x
21 Kasım 2017- Premier Lig kulüplerinden Newcastle United'a Dubaili Konsorsiyum PCP Capital Partners ortağından 300 Milyon Sterlinlik alım önerisi geldi. 10 Kasım 2017- Süper Lig’de naklen yayın gelirleri son 6 yılda %232 artarak yıllık 2 Milyar TL‘na yükseldi.  10 Kasım 2017- Manchester United son on yılda gelirlerini %119 arttırarak 515.3 Milyon Sterlin’e yükseltti.  10 Ekim 2017- Ampute milli futbol takımımız İngiltere'yi 2-1 yenerek Avrupa şampiyonu oldu. 2 Ekim 2017- Premier Lig'in yayıncı kuruluşu BskyB, Google, Apple, Facebook, Netflix ile yaptığı sözleşmelerle, Premier Lig kulüplerine 2016-19 için yıllık yaklaşık 2.1 Milyar € daha ekstra ödeme yapacak. Buna göre PL'in yıllık na... 11 Eylül 2017- Deloitte, 26. Futbol finans raporu, "Annual Review of Football Finance, 2017" yi yayınladı. Rapora göre, Avrupa Futbol piyasasının büyüklüğü 24.6 Milyar Euro'ya ulaştı. Avrupa'nın en fazla kazanan ligi ise 4.8 Milyar Euro... 31 Ağustos 2017-  Barcelona Neymar Jr’dan boşalan 11 numaraya, Borussia Dortmund’dan bonuslarla birlikte yaklaşık 150 milyon Euro’ya Ousmane Dembele'yi transfer etti. 27 Ağustos 2017- Beşiktaş Kulübü'nün Divan Kurulu toplantısında toplam borcunun 1 milyar 766 milyon 209 bin 342 TL olduğu açıklandı. 5 Ağustoa 2018- Fransız PSG kulübü, tarihin en yüksek maliyetli transferini gerçekleştirdi. PSG 220 Milyon Euro bedelle Barça'nın yıldızı Neymar'ı transfer etti. 20 Temmuz 2017- İspanyol Futbol federasyonu başkanı Angel Maria Villar, polisin federasyona ilişkin yürüttüğü yolsuzluk soruşturması kapsamında tutuklandı.
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Yönetim KUtlu MERİH Futbolun Avrupalılaştırılması: AB Komisyonunun Futbolu Yeniden Yapılandırma Çalışmaları

Futbolun Avrupalılaştırılması: AB Komisyonunun Futbolu Yeniden Yapılandırma Çalışmaları
Kutlu MERİH
4. Haziran. 2007

Teşekkür

Yardımları olmadan tamamlanması mümkün olmayan bu Tetkik birçok kişinin çalışma ve girişimlerinden faydalanmıştır.

 

Bu girişimi başlattığı ve bana güvendiği için Ingiltere Birleşik Krallığı Spor Bakanı sayın Richard CABORN’a özellikle teşekkür borçluyum. Avrupa’daki sporların özgüllüğünün tanınmasını değerlendirmek ve gerçekçi bir siyasi girişimle pratik çözümler bulmak amacıyla Avrupa Spor Modeline, Avrupa seviyesinde siyasi bir yaklaşım gösterilmesi ihtiyacını kabul etmesi gelecekte kararlılığını kanıtlayabilir.

 

sunum

Avrupa Birliği'nde önde gelen Liglere sahip Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve İngiltere ülkelerinin Spor Bakanları, İngilrere'nin başkanlığında,  Avrupa'nın spor ve özellikle futbol sorunlarına ışık tutan ve Nice Deklarasyonunun uygulanmasına yönelik somut öneriler içeren bir Bağımsız Araştırma (Independent Review) gerçekleştirdiler ve sonuçları kamuoyuna sundular.

Bu amaçla teknik uzmanlar tarafından ayrıntılı ve kapsamlı araştırmalar gerçekleştirildi. Hukuksal, ekonomik ve politik sorunların araştırılması için uzman gruplar görevlendirildi. İlgili taraflar nezdinde kapsamlı danışma çalışmaları yapıldı. Sonuç olarak Avrupa ve giderek Dünya futbolunu yeniden yapılandıracak bir yaklaşım ortaya kondu.

Bağımsız Araştırma iki bölüme ayrıldı. Birinci kısımda Avrupa'da sporun Avrupa Hukuku açısından özellikleri incelendi.  İkinci kısımda ise Futbol ve sorunları bir örnek olay olarak ele alındı. Esas amacın kendine özgü bir özerklik yapısı olan futbolun daha disiplini bir yapıya kavuşturulması olduğu açıkça görülebiliyor. Sporun ve özellikle futbolun "özerk" olmasının "yasalar üstü" olması anlamına gelmediği özellikle vurgulanıyor. Gerçekte bu çalışmaya, Futbol otoriteleri ile AB Komisyonu arasındaki "Bosman Kuralı" olarak bilinen egemenlik tartışmasının devamı olarak bakabiliriz. Bu tartışmayı "Endüstriyel Futbol" ve "Futbol Ekonomisi" kitaplarında kapsamlı olarak incelemiştik.

Araştırmanın birinci kısmı 2006 Mayıs sonunda tamamlanarak AB nin İngiltere Konsey Başkanlığına, Avrupa Komisyonu Başkanına, Avrupa Parlamentosu Başkanına va AB Spor bakanlarına sunuldu. Haziran 2006 da AB Komisyonu, spor konusunda bir Beyaz Sayfa süreci başlatmaya karar verdi. Bu sürecin olumlu sonuçları, FIFA ve UEFA tarafından yok sayılan, Futbolcuların profesyonel örgütü FIFPro ve çeşitli taraftar derneklerinin AB yönetimi tarafından resmi muhatap sayılmasıdır. Ayrıca FESAM tarafından izlenen bir çok stratejik yönetişim sorununun AB gündeminde de olduğu görülüyor. Raporun dikkat çektiği önemli sorunlardan ilkini "yasal bir boşlukta genişleyen ticarileşme" oluşturuyor. Bu durum, futbolun uluslararası tahkim kurulu CAS mahkemesine gelen davaların yoğunlaşmasına bağlanıyor.

Rapor futbolun Avrupalılaştırılmasını yedi başlık altında inceliyor:

 
     
  1. Avrupa Spor Modeli: Futbol otoritelerinin sporu bağımsız olarak, AB kurumları ve üye devletler ile harmoni içinde yönetebilmelerinde merkez rolleri

  2. Kulüplerin mülkiyet/kontrol ve yönetim sistemlerinin gözetiminin düzenlenmesi

  3. Oyuncular açısından harcamaların düzeyi, özellikle kulüpler arasında hem ulusal hem de uluslararası düzeydeki finansal dengesizlik ve gelir yoğunlaşması gözönüne alındığında.

  4. Futbol otoritelerinin;  (i) Ajanların ve aracıların hem oyuncu lisans transferlerinde hem de sözleşme düzenlemelerindeki faaliyetleri, (ii) oyuncuların kayıt ve transfer sistemi üzerindeki, gözetimlerinin düzenlenmesi.

  5. Avrupa futbolu içinde oluşan gelirlerin dağılımı, özellikle kulüpler arasındaki finansal dengesizlik ve servet birikimi gözönüne alındığında.

  6. AB kurumlarının, üye ülkelerin ve futbol otoritelerinin, bütün insanların futbol oyununa katılma fırsatları yaratmada rolleri, özellikle üst-düzey futboldan eğlence futboluna kadar destek düzeyleri göz önüne alındığında.

  7. AB kurumlarının, üye ülkelerin ve futbol otoritelerinin, futbol sahalarına yatırımları desteklemek ve teşvik etmek açısından  rolleri

Kolayca görülebileceği gibi bu yedi başlık, futbol otoritelerinin yetki ve kapasitelerine AB kurumlarının ve üye ülkelerini müdahale hakkını öneriyor.

Araştırmanın ilk sunumunun ardından bir çok AB ülkesinde kapsamlı bir tartışma ortay çıktı. bazı ülkelerde bu tartışmalar Parlamento oturumlarına dahi yansıdı.

Independent Review web sitesi www.independentfootballreview.com  1.3 milyon üzerinde ziyaretçi çekti ve bunlar kendi görüşlerini de yansıttlar. Bu sürecin sonuunda oluşan görüşlerden de yaralanarak araştırmanın son versiyonu oluşturuldu ve yine sitede yayınlandı. Son versiyon sitede indirilebilir PDF formatındadır. Ayrıca araştırmanın Yönetici Özeti Türkçe dahil çeşitli dillerde sunulmaktadır.

Bu sunumda Türkçe özeti biraz biçimlendirilerek veriyoruz. Ayrıca eklerde bazı katkılar ve Nice Deklarasyonu da Türkçe olarak veriliyor. Site sunumunda Araştırmanın amacının sporun çeşitli sorunlarının irdelenmesi ve bunlara AB kurumları ve hukuku aracılığı ile çözüm bulunması olduğu vurgulanıyor. Burada AB kurumlarının AB üye devletlerinin ve spor otoritelerinin futbol öncelikli olmak üzere Nice Deklarasyonu ruhuna uygun olarak nasıl yeniden yapılanacakları tartışılıyor.

Bu yaklaşıma özet olarak "Futbolun Avrupalılaştırılması" diyebiliriz. Altı çizilen ana fikir, sporun ve futbolun ancak Avrupa Hukuk Sistemi içinde ve Avrupa kurumları ile uyumlu olarak sağlıkla bir yapıya kavuşabileceğinin vurgulanmasıdır. Arkasında AB Hukukunun otoritesi olan bu yaklaşımın sporun ve futbolun kaderini radikal bir şekilde değiştireceğinden kuşku yoktur.
 


Independent Sport Review 6

José Luis Arnaut

Independent European Sport Review 2 0 0 6 Report by: José Luis Arnaut

Executive Summary

October 2006

TRANSLATED FROM THE ORIGINAL ENGLISH VERSION www.independentfootballreview.com

 

Ayrıca kendisinin kişisel kararlılığı olmadan bu çalışmayı yapmak mümkün olmazdı. Bana gösterdikleri güven ve bu çalışma sırasındaki sürekli ilgilerinden dolayı Avrupa Birliği Spor Bakanları ve Avrupa Bağımsız Spor Tetkik Gözlemciler Grubu üyeleri Christoph Bergner (Almanya); Mario Pescante ve Giovanna Melandri (İtalya); Jaime Lissavetzky (İspanya); Jean-François Lamour (Fransa); ve Karl Schweitzer’e (Avusturya) teşekkür ediyorum.

Ayrıca Avrupa Bağımsız Spor Tetkikine verdikleri sürekli destek ve gösterdikleri kararlı ilgiden dolayı Tanja Saarela şahsında şu andaki Finlandiya Avrupa Birliği Dönem Başkanlığına içten teşekkürlerimi sunarım.

