisi oluşturmaktadır.

1. Kaynak yönetimine öncülük etmek

2025 yılı itibarıyla, insanlar Dünya'nın doğal kaynaklarını, Dünya'nın kendini yenileme hızının 1,8 katı hızla tüketiyor. Spor ekonomisinin büyümesi ancak gezegenin sınırları dahilinde gerçekleştirilebilir.

Sektör , doğaya yönelik insan kaynaklı baskının ve biyolojik çeşitlilik kaybının %90'ını oluşturan dört temel değer zinciriyle (gıda, enerji, altyapı ve moda) yakından bağlantılıdır .

Raporda, "Kaynak yönetimine öncülük ederek, spor ekonomisi kaynak kısıtlamalarını inovasyon, dayanıklılık ve kapsayıcı büyüme için katalizörlere dönüştürebilir" deniliyor.

2030 yılına kadar, küresel tatlı su kaynaklarında %40'lık bir açıkla karşı karşıyayız ve bu açık, iklim krizinin etkileriyle daha da büyüyecek. Bu durum, yerel toplulukların güvenli içme suyuna erişimini etkilemekle kalmayacak, aynı zamanda su sporlarına katılımı kısıtlayacak ve spor malzemeleri sektörünün üretimini sürdürme kabiliyetini de zorlayacaktır.

2019 ile 2023 yılları arasında PUMA, çeşitli verimlilik programları sayesinde yılda 2,4 milyon metreküpten fazla su tasarrufu sağladı ; bu da yaklaşık yedi milyon banyo küvetine denk geliyor.

Spor yönetim organlarıyla kurulan stratejik ortaklıklar, kaynakların daha etkin yönetilmesini sağlayabilir; zira bu organlar, müsabakalarda oluşan fazla atığı en aza indirme çabalarında kilit paydaşlar olarak görev yapmaktadır.

Mastercard'ın Ağustos 2025'te yaptığı araştırmaya göre, döngüsel sporlara yapılan harcamalar her yıl artıyor ve kullanılmış spor ekipmanı satışları 2022 seviyelerinin neredeyse %30 üzerinde.

Bu değişimi desteklemede kamu politikaları kilit rol oynayacak; örneğin, çevreye daha az etki eden ürünler için vergi teşvikleri sağlanabilir.

2. Sporu şehirlerin kalbine yerleştirmek

Fiziksel çevremiz, yaşam kalitemizi ve ömrümüzü şekillendirmede büyük bir etkiye sahiptir. Rapora göre, toplumsal sağlığı etkileyen faktörlerin yaklaşık %80'i sağlık sistemi dışında yer almaktadır.

2050 yılına gelindiğinde, kentsel alanlar dünya nüfusunun yaklaşık %70'ine ev sahipliği yapacak; bu da kentsel alanların tasarımının insanların refahı ve dayanıklı bir spor ekonomisinin gelişimi için kritik önem taşıyacağı anlamına geliyor.

Kötü hava koşulları, para ve zaman yetersizliği fiziksel aktivitenin önündeki en büyük engeller olmaya devam ediyor, ancak şehirler doğaya eşit erişimi, sürdürülebilir şekilde inşa edilmiş spor altyapısını ve sürdürülebilir ulaşımı sağlayarak bu sorunları çözebilirler.

İspanya'da yapılan araştırmalar, kentsel yeşil alanlara erişim ile daha yüksek fiziksel aktivite seviyeleri arasında bir bağlantı olduğunu gösterirken , doğal yaşam alanlarının restore edilmesi hava kalitesini iyileştirebilir.

Paris, 2024 Olimpiyat Oyunlarına ev sahipliği yaparak Seine Nehri'ni temizleme konusunda spor ve doğayı bir araya getiren harika bir örnektir . Bu yaz, Ile-de-France bölgesindeki su kalitesi "olağanüstü" olarak ilan edildi.

Bu arada, Vietnam gibi ülkeler araç emisyonlarını azaltmak ve ulaşımı artırmak için özel bisiklet yolları oluşturuyor. Hollanda'da ise, Hollanda Formula 1 Grand Prix'ine katılan 110.000 seyircinin tamamının toplu taşıma veya bisikletle gelmesi zorunlu tutuldu ve 45.000 bisiklet için depolama alanı oluşturuldu.

3. Amaca yönelik sermaye akışlarını hızlandırmak

Rapora göre, amaca yönelik yatırımlar ve kurumsal sponsorluklar, spor ekonomisinin topluluklara sağlık, çevre ve finansal faydalar sağlamasına olanak tanıyarak, büyüme için yeni yolların önünü açabilir.

İklim ve doğa risklerinin giderek arttığı bölgelerde, yatırımcılar hükümetlerle iş birliği yaparak spor altyapısını toplumsal direnç merkezlerine dönüştürebilirler.

Stadyumlar ve spor alanları, giderek artan doğal afetlere dayanacak şekilde tasarlanabilir ve hem spor mekanı hem de acil durumlarda topluluk sığınağı olarak çift görev görebilir.

Hükümet ve yatırımcılar tarafından ortaklaşa finanse edilen topluluk tesisleri, koruyucu sağlık hizmetlerini teşvik edebilir.

Bunun iyi bir örneği, 2013 yılında yerel belediye, Biskay İl Konseyi ve Bask Hükümeti tarafından ortaklaşa finanse edilen İspanya'nın Bilbao kentindeki La Liga takımlarından Athletic Club San Mamés Stadyumu'dur. Stadyumda halka açık yüzme havuzları, spor salonu ve yerel halk için sağlıklı yaşam alanları bulunmaktadır.

Karşılıklı fayda sağlayan ortaklıklar arasında DHL'in F1 ile biyoyakıtla çalışan kamyonların, daha yakıt tasarruflu uçakların kullanımını hızlandırmak ve yarış turunun belirli aşamalarında lojistik ekibini barındırmak için sürdürülebilir karavanlar piyasaya sürmek amacıyla yaptığı iş birliği yer alıyor.

Sponsorlar TCS'nin Londra Maratonu sponsorluğu gibi spor ortaklıklarından da yararlanarak çalışan refahını artırabilirler.

Cesur liderlik, ortaklıklar ve güçlendirilmiş yönetim, spor ekonomisinin bağlı olduğu sosyo-çevresel sistemleri güçlendirmesine, karlılığı ve katılımı artırmasına ve çevresel ayak izini azaltmasına yardımcı olabilir.

Kaynaklar: 

WEF,  Sports for People and Planet, Report, 15 January 2026

WEF, Economıc Growth, The sports economy: What is it and how could it improve the health of both people and planet? 15 January , 2026

Prof. Dr.  Sebahattin Devecioğlu - 9 Ocak 2026 Olimpiyatlardan NFL'ye ve Avrupa'nın en iyi futbol liglerine kadar spor tarihi, insan başarısının sınırlarını zorlayan sporcuların ve takımların zaferlerini yakalar. Usain Bolt'un Londra'daki heyecan verici sprinti, Michael Phelps'in Pekin'deki rekor madalya sayısı ve Nadia Comaneci'nin Montreal'deki mükemmel 10'luk skoru, bireysel mükemmellik için yeni standartlar belirledi. Teniste, Serena Williams'ın 23 Grand Slam şampiyonluğu, modern çağda hakimiyet ve uzun ömürlülüğün ne anlama geldiğini yeniden tanımladı. NFL'de, Jerry Rice'ın kariyerindeki toplam pas yakalama sayıları ve Tom Brady'nin yedi Super Bowl zaferi, sürekli mükemmelliğe örnek teşkil ederken, Avrupa futbolunda Lionel Messi'nin tek bir yılda attığı 91 gol ve Arsenal'in "Yenilmezler" sezonu, mükemmelliğin kalıcı sembolleri olmaya devam ediyor.