Bağımsız Tetkik’e gösterdikleri ilgiden dolayı AB Komisyon Üyesi Ján Figel’ ve ekibine, özellikle Genel Direktör Odile Quintin ve Avrupa Komisyonu Vatandaş Gençlik, Spor ve Ilişkiler Direktörü Pierre Mairesse’e ayrıca teşekkür ederim.

Daha geniş Avrupa bölgesine ilişkin girişimleri ve değerli yardımları için Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanı René van der Linden’e, Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Terry Davis’e ve Rusya Birleşik Spor Dairesi Başkanı (Avrupa Konseyinin şu andaki Başkanlığı) Viatcheslav Fetisov’a en içten teşekkürlerimi sunarım.

Olağanüstü çalışmaları, duyarlı teknik yaklaşımları ve böylesine yoğun bir programda göstermiş oldukları çalışma kapasitelerinden dolayı Bağımsız Tetkikin  yasal, ekonomik ve politik alt gruplarının üyeleri olan; Massimo Coccia (İtalya) – Yasal Grup; Martin Schimke (Almanya) – Yasal Grup; Juan de Dios Crespo (İspanya) – Yasal Grup; Egon Franck (Almanya ) – Ekonomik Grup; Hallvard Johnsen (Norveç) – Ekonomik Grup; Christine Oughton (Ingiltere Birleşik Krallığı) – Ekonomik Grup; Valéry Genniges (Fransa) – Politik Grup; Jacobo Beltrán Pedreira (İspanya) – Politik Grup; ve Ivo Belet (Belçika) – Politik Grup’a son derece minnettarım.

Özellikle Grup Liderlerinin olağanüstü çalışmaları olmadan bu tetkik tamamlanamazdı. Ekiplerini koordine etme ve birinci sınıf iş yapmaktaki eşsiz kapasitelerinden dolayı; Yasal Grup Başkanı Michael Bernasconi (Isviçre); Politik Grup Başkanı Richard Corbett (Ingiltere Birleşik Krallığı); ve Ekonomik Grup Başkanı Gerry Boon’a (Ingiltere Birleşik Krallığı) teşekkür ederim.

Bağımsız Tetkik’e verdikleri ve işimizi çok kolaylaştıran tüm lojistik ve belge desteklerinden dolayı UEFA’nın CEO’su Lars-Christer Olsson ve ekibine özel teşekkür borçluyum.

Bağımsız Tetkikin çalışmalarına gösterdiği güven ve ilgi ile sürekli birlilkteliğinden dolayı FIFA Genel Sekreteri Urs Linsi’ye ayrıca teşekkür ediyorum.

Avrupa Takım Sporları Federasyonlarının (CEV-Voleybol, EHF Hentbol, FIBA Avrupa- Basketbol ve IIHF-Buz Hokeyi) çok değerli desteklerine minnettarız. Teşekkür ederiz!

Bu Tetkikin içerdiği yasal konulardaki değerli görüşleri için Lizbon Yeni Üniversitesi ve Lizbon Katolik Üniversitesi Profesörü, Avukat, Avrupa Adalet Mahkemesi eski Danışmanı ve Avrupa Ilk Derece Mahkemesi Başkanı Prof. José Luís da Cruz Vilaça’ya özellikle minnettarım.

Bu Tetkike olan katkılarından dolayı António Campinos’a ne kadar teşekkür etsem azdır. Teknik ve yasal tavsiyeleri bu süreç boyunca zaruriydi.

Benimle yakın şekilde çalışanların yaptıkları çalışmalara, Avrupa Spor Yasaları uzmanı olarak yasal konulardaki uzmanlığından ve tavsiyelerinden dolayı Alexandre Mestre’ye ve sürecin koordinasyonundan dolayı Diogo Guia’ya son derece minnettarım.

Bu Tetkike katkıda bulunan, aşağıda belirtilmiş tüm Paydaşlar, bireyler ve kurumlardan da hem 29 Mart 2006’da Brüksel’de yapılan Açık Oturumda hem de bire bir toplantılarda gösterdikleri ilgi ve yaptıkları önemli katkılardan dolayı özel şekilde takdirle söze etmek gerekir. Open Stadium; FIFA Başkanı; UEFA Başkanı ve Yürütme Komitesi; Celtic Icra Başkanı (Chief Executive); Icra Başkan Yardımcısı, PFA ve FIFPro Kurul Üyesi; Eamonn Bates Avrupa SA; Ingiltere Futbol Federasyonu, Ingiltere Futbol Liği; EUROALARM Ltd; European Club Forum; Avrupa Komisyonu (Spor Birimi); Avrupa Profesyonel Futbol Ligleri; FIFPro; Futbol Taraftarları Federasyonu; İspanya Profesyonel Futbol Liği Eski Başkan; G14; Gama Sport Events SA; Alman Spor Üniversitesi Köln; Bağımsız Futbol Komisyonu (Ingiltere); Lisanslı Oyuncu Temsilcileri; Avrupa Parlamentosu Üyeleri; İspanya Kraliyet Futbol Federasyonu; S3 Sports Management Limited; Sosyal Bilimler Okulu – Aberdeen Üniversitesi; Smallbusiness Europe; Sport Contract; SPORTFIVE GmbH & Co. KG; Supporters Direct; ve UEFA Media Technologies SA. Son Tetkike katkıda bulunan tüzel kişi ve kurumlara, özellikle de University of London (Birkbeck College); TSE Consulting; CDES – Centre de Droit et Economie du Sport (Limoges); CIES – Centre International d’Etude du Sport (Neuchâtel); ve Université Libre de Bruxelles’a ayrıca çok teşekkür ederim.

Son olarak da Bağımsız Tetkikin ( www.independentfootballreview.com ) adresindeki internet sitesini ziyaret eden 1.300.000 ziyaretçiye ve internet sitesine gönderilen 84 adet yoruma teşekkür etmek istiyorum.

EK 4

ÇALIŞMA SÜRECI

Avrupa Birliğinin İngiliz bakanlığı altında Spor Bakanı Richard CABORN Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya'daki bakanlık karşılıklarını ve ilgili futbol organlarını futbolun şu andaki durumunu tartışmak üzere toplantıya çağırdı. Leipzig’de 8 Aralık 2005’de yapılan bu "başlama vuruşu" toplantıya futbol tarafından Messrs. BLATTER (FIFA Başkanı), JOHANSSON (UEFA Başkanı), GRONDONA (FIFA Kıdemli Asbaşkanı, CONMEBOL) ve HAYATOU (CAF Başkanı) katıldılar. Toplantıda Tetkik "İçerik ve Talimat" üzerinde anlaşmaya varıldı.

Çalışmaları denetlemek için FIFA, Genel Sekreteri ve UEFA CEO’sunun yanında AB Başkanlığı (Avusturya), Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve İngiliz Spor Bakanlarının katılımıyla gözlemcilerin de dâhil olduğu bir Referans Grubu oluşturulmuştu. Referans Grubunun son toplantısı 18 Mayıs 2006’da yapıldı ve Finlandiya Spor Bakanını (Gelecek AB Başkanlığı) da içerdi. José Luis ARNAUT, özgül Talimat (Ek 2’ye bkz) hakkında rapor vermesi emri ile 8 Şubat 2006’da Bağımsız Tetkikin başkanı olarak atanmıştı. Tanınmış uzmanlıklarına göre davet edilen 12 uzman yasal, ekonomik ve siyasi konuları incelemek üzere 3 gruba ayrılmışlardı.

  • Michael BERNASCONI - ISVIÇRE, Massimo COCCIA - İTALYA, Martin SCHIMKE - ALMANYA, Juan de Dios CRESPO – İSPANYA, Yasal Grup;
  • Gerry BOON - İNGİLTERE, Egon FRANCK - ALMANYA, Hallvard JOHNSEN – NORVEÇ, ve Christine OUGHTON – INĞILTERE, Ekonomik Grup ;
  • Richard CORBETT - INĞILTERE, Valéry GENNIGES - FRANSA, Jacobo Beltrán PEDREIRA – İSPANYA ve Ivo BELET – BELÇİKA, Siyasi Grup.

Bundan başka Tetkik belirli özgül konularda uzman raporları da istedi.

Ek olarak 29 Mart 2006’da Brüksel’de halk toplantısı şeklinde geniş kapsamlı ve aşağıda belirtilenler de dâhil olmak üzere çeşitli ilgili kurumların katıldığı bir konsültasyon süreci de uygulandı. Avrupa (UEFA) ve ulusal (Royal Spanish Football Federation) seviyelerde futbol federasyonları; AB kurumları temsilcileri ( Avrupa Komisyonu, Avrupa Parlamentosu Üyeleri); Diğer spor düzenleyici organlar (Bağımsız Futbol Komisyonu, İNGİLTERE); Avrupa Profesyonel Futbol Ligleri Derneği gibi kulüp temsilcileri (EPFL), G–14 Avrupa Ekonomik Çıkar Grubu, bireysel ligler (Premier Lig ve Futbol Ligi İngiltere) ve bireysel kulüpler (Celtic FC); Avrupa (FIFPro) ve ulusal (PFA) seviyelerde oyuncu temsilcileri ve oyuncu temsilcileri; Temsilci taraftar grupları (Futbol Taraftarları Federasyonu, Supporters Direct); Spor hakları acenteleri (Sportfive); Diğer spor kurumları (Advisor Open Stadium, vb); ve Akademik kurumlar (Alman Spor Üniversitesi Köln).

Ek olarak Başkan tarafından aşağıdakiler de dâhil olmak üzere organlarla şahsen 1 e 1 toplantılar da yapıldı.

Futbol federasyonları (FIFA Başkanı, UEFA Icra Komitesi ve CEO, Ulusal Federasyonlar; European Club Forum (UEFA’nın tüm 52 üyesinden 102 kulüp); Avrupa Profesyonel Futbol Ligleri (Çogunluğu Batı Avrupa’dan 16 lig); G-14 Avrupa Ekonomik Çıkar Grubu (Avrupa’nın en büyük 18 kulübü); FIFPro (uluslar arası profesyonel oyuncular sendikası); taraftar temsilci grupları; siyasi kurumlar ve diğer ilgili taraflar ( bir sonraki-İNGİLTERE ve şimdiki-Avustruya AB Başkanlıkları, Gelecekteki AB Başkanlığı – Finlandiya, Avrupa Komisyonu Üyeleri, Avrupa Parlamentosu Üyeler); Yayıncılar, Sponsorlar ve Acenteler.

Bundan başka taraflardan bazıları yazılı katkıda bulunmak için zaman ayırdılar.

Son olarak bu konsültasyonun mümkün olduğunca geniş olması ve halktan futbolla ilgilenen herkesin tam katılımının sağlanması için Mart 2006 başlarında özel bir internet sitesi ( www.independentfootballreview.com ) açılmış ve 3 aydan kısa bir sürede 1.3 milyondan fazla ziyaret edilmişti. Bu tüm ilgili tarafların Tetkike aktif olarak katılmalarını ve geribildirimde bulunmalarını  sağladı.

 

1. GİRİŞ

Avrupa Birliği Anayasası spora ayrılmış bir maddeye sahip ilk Avrupa Topluluğu Anlaşması olacaktır. Bu anlaşma yürürlüğe girmeyecek olmakla beraber (en azından bir süre için) sporun karşılaşmaya devam ettiği aratan sorunları çözmek için Avrupa siyasi liderlerinin yapacakları hiçbir şey olmadığı anlamına gelmemektedir.

Aksine, yakın zaman önceki olaylar Avrupa Spor Modelini stabilize etmek ve geliştirmek için net bir siyasi liderliğe daha acil bir ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Sporun aşırı ticarileştirilmesi yönündeki hızlı ve geri çevrilmesi görünüşte mümkün olmayan eğilimi ve bunun Avrupa Birliğinin şu anda 25 üye devlete uzanan daha geniş siyasi, ekonomik ve özellikle yasal yapıya kavuşması karşısında ortaya çıktığını görmezden gelemeyiz.

Sporun özellikle futbol gibi takım sporlarının bu yeni ortamda önemli zorluklarla karşı karşıya olduğu bir sır değildir. Bu zorluklar yok olmayacağı gibi bu zorlukların üstesinden nasıl gelineceği konusunda hem spor otoritelerinin hem de kamunun endişeleri giderek artmaktadır.

Bu zeminde Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Ingiltere Spor Bakanları siyasi hareket gerekliliğini kabul etmişlerdir. AB İngiliz Başkanlığı biri sporun genel olarak AB hukuku içindeki özgül yapısı ile ilgilenen diğeri de belirli siyasi pratik çözümleri araştırmak ve önermek için Avrupa Futbolunu örnek olay incelemesi olarak kullanan iki bölümden oluşan Bağımsız Tetkiki kurma girişiminde bulunmuştur.

Teknik uzmanlarca çok detaylı araştırma ve analiz yapılmış; yasal, ekonomik ve politik konuları incelemek için uzmanlar gruplar görevlendirilmiş ve ilgili tüm taraflara çok çeşitli şekillerde danışılmıştı. Tetkikinin genel amacı yönergesinde de belirtildiği gibi; sporla ilgili Nice Deklarasyonunu uygulamaya koymaktı.

Avrupa Konseyi tarafından 2000 yılında benimsenen bu deklarasyon, bir bütün olarak Avrupa toplumu için değerli ve önemli olduğu kabul edilen, spora özgü çeşitli karakteristikleri belirlemiştir. Bununla beraber deklarasyon bağlayıcı olmayıp sadece bazı konuların nasıl ele alınması gerektiği konusunda kapsamlı ipuçları sunmaktadır. Başka bir deyişle, özellikle bu giderek artan çalkantılı zamanlarda sporun ihtiyaç duyduğu seviyede detay veya yasal güvenliği sunmamaktadır.

Tetkikimizin amacı futbolu örnek olay incelemesi olarak kullanıp sporun karşı karşıya olduğu belirli somut sorunları ele almak ve AB kurumlarının, AB Üyesi Devletlerin ve Avrupa futbol otoritelerinin bu sorunların çözümlenmesinde kendi rollerini nasıl oynayabileceklerini belirleyen bir takım Öneriler benimsemek, böylece de Nice Deklarasyonunu hem Avrupa hem de ulusal seviyede uygulamaya

koymaktı. Mevcut hukuk sistemini Nice Deklarasyonunda belirtilen politika prensipleriyle birlikte yorumlayıp uygulamaktaki hedefimiz genelde Avrupa sporu ve özelde futbol için kapsamlı ve sağlam bir yasal çerçeve sağlamaktı.

Bu Tetkikte spor "özgüllüğünün" gerçek anlamını ortaya koymaya, Avrupa sporları "piramidinin" doğasını anlayıp tanımlamaya ve ayrıca gelecek yıllarda Avrupa sporlarının ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayabilmesini sağlamak için bu yapıda iyileştirmelerin nasıl yapılabileceğini düşünmeye çalıştık. Bu amaçlarla, bu piramit yapısının ruhu, sporun özü ile en üst seviye profesyonelliği arasındaki kırılamaz bağlantıdır ve bu da uygulamadaki dayanışmanın somut bir örneğidir. Kulüpler ve bölgesel derneklerin kendi yerel toplumlarında gösterdikleri daha geniş sosyal işlev de eşdeğer önem taşımaktadır.

Yönerge diğer (takım) sporlar(ı) için de eşdeğer önem taşıyacak futboldaki kurumsal yönetimle ilgili tüm konuları dikkate almamızı gerektirdi. Bunlara;

  • Kulüplerin mülkiyeti, kontrolü ve yönetimi;

  • Kulüp ruhsatlanması gibi yasal konular,

  • Oyuncu transfer sistemi,

  • Oyuncu temsilcilerinin ve maaş maliyet kontrollerinin düzenlenmesi;

  • Futbol otoritelerinin kendileri için olan kurumsal yönetim konuları (hem ulusal hem de avrupa seviyesinde),

  • Para aklama ve genç oyuncu ticareti de dâhil olmak üzere futbol çevresindeki suç faaliyetleri,

  • Irkçılık ve yabancı düşmanlığı olayları,

  • Şike, yolsuzluk ve yasa dışı bahisler ve

  • Stadyumda sağlık ve güvenlik

de dâhildir.

Yapılan detaylı çalışmalar maalesef genelde spor ve özellikle futbolun sağlığının iyi olmadığın göstermiştir. Bu anlamda çalışmalarımız kamunun, siyasi otoritelerin ve spor yönetim organlarının endişelerinin çoğunluğunu doğrulamıştır.

Bununla beraber, iyi haber, bunun için bir şeyler yapmak mümkündür! Dolayısıyla bu Tetkikte sadece sorunlu alanları analiz etmekle kalmadık, bunları çözme yollarını, özellikle de çözüm için mevcut yasal araçları inceledik. Burada araç seçimi çözülmesi gereken tam soruna göre değişebilecek olup ekteki tabloda sporun özgüllüğünü tanımak için kullanılabilecek araçların detaylı bir listesini belirttik.

Somut olarak;

  • Avrupa Kurumlarına özellikle de Avrupa Komisyonu ve Üye Devletlere,

  • Avrupa futbol otoritelerine ve

  • Avrupa Kurumları ile Avrupa futbol otoritelerine

ortak olarak hitaben çeşitli önerilerde bulunduk.

Avrupa Spor Modelinin korunup gözetlenmesi gerektiği görüşündeyiz. Bu modelin anahtar özelliği finansal dayanışma prensipleri ile desteklenen (halktan gelen köklerin finansmanı) piramit yapısı ve yükselme ve düşme (açıklık) kavramıdır. Sporun ekonomik yapısı öne çıktıkça (özellikle yeni medya pazarlarının ortaya çıkması ile itilmektedir) Avrupa Toplumu için daha geniş önemi olan bu anahtar prensiplere saygı duyulmasının sürdürülmesi önemlidir.

 

Spor piramidinin üst kısmının, özellikle de futbolda, bir "ticarete" dönüşmüş olduğu gerçeği, sporun şu anda içinde bulunduğu yasal belirsizlik ortamıyla sonuçlanan yasal anlaşmazlıklara olan eğilimi artırmıştır. Özellikle AB hukukunun sporun yapısında ve organizasyonunda önemli etkide bulunduğu inkâr edilemez.

1995’deki Bosman davasının ardından AB hukukunu ilgilendiren giderek daha çok anlaşmazlık ortaya çıkmıştır. Diğerlerinin yanısıra bu, Amsterdam Antlaşması’nda (1997’de) sporla ilgili ilk referansın yer almasıyla sonuçlandı ve bunu 1999 Helsinki Spor Raporu ve 2000 Nice Deklarasyonu izledi. Bu esnada hem Avrupa Mahkemeleri hem de Avrupa Komisyonu sıklıkla AT Antlaşmasının rekabet ve serbest dolaşım kuralları altında, sporla ilgili birçok davayı görüştüler. Sonuç olarak ortaya çıkan içtihat hukukundan çıkarılması gereken bazı önemli prensipler olmakla beraber Avrupa’da sporun sağlıklı bir şekilde gelişmesi için daha istikrarlı bir ortama gerek vardır. Bu gerçeğin altı sadece, Avrupa Adalet Mahkemesinin çok kısa süre önceki Meca-Medina (18 Temmuz 2006) davasında verdiği AB hukuku ile spor düzenlemeleri arasında halen mevcut olan belirsizliğin derecesini gösteren ve bu ikisi arasındaki acil ve daha açık tanımlama ihtiyacının önemini vurgulayan kararla çizildi.

2. ÇALIŞMA SÜRECI VE METODOLOJI

Bunu söylemekle beraber bu Tetkik sadece kuru bir yasal analiz değildir. Tüm hissedarların sadece sorunların analizindeki değil olası çözümlerin değerlendirilmesindeki görüşlerinin de dikkate alınması için geniş kapsamlı bir danışma süreci organize edilmiştir. Bu nedenle Tetkikin yazarlarının çeşitli uzman kaynakların ve bu konuda bilgili yorumcuların katkılarından yararlandıklarını söylemek adil olacaktır. Bu danışma süreci yapıcı çözümlerin (Girişteki Ek 4’e bakınız) çerçevelenmesi açısından değer biçilemez olmuştur.

3. AVRUPA HUKUKU VE SPORUN ÖZGÜL TABIATI

Sporun bir ana unsuru elbette ki spor yürütme organlarının yasal özerkliği olup bu özellik Nice Deklarasyonunca kabul edilmiştir. Bu sporun yasadan üstün olduğu anlamına gelmez: daha çok belirli alanlarda spor düzenleyicisinin takdirine saygı gösterilmesi gerektiği anlamına gelmektedir. Ayrıca genel yasanın geçerli olduğu yerde sporun belirli özellikleri de tanınmalıdır. Başka bir deyişle bu, sadece ekonomik boyutu olduğu için sporun yasal açıdan diğer "ticaret"lerle aynı şekilde değerlendirilmesi gerektiği anlamına gelmez. Sporun "özgüllüğü" tartışmasına bu noktada girmekteyiz.

Avrupa Hükümet Başkanlarının sporun özgüllüğünü Nice Deklarasyonunda tanıdıklarını vurgulamak bu bağlantıda önemlidir. Sonuç olarak tartışma artık sporun özgül tabiatı olup olmadığı değil; bu özgül tabiatın Avrupa Hukuku konusu olarak hesaba katılması için uygulanması gereken uygulamaya yönelik önlemlerdir.