Sporcular ve takımlar sahada mümkün olanı yeniden belirlediği gibi, sporun iş dünyası da kendi rekorlarını kırıyor. Franchise değerlemeleri, medya hakları, sponsorluk anlaşmaları ve küresel taraftar etkileşimi, bir zamanlar ulaşılamaz olduğu düşünülen seviyelere ulaşıyor.

NBA takımlarının değerlemeleri son 20 yılda 10 kattan fazla arttı, küresel spor medya hakları pazarı 2024 yılında 60 milyar doları aştı (yıllık yaklaşık %12 artışla) ve şu anda yıllık 100 milyar dolara yaklaşan küresel sponsorluk pazarının önümüzdeki on yılda ikiye katlanması bekleniyor.

Spor, kültürleri ve zamanı aşan bir olgudur; antik Yunanistan'daki ilk Olimpiyat Oyunlarından bu yana binlerce yıllık bir tarihe dayanır ve bugün neredeyse her toplumun dokusuna işlemiştir.

Tarihine, küresel erişimine ve rekor kıran büyümesine rağmen, spor endüstrisi yetersiz fonlanmış, yetersiz kaldıraçlı ve yetersiz sermayelendirilmiştir. Geleneksel kredi verenler ve öz sermaye yatırımcıları, sektörü uzun zamandır niş bir alan olarak ele almış, bu da verimsiz bir piyasa yapısına ve sermaye yapısının ortasında önemli finansman açıklarına yol açmıştır. Hibrit ve özel kredi çözümleriyle bu uçurumu kapatmada fırsat görüyoruz. Piyasa olgunlaştıkça, sermaye yapıları normalleşecek ve borç ve öz sermaye arasında işlem yapma esnekliğine sahip yatırımcılar, önümüzdeki büyümenin tam değerini yakalamak için en iyi konumda olacaklardır.

Apollo Global Management, Inc. Tarafından hazırlanan Spor Sektöründeki Finansman Açığı 2,5 Trilyon Dolarlık Bir Fırsatın Kilidini Açmak isimli teknik raporda, spor işletmesinin finansmanının neden çağımızın en ilgi çekici büyüme öykülerinden biri haline geldiğini ve bir sonraki rekorların nerede kırılacağını inceliyor. 

Rapora göre; 20. yüzyılın büyük bölümünde, sporun ekonomik etkisi nispeten sınırlıydı. Takımlar ve ligler gelirlerini öncelikle bilet satışlarından, yiyecek ve içecek satışlarından ve yerel sponsorluklardan elde ediyordu. Bir franchise'ın değeri, maç günü seyirci sayısına ve stadyumun fiziksel kapasitesine yakından bağlıydı. "Tam dolu tribünler" başarı ölçütüydü ve ticari ürün satışları veya ara sıra alınan yayın ücretleri dışında, ek gelir elde etmek mümkün değildi.

Ancak zamanla sporun ticarileştirilmesi önemli ölçüde genişledi. 20. yüzyılın ortalarında televizyonun yükselişi, sektör için ölçeklenebilir bir gelir kaynağı olarak medya haklarının önünü açtı ve takımları spor kurumları kadar içerik işletmelerine dönüştürdü. Küreselleşme, taraftar kitlelerini stadyum duvarlarının çok ötesine taşıyarak kulüpleri ve ligleri dünya çapında markalara dönüştürdü. Bugün spor organizasyonları sadece oyunlardan ve satışlardan değil, aynı zamanda çok yıllık medya sözleşmelerinden, sponsorluk ve lisanslamadan, küresel ürün satışlarından, dijital etkileşimden, fitness'tan ve ilgili canlı eğlenceden de değer elde ediyor 

Spor artık sadece kültür veya eğlence değil; ölçeklenebilir, yatırım yapılabilir bir varlık sınıfı. Bu sektörü finanse etmek, günümüzün en ilgi çekici büyüme öykülerinden biri haline geliyor ve yeni rekorların kırılması bekleniyor.

2,5 Trilyon Dolarlık Küresel Bir Sektör: Spor, bilet satışları ve yerel sponsorlukların çok ötesine geçerek medya, ürün satışı, sağlık ve canlı eğlenceyi kapsayan çeşitlendirilmiş bir küresel ekosisteme dönüştü ve birden fazla kanal üzerinden ölçeklenebilir gelir elde etme olanağı sunuyor.