Mevcut hukuk sistemi sporun özgül tabiatının Avrupa Mahkemeleri ve Avrupa Komisyonunca, rasgele değil dava bazında , dikkate alındığını göstermektedir. Bu davalardan bazı politika sonuçları çıkarmak mümkün olsa da spora ihtiyacı olan istikrarı sunan daha tahmin edilebilir bir yasal ortam tercih edilir. Genelde analizlerimiz spor özgüllüğünün aşağıda belirtilenleri ilgilendiren kurallar ve uygulamalar ile ilgili üç ana başlık altında gruplandırılabileceğini göstermektedir:

(1)   Yarışmaların düzenliliği ve işlevleri;

(2)   Sporda bütünlük ve

(3)   Rekabet dengesi.

(1) Numaralı başlık – yarışmaların düzenliliği ve işlevleri – saha dışı oyun kuralları ve şampiyonaların yapısı ile spor takvimlerini içermektedir. Bunlar tamamen yürütme organının takdirinde olması gereken konulardır. Benzer şekilde ulusal takımların derlenmesi veya sporun ulusal bölge içindeki organizasyonu ile ilgili kurallar Avrupa Birliği Hukuku tarafından sorgulanmamalıdır. Deliège ve Mouscron gibi davalar bunu desteklemektedir.

Belirtildiği gibi piramit yapısı Avrupa sporunun önemli bir özelliği olup hem ulusal hem de uluslar arası seviyelerde kurumlar ve yarışmalar arasındaki karşılıklı ilişkileri oluşturmaktadır. Bu bazı yönlerden bir kooperatife benzeyen bölünemez bir yapıdır.

Piramidi bir araya bağlayan ve kulüplerin genel yapıya katılmayı üstlenmelerini gerektiren kurallar da AB hukuku prensiplerine uygundur.

Yarışmanın düzenliliğini ve işlevini uygun şekilde sürdürmesi için gereken diğer kurallar da (son transfer tarihleri gibi) yine AB hukuku ile uyumludur. Böylesi kurallar sporda zaruri olan istikrarı sağlar. Oyuncuların, kulüplerin ve sporun kendisinin çıkarlarını korumak bakımından vazgeçilmez olan oyuncu transferlerini düzenlemek için gereken önlemler için de aynısı söylenebilir. Sporun özel durumu için "vatandaşlık" kavramının açıkça tanımlanması konusu üzerinde de ayrıca düşünülmelidir.

Seyircilerin maçlara gelmelerini ve amatör spora katılmalarını teşvik için önlemler de gerekebilir. Böyle önlemler bir çeşit "sınırlama" gerektirebilecek olmakla beraber (televizyon yayınları gibi) sporun çıkarları için en uygun olarak görülebilir.

Ayrıca spor yürütme organlarının en saygın yarışmalarda yarışmak için en iyi takımların bulunmalarını sağlamaları da yasaldır, bunlar futbol için Dünya Kupası ve Avrupa Futbol Şampiyonasıdır. "Oyuncunun serbest bırakılması" kuralı burada sorun olmaktadır. Buradaki ölçek her şeyden önce böyle şampiyonaların verimli işlevlerini korumaya yönelik olarak daha küçük ve daha az varlıkları ulusların pozisyonunu ve de kendi ülkelerini mevcut en iyi oyuncuların temsil etmesini isteyen kamunun çıkarlarını korumayı hedeflemektir. Bu tabiat ile Avrupa Birliği Hukuku arasında çelişki yoktur.

Son olarak, tüm sporlar doping ile mücadele ile ilgili konular da dâhil olmak üzere her türlü hile ile mücadele etmek için zaruri adımları atmak zorundadırlar. Bunlar uzman spor düzenleyicilerine bırakılması ve geniş bir taktir marjının tanınması gereken spor konulardır.

Iki numaralı başlığa gelince (2) - bütünlük- politika yapımcılarının spor yürütme organlarını, hayati önem taşıyan bu alanda da zaruri adımları  atmaya teşvik etmeleri ve buna izin vermeleri önemlidir. UEFA kulüp lisanslama sistemi sporun yürütme, saydamlık ve finansal dürüstlük konularının genel standartlarını iyileştirmek için inisiyatifi ele alarak hareket etmesinin iyi bir örneğidir.

Sporun ayrıca uygunsuz etkilerden hatta uygunsuz etki algılamalarından da korunması gerekmektedir. Kulüplerin mülkiyeti ve kontrolü konularında yeterli kontrollerin olması gereken yer burasıdır. Bu konulara şansa bırakılamaz ve gözlemlenip uygun şekilde düzenlenmelidir.

Oyuncu temsilcilerinin faaliyetleri de ahlaki standartlar ve sporda dürüstlük konularında zaman zaman soru işaretleri uyandırmıştır. Bundan dolayı bu alandaki uygun bir düzenleme sistemi de spor organizasyonun özünde mevcut olup ilgili yönetim organlarının doğal yetkileri içinde olması gerekir.

Sporun özgüllüğündeki üçüncü başlık (3) rekabet dengesidir. Spor heyecan verici ve değişik rekabet olmadan bir hiç olup yönetim organlarının rekabeti korumak ve iyileştirmek için atılabilecek adımları düşünmeleri her zaman yasaldır. Konuların tamamen normal "pazar güçlerine" bırakılması halinde bir spor yarışmasının sonucuna sadece paranın karar vermesi riski vardır. Bunun ileri bir yol olduğunu düşünmüyoruz.

Bundan dolayı UEFA’nın oyuncu eğitimini teşvik eden ve en azından bazı kapsamlarda oyuncu "ticaretini" sınırlayan, evde yetişmiş oyuncularla ilgili teklifi, memnuniyetle karşılanacak bir önlemdir. Takımdaki maksimum oyuncu sayısı sınırını getiren kural da benzer bir değer taşımaktadır.

Daha ticari konulara dönersek; ticari hakların merkezi pazarlaması da (özellikle medya) finansal yeniden dağıtım ölçeğine ulaşmak için kullanışlı bir  mekanizma olup Avrupa sporunun rekabetçi yapısını pekiştirmektedir. Bu konuda UEFA Şampiyonlar Ligi merkezi pazarlama sistemi bir örnek olarak görülebilir, bu aynı zamanda Bosman davasında Temyiz Mahkemesi başkanınca tanınmıştır. Bundan dolayı Avrupa Komisyonun da bu merkezi pazarlama sistemini onaylaması ve Almanya Bundesliga ile Ingiltere Premier Liginde benzer yaklaşım göstermesi memnuniyetle karşılanmalıdır.

Maaş maliyet kontrolü konusunu da rekabet dengesi başlığı altına almalıyız.

Buradaki hedefin oyuncuların kazanabilecekleri miktara bir üst sınır getirmek değil sadece cüzdanları en kabarık olanların en iyi oyuncuları alarak sporun ve kamunun çıkarlarının aksine yarışmaya hükmetmelerini önlemek olduğu not edilmelidir. Daha ileri seviyede incelemeyi gerektiren kompleks bir konu olmakla beraber olası yaklaşımlardan birisi genel maaş harcamalarının kulüp cirosunun belirli bir yüzdesiyle sınırlamak olabilir ancak bu da cironun ("kazanılmış gelir") nasıl hesaplanacağı konusunda net kurallar gerektirir. Son olarak, kulüplerin maaşlardaki ilgili sınırları aşmaları halinde bir "yeniden dağıtım vergisi" ödemelerini gerektiren bir çeşit "bordro vergisi"nin özellikle dikkate alınması gerektiğini düşünüyoruz.

Sporun özgüllüğünü göz önüne aldığımız tüm bu alanlarda yasayı uygularken, spor yürütme organlarının yasal özerkliğinin veya sahip olacakları takdir seviyesinin ve ayrıca sporun diğer ticari işlerden farklı kılınmasına katkıda bulunan belirli özelliklerinin hesaba katılması zaruridir.

 

4. AVRUPA SPOR MODELİ: FUTBOL ÖRNEĞİ

Avrupa sporunun anayasal modeli piramit yapısına dayanmaktadır. Piramidin en üstünde ulusal federasyonlarca oluşturulan Avrupa Federasyonları bulunur. Bu ulusal federasyonlarda tipik olarak sırasıyla bölgesel federasyonlar ve/veya ligler, kulüpler ve oyunculardan oluşmaktadır. Sporun tümünden sorumlu tek bir federasyon prensibinin yanında finansal yeniden dağıtım ile yükselme/düşme de bu yapının önemli unsurlarıdır.

Bununla beraber yönetim organının siyasi kurumlar tarafından kabul edilmiş, demokratik sorumluluk, saydamlık ve güçlerin ayrılması da dâhil olmak üzere daha genel belirli anahtar prensiplere uyması da önemlidir. UEFA’nın işlevlerin Kongreden İcra Komitesine, İcra Başkanına, Başkana ve Adli İdare Organlarına devrini sağlayan şu andaki yapısı bu daha geniş prensiple uyumludur. Spor Tahkim Mahkemesine (Court of Arbitration for Sport-CAS) itiraz hakkı da ek bir teminattır.

Bununla beraber bu yapılar taşa kazınmış değildir. Bunların diğer demokratik kurumlarda olduğu gibi evrim geçirmeleri zorunludur. Benzer şekilde yine futbolla ilgili olarak, UEFA kurumları içinde ve karar verme prosedüründe daha çeşitli hissedarların katılımını görüyoruz. Bunun Avrupa  Profesyonel Futbol Ligleri (EPL), Profesyonel Futbol Komitesi, Avrupa Kulüp Forumu, Kulüp Yarışmaları Komitesi ve UEFA, Avrupa lifleri ve ulusal oyuncular sendikasını (FIFPro) içeren üçlü futbol diyalogu da dâhil olmak üzere çeşitli tezahürleri vardır. Son ama aynı derecede önemli olan taraftarlar da anahtar hissedarlardan olup onların görüşlerinin de gerçek bir Pan Avrupa bağlamında temsil edilmesi arzu edilir.

Avrupa Spor Modelinin uygulamalı örneği olan ve örneğin USA modelinden ayıran bir özellik olan yükselme ve düşme prensibinin de korunması gerekir. Benzer şekilde halka finansal yeniden dağıtım da Avrupa’da futbolun sağlıklı gelişimi için hayati önem taşımakta olup korunmalı hatta artırılmalıdır. Avrupa Futbol Şampiyonası ve UEFA Şampiyonlar Ligi bu konuda nelerin başarılabileceğini göstermektedir. Bununla beraber yeniden dağıtılan para ile ilgili saydamlık ve hesap verebilirlik de aynı derecede önemlidir.

Anlaşmazlık çözümü alanına baktığımızda sporla ilgili tahkim, Avrupa modelinin diğer bir unsuru ve teşvik edilmesi gereken bir özellik olarak görülebilir. Spor konularındaki karar verme prosedüründe tutarlılığı sağlamanın bariz değerleri vardır. Bundan başka bu mekanizmaya AB'den yasal bir itiraz da yoktur ancak tüm tahkim organlarının gerçekten bağımsız olmalarını sağlanması ve hukuk mahkemelerince böyle tanınmaları da zorunludur.

Son olarak ve şüpheye yer vermemek için bir spor yönetim organında düzenleyici aktivitelerle ticari işlevlerin bir arada olmasına yasal bir itiraz yoktur. Bu gerçek UEFA Şampiyonlar Ligi ticari haklarının merkezi pazarlamasını onayladığında Avrupa Komisyonunca tam olarak zaten tanınmıştı. Bununla beraber, yukarıda da belirtildiği gibi yönetim organının evrim geçirmeyi sürdürmesi ve düzenleme yetkilerinin ticari sonuçlar için kötüye kullanıldığı konusunda soru işareti olmaması için ilgili tüm paydaşlara karşı tam olarak hesap verebilir olması ayrıca önemlidir.

Yürütme organının – Avrupa Futbolunda UEFA – kendisinin bir hissedar değil, tüm hissedarların (bazen rekabet eden) çeşitli çıkarlarını, sporun Avrupa seviyesindeki genel çıkarlarına uyacak biçimde uzlaştırmakla görevlendirilmiş bir kurum olduğunun vurgulanması gerekir. Bu güç bir görevdir, dolayısıyla tüm Avrupa spor yürütme organları bu işlevi yerine getirmek, saydam kalmak ve karar verme prosedürlerinden sorumlu olmak ve kendi spor alanları gibi zamanla evrim geçirmeyi sürdürmek için uygun donanıma sahip olduklarından emin olmak zorundadırlar.

 

5. KURUMSAL YÖNETİŞİM ( CORPORATE GOVERNENCE) KONULARI: AVRUPA FUTBOLU ÖRNEĞİ

Kurumsal yönetim çeşitli konularla ilgilidir: kulüplerin yönetimi, futbol otoritelerinin kendi iç yönetimleri (ulusal ve uluslar arası) ve genel futbol düzenleme sisteminin etkin işlevi.

Buradaki kritik konu kulüplerin mülkiyeti, yönetimi ve kontrolüdür. Tercih edilebilecek belirli bir mülkiyet modeli muhtemelen yoktur: Her birisinin avantajları ve dezavantajları vardır. Bundan başka tüm Avrupa’da işleyecek belirli tek bir mülkiyet yapısını empoze etmek de mümkün değildir. Bu sıfatla kulüplerde sağlam finansal yönetim prensiplerini ve saydamlığı, onların özel yasal biçimlerine bakılmaksızın teşvik etmek üzerinde odaklanılmalıdır. Benzer şekilde, belirli zorluklar içeriği kabul edilmekle beraber, uygun olmayan kişilerin kulüplere karışmalarının kabul edilmemesi de arzu edilir.

Kulüp mülkiyeti konusunda taraftarların aktif katılım fırsatlarını artıran yeni yapıların incelenmesi de yararlı olabilir. Ingiltere’deki Taraftar Yönetimi hareketi bu bakımdan ilginç bir modeldir.

Kulüplerin finansal yönetimi konusuna gelince geçmişte yetersizlikler olduğu kabul edilmelidir. UEFA kulüp lisanslama sistemi futbol kulüplerinin işletilmesinde daha büyük finansal ve ticari disiplinlerin getirilmesinde önemli bir ileri adımdır. Ayrıca finansal en iyi uygulamayı teşvik için bir kurumsal yönetim nizamnamesinin ya da en azından bir karşılaştırma sisteminin lisanslandırma sisteminin yanında bulunması da düşünülebilir.

Maaş maliyet kontrol konusu da, oyuncu maaş artışlarının son yıllarda birçok kulübün mali durumlarının kötüleşmesine katkıda bulunduğu genel olarak kabul edildiğinden finansal yönetimle ilgilidir. Bu alandaki bir Pan Avrupa düzenlemesi girişiminin karşılaşacağı önemli birçok idari zorluk olmakla beraber böyle bir sistemin kulüp lisanslama sistemiyle halihazırda getirilmiş olan koşullarla birlikte nasıl bir arada işleyebileceğini öngörmek mümkün hale gelmektedir. Avrupa futbolunun ihtiyaçlarına en uygun hale getirilmesi için herhangi bir maliyet kontrol modelinin detaylı olarak araştırılması önemli olduğu gibi, etkin gözlemleme ve icra yeteneğinin olması da aynı derecede önemlidir. Kompleks bir konu olduğu kabul edilmekle beraber statüko çekici bir seçenek olarak görünmemektedir ve konu daha detaylı analizi gerektirmektedir.

Yönetişim konuları kulüpler için önemli olduğu kadar spor otoritelerinin kendileri için de önemlidir. Ulusal ve uluslar arası kurumlar örnek olup aynı konuları "kendi kurumları içinde" çözmemişlerse kulüpleri başarısızlıktan dolayı eleştirecek durumda olmazlar. Mesaj gayet basittir: Her bakımdan demokrasi, saydamlık ve profesyonelliği koruyup artırmak ihtiyacı süregelmektedir. Başka bir deyişle, örnek olunmalıdır.

Yönetişimin diğer unsurlarına gelince, sporun kural ve hükümlerinin ulusal veya uluslar arası, en uygun kurumca uygulanmasının arzu edilir olduğu açıktır. Bu konudaki örnek, Avrupa yasal ortamından dolayı sistemin kapsam ve içeriğinin belirli Avrupa hukuku tarafından ağır şekilde etkilendiği, futbolcuların uluslararası transfer sistemidir. Ilk gözlem noktası olarak, Avrupa sistemini farklı geleneklere ve yasal koşularla sahip diğer kıta konfederasyonlarına ithal etmenin her zaman uygun ya da arzu edilir olmadığını belirtmek önemlidir.

Bununla beraber Avrupa’daki durumu göz önüne alınca, görevlerin en mantıklı devri ulusal futbol federasyonlarının sadece içerdeki, UEFA’nın ise Avrupa bölgesindeki transferlerle ilgilenmesi ve FIFA’nın da dünyada eşit şekilde uygulanabilir belirli temel prensipleri belirlemesi şeklinde olacağına inanıyoruz. Diğer koşulların da (kulüp lisanslama sistemi gibi) UEFA gibi organların Avrupa sahasında uluslar arası transfer düzenlemeleri sistemini uygulayıp gözlemlemesini kolaylaştırdığını gördük.

Oyuncu temsilcisi düzenlemelerinde (Avrupa Komisyonu ve Avrupa Mahkemelerinde değerlendirilmekte olan bir konu) ve Avrupa yasası zemininde değerlendirilmesi gereken en çok emekle ilgili konularda da benzer düşünceler geçerlidir.

Şu anda bir düzenlemenin olmamasından veya artan ticari öneminden dolayı maalesef futbol çerçevesindeki suç faaliyetleri delillerinin arttığı görülmektedir.  Örneğin para aklama riski olup bu sorunla mücadele etmek için futbol yürütme organlarının burada siyasi otoritelerle (ve polisle) birlikte çalışmalıdırlar. Ayrıca genç oyuncu "ticareti" konusunda artan endişeler olup futbolun ve hükümetlerin birlikte çalışarak verecekleri ortak tepkinin gerektiği diğer bir alandır.

Irkçılık ve yabancı düşmanlığı toplumdaki daha geniş bir sorun olmakla beraber futbolda da görülmektedir. Avrupa Parlamentosu, UEFA, federasyonlar, ligler, kulüpler ve oyuncu sendikaları bunu bastırmak için önemli adımlar atmışlardır ve bu sürecin sürdürülmesi zorunludur.

Kumar da yine futbol ve genelde spor için sıklıkla endişe kaynağı olan bir konudur. Kumar faaliyetlerinin arttığı ve internetin gelişmesiyle de artarak uluslar arası boyut kazandığı görmezlikten gelinemez. Aynı zamanda bahis, her zaman sporun finanse edilmesi için önemli bir kaynak olmuştur. Bu bakımdan Avrupa’da devletin sahip olduğu lotolardan uzaklaşılmasının sporun gelir kaynakları için potansiyel bir zarar teşkil edeceği konusunda endişeler vardır. Bahis ile ilgili riskler, özellikle de şike ve diğer yolsuzluk şekilleri konusunda çok kademeli bir tepkiye ihtiyaç vardır. Örneğin alışılmışın dışındaki bahis modellerinin etkin biçimde gözlem ve tespitinde fikstür listelerinin fikri mülkiyet haklarını koruyucu önlemlerin yanında kulüplerin müşterek mülkiyeti/kontrolü de yardımcı olabilir.

Son olarak, stadyumlardaki güvenlik konusu her zaman mevcuttur. Bu, futbol otoriteleri ile siyasi otoriteler arasındaki etkin işbirliğinin çözüm sağlayabileceğinin başlıca örneğidir. Holiganizmin getirdiği sorunlarla mücadele için iyileştirilmiş bir Pan Avrupa koordinasyonu zaruridir. Karaborsa bilet satışı sorununu çözecek etkin bir yasal rejim de bu sorunun çözümlenmesine katkıda bulunacaktır.

Sonuçta ve Tetkik amacıyla benimsediğimiz genel yönteme uygun olarak, bu bölümde analiz ettiğimiz kurumsal yönetim konularının, özellikle de futbolla ilgili olanların genelde sporla daha çok ilgili olduğuna inanıyoruz.

Sonuç olarak; yukarıda sözü edilen kurumsal yönetişim prensiplerinin kendi spor alanlarında, kendi özel ihtiyaç ve koşullarına göre nasıl uygulanabileceğini düşünüp değerlendirmek diğer sporlar, özellikle de takım sporları için aydınlatıcı olabilir.

 

6. ARAÇLAR

Analizlerimiz mevcut yasal ortamın spora gelecekteki sağlıklı gelişimi için ihtiyacı olan istikrarı sağlamadığını göstermiştir. Antlaşmada tanımlanmış yasal temeller olmasa bile spor genelde AB hukukuna bağlıdır. Sonuç olarak, bu durumu iyileştirebilecek çeşitli yasal araçları değerlendirdik ve bu nedenle de Nice Deklarasyonunda belirtilen politika prensiplerini pratik ve somut şekilde ifade ettik.

Sporla ilgili birçok dava rekabet hukukuna dahil olduğundan çözümler sunabilecek belirli jenerik rekabet hukuku araçlarını değerlendirdik. Bununla beraber uygun davalarda diğer yasal araçları da değerlendirdik.