Medya Hakları Büyümenin Motoru Olarak: Canlı spor etkinlikleri, kitlesel izleyici kitlesinin en güçlü itici gücü olmaya devam ediyor ve yıllık 60 milyar dolardan fazla, enflasyona endeksli medya sözleşmesini destekleyerek franchise değerlemelerini sabit tutuyor ve uzun vadeli, altyapı tarzı gelir akışları gibi işlev görüyor.

Kurumsal Sermaye Oyuna Giriyor: Değerlemeler bireysel sahiplerin erişimini aştıkça, ligler özel sermaye, devlet varlık fonları ve emeklilik fonlarına kapılarını açtı. Kurumsal katılım henüz erken aşamada olduğundan, ilk harekete geçenlere lig çerçevelerinde yol almak, riski üstlenmek ve güvenilirlik oluşturmak konusunda yapısal bir avantaj sağlıyor.

Dayanıklı, Nadir ve Kültürel Olarak Yerleşik: Spor varlıkları altmış yıldır yıllık yaklaşık %13 oranında değer kazanmıştır. Nadir olmaları, küresel erişimleri ve derin duygusal yankıları, onları teknolojik değişime ve makro dalgalanmalara karşı alışılmadık derecede dirençli kılmaktadır.

Önümüzde Bir Finansman Fırsatı: Çoğu franchise işletmesinin hala yaklaşık %10 kredi-değer oranında düşük kaldıraçlı olması ve geleneksel kredi verenlerin yavaş davranması nedeniyle, bilançoları optimize etmek, likiditeyi artırmak ve kredi benzeri riskle öz sermaye benzeri potansiyel kazanç elde etmek için özel kredi ve hibrit finansman çözümleri için önemli bir boşluk alanı bulunmaktadır.

Kaynak:

 https://www.apolloacademy.com/the-financing-gap-in-sports-unlocking-a-2-5-trillion-opportunity/ 

Futbolekonomi- 19 Temmuz 2025 Manchester City, Puma ile forma anlaşmasını 10 yıl daha uzattı. Sözleşmenin en az 1 milyar sterlin değerinde olduğu ve Premier Lig'deki en büyük anlaşma olduğu bildiriliyor.

FutbolEkonomi - 18 Temmuz 2025 Real Madrid Kulübü Yönetim Kurulu’nun 17 Temmuz tarihindeki toplantısının ardından kulübün 2024/25 mali yılına ilişkin finansal tabloları yayınlandı.

Tuğrul AKŞAR-10 Haziran 2025- Galatasaray’ın şampiyonluğuyla tamamlanan Süper Lig’in 2024-25 sezonunda 19 kulübe toplam 3 Milyar 670 Milyon 975 Bin  TL havuz geliri dağıtıldı.

Tuğrul AKŞAR-10 Haziran 2025- Galatasaray’ın şampiyonluğuyla tamamlanan Süper Lig’in 2024-25 sezonunda 19 kulübe toplam 3 Milyar 670 Milyon 975 Bin  TL havuz geliri dağıtıldı.

Futbolekonomi-3 Haziran 2025 Mastercard Ekonomi Enstitüsü'nün hazırladığı rapora göre, futbol turnuvalarında özellikle finaller ev sahibi ülkelere önemli ekonomik avantajlar sağlıyor. Futbolseverlerin 2025 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali'ni izlemek üzere Münih'e gitmesiyle misafirperverlik sektörü ve yerel işletmeler bundan önemli faydalar sağladılar.. 

Sebahattin Devecioğlu- 13 mayıs 2025 Modern spor endüstrisi rekabetin ötesine geçerek prestij, ayrıcalık ve lüksün önemli roller oynadığı bir manzaraya dönüştü. Elit sponsorluklardan üst düzey hayran deneyimlerine kadar lüks sektörü küresel spor ekonomisine derinden yerleşmiştir.