Blok Muafiyeti Kuralı (Block Exemption Regulation) denen araç tipik olarak rekabet hukuku altındaki belirli sözleşme kategorileri için yasal koruma sunmaktadır. Böyle bir kuralın, örneğin tv haklarının merkezi pazarlaması ile ilgili olarak tasarlanabileceğine inanıyoruz. Merkezi pazarlama için önemli politika prensipleri Avrupa Komisyonunca halihazırda çeşitli bireysel davalar için belirlenmiş olup bu bunlar çıkarılıp böylesine bir Blok Muafiyetinin içine yararlı şekilde yerleştirilebilir.

Düşünülebilecek diğer bir yaklaşım da rekabet hukuku kapsamının tamamen dışında kalan kural ve uygulamalarla belirli koşullara bağlı olarak rekabet hukuku konusu olarak onaylanabilecek diğer kuralları belirleyici "Kılavuz Ilkeler" olabilir. Bu kapsamda özellikle profesyonel aktivitelerin düzenlenmesi (Wouters davası), ayrıca kooperatiflerin karakteristikleri ile ilgili olarak ve emekle ilgili konuların (müşterek pazarlık sözleşmeleri) rekabet hukuku altında ele alınması konularında rekabet hukuku sisteminden esinlenilebilir.

"Kılavuz İlkelerin" spordaki; ticari hakların merkezi pazarlaması (özellikle medya), genç oyuncuların ulusal takım için eğitimi ile ilgili kurallar, oyuncuların ulusal takım için serbest bırakılmaları ile ilgili kurallar, maaş üst limitleri ve kulüp lisanslama sistemleri gibi konular da dâhil olmak üzere çeşitli konuları ele almak için uygun araçlar olabileceğine inanıyoruz.

Ayrıca spor yönetim organlarının belirli özellikleri de göz önüne alındığında bunlar AB Antlaşmasının 86. maddesine göre genel ekonomik çıkar görevinin de yerine getirilmesi olarak görülebilir. Benzer şekilde spordaki finansman yapısı göz önüne alındığında devlet yardımı konusundaki Antlaşma kurallarında belirli azaltmalar tasarlanabilir.

Rekabet hukukunun belirli alanının dışında spor kural ve uygulamalarının sıklıkla AB Antlaşmasının serbest dolaşım yasası altında değerlendirilmesinin gerektiğini de gördük. Sonuç olarak "Kılavuz İlkeler" (Blok Muafiyetlerinin aksine) tüm ilgili Topluluk yasal normları altında yasal güvenliği sağlamak için daha uygun bir araç olabilir.

Diğer AB yasal araçları da mevcut olup spordaki belirli konuları çözümlemek için kullanılabilir. Örneğin, sporda reşit olmayanların korunması, Pan Avrupa pazarlık sözleşmesinin oluşturulması, oyuncu temsilcilerinin faaliyetlerinin düzenlemesi ve bahis ile ilgili konuların ele alınması için AB Direktifleri tasarlanabilir. Son olarak, belirli davalarda yardımcı olabilecek "ılımlı hukuk" araçları da mevcuttur. Yönergeye dâhil edilmemekle beraber daha geniş Avrupa bağlamından söz etmek de gerekir.

Bu bakımdan Avrupa Konseyinin Sporda Genişletilmiş Kısmi Sözleşmesi (Enlarged Partial Agreement on Sport-EPAS) (Avrupa Konseyinin spordaki olumlu ve yapıcı girişimlerinin diğer bir örneği), Tetkikte belirlenen hedeflerin benzerlerine ulaşılmasına yardımcı olduğu için alkışlanmalıdır.

Avrupa’daki spor tüzel kişileriyle irtibat görevi görebilecek bir Avrupa Spor Dairesinin kurulmasını öneriyoruz. Böyle bir dairenin kurulması önerisi sadece bilgi kaynağı olarak hareket etmek olup hiçbir şekilde tanınmış spor yönetim organlarının yasal özerkliklerini tehdit etme şekli değildir.

Bu tetkikin yürürlüğe konması ve uygulanmasıyla ilgili olarak, ilgili tarafların (AB kurumları, Üye Devletler, futbol için Avrupa futbol otoriteleri) kendilerini belirli bir süre çerçevesine sahip detaylı bir faaliyet planına bağlayan anlaşma veya muhtıra imzalamalarını öneriyoruz. Gelecek için, örneğin AB’nin UEFA ile, iki organ arasındaki iki taraflı ilişkileri netleştirip futbol, AB hukuku ve politikalarıyla ilgili konularda sürekli işBirliği için istikrarlı bir zemin hazırlayan resmi bir sözleşme yapmalarının uygun olacağına inanıyoruz.

 

7. ÖNERiLER

(a) AB Kurumlarına ve AB Üyesi Devletlere Tetkik, sporda daha büyük yasal belirlilik sağlanması ve kabul edilebilir ve/veya spor yönetim organlarının yasal özerkliği kapsamında kalan uygulamalarda kılavuzluk etmek için AB kurumlarının inisiyatifi daha çok ele alan ve kapsamlı bir yaklaşım benimsemelerinin acilen gerektiğini kabul etmektedir.

Topluluk hukuku ile otomatikman uyumlu olan "spor kurallarının" (ya tamamen AB hukuk kapsamında olduklarından veya spor yarışmasının uygun şekilde işlevi için özünde bulunduklarından) tiplerini netleştirmek ve her ne kadar sporun özgüllüğünün hesaba katılmasına bağlı olsa da, Topluluk hukukunun geçerli olduğu, "sporla ilgili diğer kuralların" belirlenmesi zaruridir.

Tetkik, "spor kurallarının" rekabetin düzenleyici, uygun işlev ve bütünlüğü ile ilgili aşağıda belirtilen kurallarını kapsadığı sonucuna varmıştır. Bunlar;

  • "Oyun kuralları",

  • Şampiyonaların yapısı ve takvimler,

  • Ulusal takımların derlenmesi,

  • Sporun avrupa’da ulusal organizasyonu, örneğin iç saha ve deplasman kuralı;

  • Yarışmanın avrupa spor piramit yapısı içinde organizasyonu,

  • Son transfer tarihleriyle ilgili kurallar,

  • Oyuncuların ulusal takımlar için  serbest bırakılması ile ilgili kurallar,

  • Oyuncu transferleri ile ilgili kurallar,

  • Seyircilerin spor etkinliklerine katılmalarını ve amatör spora katılmalarını teşvik ile ilgili kurallar,

  • Kulüp lisanslama sistemi gibi kulüplerin iyi yönetimi ile ilgili kurallar,

  • Kulüplerin mülkiyeti/kontrolü/etkiler ile ilgili kurallar,

  • Oyuncu temsilcileri ile ilgili kurallar ve

  • Doping ile ilgili kurallardır.

Aynı zamanda "sporla ilgili kurallar" rekabet dengesi gibi konularla ilgili kuralları kapsamakta olup şunlar da dâhildir. "Evde (kendi takımında) yetişmiş oyuncu" kuralı, ticari hakların merkezi pazarlaması ve maaş maliyet kontrolü.

  • Direktifler, blok muafiyet kuralları, kılavuz ilkeler veya diğer ulusal ya da Avrupa yasal araçları da dâhil olmak üzere en uygun yasal araçlar kullanılarak yasal güvenlik sağlanmalıdır. AB kurumlarının aşağıdaki konularla ilgili yasal belirlilik ve teminatı sağlamak için ilgili araçları kullanmalarını tavsiye ediyoruz:
  • 2004 yılında tüm Avrupa Futbol Federasyonlarınca getirilmiş olan minimum standartlara dayalı etkin bir kulüp lisanslama sistemi;

  • Ticari hakların Avrupa Komisyonunca belirlenen prensiplere uygun şekilde merkezi pazarlaması;

  • Oyuncu transfer düzenlemelerinde Avrupa Komisyonu ile 5 Mart 2001’de anlaşmaya varılan prensiplere uygun bir Avrupa sistemi.;

  • Aşağıda belirtilenler için düzenlemeler getiren bir Avrupa oyuncu temsilcileri direktifi: Titiz sınav kriterleri, daha çok saydamlık, temsilci

  • sözleşmelerinde minimum standartlar, Avrupa spor yönetim organlarınca daha etkin gözlem ve disiplin yaptırımları, "temsilci lisanslandırma sisteminin" getirilmesi, "ikili temsil" yasağı ve diğer çıkar çatışması konuları ve temsilcilerin oyuncular tarafından ödenmesine dayalı bir sistem;

  • Oyuncuların yerel eğitimini teşvik için tüm kulüplerin takımlarında belirli sayıda evde yetişmiş oyuncu bulundurma yükümlülüğüne dayalı olan etkin bir sistem ve takımdaki oyuncu sayısında sınır;

  • Rekabet dengesinin maaş kontrolü ile korunması için etkin bir sistem (özellikle Avrupa ve ulusal spor yönetim organlarınca ve detaylı fizibilite çalışmasına bağlı olarak uygulanacak bir maaş kontrol mekanizmasının getirilmesi);

  • Oyuncuyu serbest bırakma kuralı için; kulüplere, oyuncuları ulusal takıma, tazminat hakkı olmaksızın serbest bırakma yükümlülüğü getiren yasal koruma;

  • Avrupa Birliği kurumlarının Avrupa futbolunun piramit yapısının desteklemeleri ve Üye Devletler ile Avrupa spor yönetim organlarının ulusal spor yönetim organlarını resmi olarak tanımaları.;

  • Spor ve futbol fikstür listelerinin fikri mülkiyet haklarının korunması için uygun ulusal mevzuat ve Topluluk mevzuatı;

  • Liberalleştirilmiş bahis pazarı durumunda genelde sporun ve özelde futbolun finansmanını sağlamak için uygun düzeltici mekanizmalar, örneğin vergi ödenmesi yolu gibi;

  • "Haksız pazarlama (ambush marketing) tehdit ve olaylarıyla mücadele etmek ve büyük spor etkinliklerinin fikri mülkiyet haklarını korumak için uygun ulusal mevzuat ve Topluluk mevzuatı;

  • Spor etkinlikleri organizatörlerinin çıkarlarının haksız zararlardan korunması ile ilgili "haber erişimi (news access)" hakkındaki mevcut AB tekliflerinin tetkiki;

  • Avrupa’daki bilet simsarlığı ile mücadele için uygun yasal çerçevenin yasalaştırılması;

  • Holiganizm konularına yaklaşımda uyum ve bu anlamda polis otoriteleri arasında kurumsal işbirliği;

  • Spor yönetim kurumlarının görev ve işlevlerini; özellikle de kendi spor alanlarının çıkarlarını temsil etme kapasiteleri ile organize ettikleri yarışmalardaki ticari haklarını tanıyan uygun (ulusal) mevzuatın yasalaştırılması.
     

  • Bu özel konulara ek olarak AB kurumlarının bu Tetkiki; Avrupa Sporu hakkındaki "Beyaz Kitabın" detaylı şekilde incelenmesi ve buna ek olarak kapsamlı verilere sahip bir gözlem ve enformasyon merkezi olarak bir "Avrupa Spor Dairesi" kurulması yönünde dikkate almalarını da öneriyoruz.

 

(b) Avrupa futbol otoritelerine Bu Tetkik için "Avrupa futbol otoriteleri" terimi hem UEFA (Avrupa seviyesinde) hem de ulusal futbol federasyonlarına (ulusal seviyede) gönderme yapmaktadır. Bu bağlantıda görevlerin, Tetkik yazarlarının içtenlikle ve özellikle spor için geçerli olduğu kadarıyla destekledikleri bir prensip olan yardımcı olma kavramına uygun şekilde, futbol düzenleyici yapı içindeki en uygun seviyeye devrini tamamen destekliyoruz.

Analizlerimizin sonuçları doğrudan futbol otoritelerinin çözmeleri gereken konular olduğunu göstermektedir. Diğer konular yanında futbol yönetimi iç sisteminde yapılabilecek iyileştirmeleri, rekabet dengesizliğinin ele alınması ve oyuncu eğitimini teşvik için ileri adım atma ihtiyaçlarını tespit ettik.

Futboldakiler de dâhil olmak üzere spordaki tüm yönetim organlarının kendi yapılarını ve kurumlarını sürekli olarak yeniden inceleyip bunların yeterince demokratik ve temsil eder olduklarından ayrıca, kendi spor alanlarının gerçeklerini yansıttıklarından emin olmaları gerekmektedir. Bundan başka, özellikle futbol otoriteleri Avrupa’daki futbol düzenleyici konuların idaresi için en verimli kurumsal yapıları tekrar düşünmek zorundadırlar. Şu andaki görev bölümü (örneğin oyuncu transfer sistemi ile ilgili olan) ideal değildir.

Analizlerimiz Avrupa futbolunun daha iyi yönetimi ve finansal idaresine giden yolda kulüp lisanslama sisteminin iyi bir başlangıç olarak düşünülebileceği sonucunu göstermektedir. Bununla beraber iyileştirmeler yapılabilir ve yapılmalıdır.

Bundan başka Avrupa siyasi kurumları ile Avrupa futbol yönetim organı arasında özellikle sporla ilgili yasa dışı faaliyetlerle mücadele etmek için sürekli ve daha iyi yapılandırılmış işbirliğine ihtiyaç vardır.

Özetle Avrupa futbolunun sorunlarını çözmenin ve gelecekteki sağlıklı gelişimi için sağlam temeller oluşturmanın en iyi yolunun bütünsel yaklaşım olduğu sonucuna vardık.

  • Bu zeminde UEFA’nın tüm Avrupa’da kulüp lisanslama sistemini özellikle aşağıdaki yollarla gözden geçirmesini, iyileştirmesini ve uygulamasını öneriyoruz:
  • Ulusal federasyonların sistemi etkin biçimde uygulamalarını sağlayarak;

  • Uyum konusunda raporlar yayımlayarak;

  • Genel uyumu, daha kapsamlı rasgele örnek alarak kontrol sistemi kullanarak gözlemleyecek bağımsız bir organ oluşturarak;

  • Kulüpler için Avrupa Kurumsal Yönetişim Kodu oluşturarak;

  • Kulüpler için en iyi uygulamanın oluşturulmasına yardımcı olmak için karşılaştırma prosedürünü olgunlaştırarak;

  • Avrupa futbolunda rekabet dengesini sağlamak için, bir çeşit maaş kontrolü de dâhil olmak üzere ek önlemler getirerek;

  • Oyuncu transferi ile ilgili işlemler için bir "takas merkezi sistemi" (clearing house system) oluşturarak;

  • Kulüplerin bağımsızlıklarını (çoklu kulüp mülkiyeti/kontrolü) sağlamak üzere tasarlanmış düzenleme sistemini iyileştirerek.

  • İç yönetime ilişkin olarak, UEFA’nın kendi yapılarını uygun olduklarından ve futboldaki çağdaş gelişmeleri göz önüne alan şekilde temsil ettiğinden emin olmak için incelemesini öneriyoruz.
  • Özellikle UEFA’nın, European Club Forum (Avrupa Kulüp Forumu), European Professional Football Leagues (Avrupa Profesyonel Futbol Ligleri) (EPFL), oyuncu sendikası (players union) (FIFPro veya onun Avrupa üyelerini), Üçlü Avrupa Futbol Diyalogunu  (European Football Dialogue) (FIFPro, EPFL ve UEFA’dan oluşan) müzakere organları olarak resmen tanımasını öneriyoruz.  Bu yapısal uyarlamalar (gerektiği yerde yasal değişikliklerle) tüm hissedarlara düzenli ve sürekli şekilde danışılmasına yardımcı olacaktır.
  • Aynı zamanda, UEFA’nın; UEFA Icra Komitesi (Executive Committee) temsilcilerinden, örneğin, liglerden ve kulüplerden oluşan bir "strateji kurulu"nun oluşturulması da dâhil olmak üzere yeni gelişmeleri yansıtacak daha ileri yapısal iyileştirmeleri düşünmesini de öneriyoruz. Bu, uygulamadaki ihtilaflı konuların çoğunluğunu yaratan bir alan olan profesyonel kulüp futbolu ile ilgili konularda etkin bir müzakere prosedürünün oluşturulmasına yardımcı olmalıdır.
  • Genel olarak UEFA’nın kara verme prosedürünün kalitesini iyileştirmek için ek danışma organları oluşturmasını öneriyoruz. Özellikle, Avrupa seviyesinde organize olduklarında taraftar kurumlarının hissedarlar olarak katılımlarının sağlanması arzu edilir ve bu bağlamda UEFA'nın bir Avrupa "Taraftar Yönetimi" organı oluşturulmasının fizibilite çalışmasını yapmasını öneriyoruz.
  • Idari etkinlik yararına bu Tetkik, UEFA’nın Avrupa ile ilgili konularda sorumluluk alması ve bu nedenle de yasal görevlerini tamamen yerine getirilebilmesi için futboldaki mevcut organizasyonla ilgili işlevlerin yeniden düzenlenmesinin arzu edilir olduğunu önermektedir. Buna uygun olarak UEFA’nın Avrupa'da mevcut koşullara (hem sportif hem de yasal) yanıt veren, Avrupa çapında bir oyuncu transfer sistemi icra etmesini öneriyoruz. Benzer şekilde, UEFA Avrupa’daki oyuncu temsilcilerinin faaliyetlerini düzenleyecek etkin bir sistemi tetkik etmeli, iyileştirmeli ve icra etmelidir.

Finansal denge sorunu

Futboldaki mevcut (ve artan) finansal dengesizlik göz önüne alındığında UEFA'nın, Avrupa futbol ailesinin iyi sağlığını korunmak özellikle de genç oyuncuların eğitim ve gelişmelerini ilerletmek için UEFA Şampiyonlar Ligi finansal dayanışma sistemini gözden geçirip güncelleştirmesini öneriyoruz. Bu bakımdan Şampiyonlar Ligi gelirlerinin daha büyük bir kısmının halka ayrılması arzu edilir.

  • Bu tetkik oyuncu serbest bırakma kurallarının yasal koruma altına alınması gerektiği sonucuna varmakla beraber, aynı zamanda, UEFA’nın, oyuncuları Avrupa Futbol Şampiyonalarının final bölümünde kapsayacak kolektif bir sigorta uygulaması getirmesini önermektedir.
  • Kumar ve şike ile ilgili konuları ele almak için bu Tetkik UEFA’nın Avrupa çapında bahis şirketleriyle olağan dışı oyun faaliyetlerini tespit için "erken uyarı" sistemleri sağlayan sözleşmeler yapmasını önermektedir.
  • Ayrıca, UEFA ve ulusal federasyonlar kulüp sahipleri, yöneticiler ve hakemler de dâhil olmak üzere futbolla ilgili herkes için "uygun ve doğru kişi (fit and proper person)" testini incelemeli ve uygulamalıdır. Bu kurallar, özelikle, çıkar çatışması riski olan tüm alanları ele almak zorundadır.
  • UEFA ve Avrupa ulusal futbol federasyonlarının "ulusal federasyonların iyi yönetimi için minimum standartlar" getirmelerini ve bunlara saygı göstermelerini öneriyoruz.
  • Hedefin maksimum saydamlık ve sorumluluk olması zorunlu olup buna tüzüklerin ve ilgili kararların yayınlanması, yetki ayrılması prensibine saygı, serbest seçimler ve benzerleri dâhil olmalıdır. UEFA ve ulusal federasyonlar ilgili bir konu olarak kendi idari yapılarının profesyonellik ve etkinliğini sürekli olarak gözden geçirmelidirler.
  • Futboldaki üzüntü verici bazı şekillerdeki ırkçılık ve yabancı düşmanlığı olaylarını göz önüne alarak UEFA ve ulusal federasyonların bu sorunu engellemek için mevcut disiplin sistemlerini gözden geçirmelerini ve uygun yaptırımları olan sıkı kurallar getirmelerini öneriyoruz.
  • Yönetim konularının ele alınmasının süregelen ihtiyacı ve futbolla ilgili artan finansal uygunsuz davranışların ışığında UEFA ve ulusal federasyonların uzman ve sahtekârlıkla mücadele için bağımsız organlar da dâhil olmak üzere iç yönetim birimleri oluşturup tahsis etmelerini öneriyoruz.
  • Son olarak UEFA ve ulusal federasyonların tüzüklerinde normal devlet mahkemelerine alternatif olarak uygun hakemlik maddeleri bulundurmalarını öneriyoruz.

Bu Tetkik boyunca benimsediğimiz yaklaşımla tutarlı olarak, Avrupa futbol otoritelerine hitaben belirtilen önerilerin çoğunun Avrupa’daki diğer spor organlarınca da tümüyle dikkate alınabileceğini düşünüyoruz.

(c) AB Kurumları ve Avrupa Futbol Otoritelerine müştereken Bazı alanlarda sadece Avrupa futbol otoriteleri ile AB kurumları arasındaki işbirliğinin Avrupa futbolunun karşı karşıya olduğu sorunlara etkin çözümler getireceği bu Tetkikin vardığı en önemli sonuçlardan biridir.

  • Buna göre, ilgili otoritelerin birlikte koordineli şekilde çalışarak halletmeleri gereken çeşitli konular vardır. Örneğin; hangi "spor kurallarının" ve uygulamaların tamamen Topluluk hukuku kapsamı dışında kaldığını onaylayacak bir yol olarak resmi bir müzakere sürecinin oluşturulmasının arzu edilir olduğuna inanıyoruz.
  • Tarafların özellikle genç oyuncu "ticaretini" önlemek amacıyla kısa süreli vizelerin ve ilgili uluslar arası transfer sertifikalarının verilmesi konusunu incelemek için göçmenlik ve ulusal çalışma denetleme servisleriyle işbirliği içinde çalışmalarını öneriyoruz.
  • Futbol çevresindeki; özellikle de şike, sahtekârlık, para aklama veya diğer her türlü yolsuzluk ve suç faaliyetlerini tespit ve önleme için mümkün olan en geniş kapsamlı işBirliğinin (polisle işBirliği dâhil) yapılmasını öneriyoruz.
  • Tarafların, halkın maksimum derecede korunması için stadyumlardaki emniyet ve güvenlikle ilgili tüm konularda ve AB Kurumları, Üye Devletler ve futbol otoriteleri arasındaki ortaklığın bu süreçte daha da gelişmesi için işBirliği yapmalarını öneriyoruz.
  • Genel prensip olarak AB Kurumlarının UEFA'yı Avrupa futbolunun yönetim organı ve Avrupa’daki futbolla ilgili konularla ilgilenirken AB’nin tamamlayıcısı olarak resmen tanımalarını öneriyoruz. Buna karşılık olarak yukarıda da belirtildiği gibi UEFA saydamlık ve demokrasi prensiplerine saygı gösterildiğinden emin olmak ve Avrupa’daki ilgili tüm futbol konularında sorumluluğunu yüklenmek zorundadır.
  • Bu hedeflere ulaşmak için AB ve UEFA arasında, taraflar arasındaki ikili ilişkilerin çerçevesini belirleyen ve sporun Topluluk hukuku bağlamındaki çıkarlarını koruyucu bir işbirliği modeli üzerinde mutabakata varan Resmi bir Anlaşmanın sonuçlandırılmasını öneriyoruz.

Yine, AB Kurumlarına ve Avrupa Futbol Otoritelerine birlikte hitaben belirtilen önerilerin birçoğunun Avrupa’da başka sporlara aynı şekilde uygulanabileceğini düşünüyoruz.

 

8. SONUÇ

Bu Raporun bulguları AB kurumları ile Avrupa futbol yönetim organları arasındaki ilişki için resmi bir yapıya ciddi ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Sadece son birkaç ayda çeşitli Avrupa ülkeleri (Belçika, Finlandiya, Almanya, İtalya, Portekiz gibi) çoğu bahis ve oyuncu temsilcileriyle bağlantılı olan şike ve yolsuzluk skandallarıyla sallanmıştır.

Ayrıca, birçok Avrupa kulübünün mali durumları iflas davaları ve yüzlerce milyon Avroluk bütçe açıklarıyla tehlikededir.

Bundan da öte, temel spor kurallarına ve uygulamalarına karşı, sadece sisteme olan güveni sarsamaya ve istikrarsızlık ortamı yaratmaya yarayan sürekli bir takım yasal itirazlar olmuştur.

Bu zemine karşı, AB kurumları ve futbol otoritelerinin, futbolda daha fazla belirginlik sağlanması ve ayrıca Avrupa Spor Modelinin korunması için kapsamlı ve koruyucu bir yaklaşım göstermeleri gerekmektedir.

UEFA Avrupa için sorumluluğa sahip olan futbol otoritesidir ve bu nedenle futbolun güvenliğini Topluluk hukukuna saygı göstererek sağlamak için gerekli yasal çerçeve üzerinde, Avrupa Komisyonu ile diyalog içinde çalışmak UEFA’ya düşer. Bu nedenle, AB’nin UEFA ile, taraflar arasındaki yasal ortaklığın içeriğini belirleyen ve UEFA'nın Avrupa futbolu ile ilgili tüm konularda AB kurumlarının ilgili ara organı olduğunu açıklığa kavuşturan resmi bir anlaşmaya varması vazgeçilemezdir. Bu anlaşma Avrupa’daki futbolla ilgili tüm konularda UEFA ve AB arasında karşılıklı müzakere görevini öngörmeli ve taraflar arasındaki işBirliği için belirlenmiş bir prosedür sağlamalıdır.

Futbolda yaşanan sorunların Avrupa’nın yer yerinde birçok sporda görüldüğü bizim için açık olup tartıştığımız hukuk sistemi hiçbir şekilde sadece futbolla sınırlı değildir.

Örneğin Avrupa Adalet Divanı futbol yanında bisiklet, basketbol, hentbol, yüzme, judo ile ilgili davalarda da kararlar vermiştir. Bundan başka, tüm sporlar futbolda karşılaşılan yönetim konularına genellikle benzer konularla karşı karşıyadırlar.

Sonuç olarak bu Tetkikin ulaştığı sonuçlar ve öneriler sadece futbol için değil genelde spor için önemli ilgi arz etmelidir. Bu nedenle, diğer Avrupa spor yönetim organlarının Avrupa Birliği ile, kendilerinin demokrasi ve saydamlık prensiplerine saygı göstermeleri şartıyla, benzer ilişkilere sahip olmalarında bir engel olmaması gerektiğine inanıyoruz.

Avrupa Spor Modelinin sosyal anlamda dâhil etme, finansal dayanışma ve sporun gerçek değerlerine dayalı bir sistem olarak dünyada başarılı olduğunu ve saygı kazandığını hatırlayarak son veriyoruz. Buna karşın, Avrupa’da önemli zorluklarla karşı karşıya olup sadece siyasi liderlerin doğrudan katılımları ve genelde spor ve özelde futbol otoriteleriyle birlikte çalışmaları bu modeli koruyabilir ve Avrupa sporu için sağlıklı bir gelecek sağlayabilir. Sorumluklarımızı yüklenmeyi başaramazsak sporun gerçek değerlerinin yok olması ve sonucunda da halkın giderek artan bir şekilde memnuniyetsiz hale gelmesi gerçek riski vardır.

İngiliz Başkanlığı girişimde bulundu ve karşı karşıya olduğumuz sorunları bulacak siyasi iradenin her iki tarafta da olduğunu kabul etti. Göreve soyunmak ve bu konuları çözümleme sorumluluğunun sadece spor otoritelerinde olmadığını kabul etmek zorundayız. Siyasi kurumların gerekli çözümlerin bulunmasında üzerlerine düşeni yapma görevleri olduğu gibi bunun için gerekli yasal yollara da sahiptirler.

Faaliyete geçme zamanı gelmiştir.


 

EK 1

TABLO 1: SPORUN ÖZGÜLLÜĞÜNÜ TANIMAK IÇIN ÖNEREILEN AB ARAÇLARI

ÖNERI  YASAL TEMELLER PROSEDÜR
"AB Rekabet Yasasının Spora Uygulanmasında Kılavuz Ilkeler" yayınlanması Madde 211 AB Komisyonun kabul etmesi
Spora yapılan devlet yardımlarının belirli kategorilerini muaf tutmak için AT 994/98 hükmünün 1 (1) (a) maddesine yeni paragraf (v) eklenmesi 7 Mayıs 1998 tarihli ve 994/98 Numaralı Konsey Hükmünün (AT) 8. Maddesi

Madde 87 (3)

Komisyonun önermesi Devlet Yardımı konusunda Danışma komitesi müzakeresi

Konseyin Kararı (yeterli çogunluk)

Belirli ortak pazar devlet yardımlarının spor ile uyumlu düşünülmesi

 

Madde 87(3)(a) dan (e) ye

 

Madde 88 (2) Komisyonun kararı Veya; Konseyin kararı
Her bir spor alanı için "Avrupa pazarlık Sözleşmesi" hazırlamak Madde 138 AB Madde 139(1) ve (2) AT Komisyonun önermesi Konseyin kararı (yeterli çogunluk veya oy Birliği)
Spor kurumlarının (federasyonların) ilgili genel ekonomik çıkar görevini yerine getirdiklerini varsaymak Madde 86(2) ve (3) AT Komisyonun kararları ve gerektiğinde direktifler

 

1.     (i) Öneriler

2.     (ii) gönüllü anlaşmalar

3.     (iii) Beyaz ve Yeşil Kitapalr,

4.     (iv) Faaliyet Plan ve Programları,

5.     (v) Bilgilendirici iletişimler

6.     (vi) basit mektup yazışmaları,

7.     (vii) Yürütme kodu,

8.     (viii) Kılvuz notlar,

9.     (ix) Genelgeler,

10. (x) Deklerasyonlar,

11. (xi) Sonuçlar;

12. (xii) Raporlar;

13. (xiii) Memorandum;

14. (xiv) Fikirler

 

Madde 211 AB Komisyonun kabul etmesi

 

Sözleşmelerin belirli kategorileri ve sporun kararlaştırılmış uygulamalarındaki Blok muafiyeti hükümlerini benimsemek (örneğin tv ve medya  haklarının merkezi pazarlamasındaki Blok muafiyeti hükmü, oyuncu pazarıyla ilgili Blok muafiyeti hükmü) Madde 83(2) ve (b) AT

Konseyin, Anlaşma 85(3) Maddesinin sözleşmelerin ve kararlaştırılmış uygulamaların belirli kategorilere uygulanması hakkındaki 2 Mart tarihli 19/65/AET Numaralı Hükmünün 1/2003 Hükmü ile değiştirilmiş şekli

Komisyonun önermesi Avrupa Parlamentosunun müzakeresi Konseyin kararı (oy Birliği)

 

"Sporda Reşit Olmayanlar Direktifi"nin benimsenmesi Madde 94 AB Madde 137(1) (a) ve (b)  AT

Madde 251 AB

Komisyonun Teklifi

Avrupa Parlamentosu, Ekonomik ve Sosyal Komite ve Bölgeler Komitesinin görüşleri

Konsey Kararı

"Sporda Bahis Direktifi"nin benimsenmesi

 

Madde 44 (1) AT

Madde 52 (1) AT

Madde 94 AB

Komisyonun teklifi

Avrupa Parlamentosu ve Ekonomik ve Sosyal Komitesinin görüşleri

Konseyin Kararı (gerekli çogunluk)

"Sporda Temsilciler Direktifi"nin benimsenmesi Madde 44 (1) AT

Madde 52 (1) AT

Madde 94 AB

Komisyonun teklifi

Avrupa Parlamentosu ve Ekonomik ve Sosyal Komitesinin görüşleri

Konseyin Kararı (gerekli çogunluk)

 

Avrupa Spor Dairesinin kurulması

 

Madde 308 AB

19 Aralık 2002 tarih ve 58/2003 Numaralı Konsey Hükmü (AT)

Komisyonun teklifi

Avrupa Parlamentosunun görüşleri

 

"Serbest dolaşım kurallarının Spora Uygulanmasında Kılavuz Ilkeler" yayınlanması Madde 211 AB Komisyonun kabulü

 

     


TABLO 2: RAPORUN ÖNERILERINI UYGULAMAK IÇIN ARAÇLAR

ARAÇ  
AB HÜKÜMETLERI Raporun AB Bakanlar Konseyinde veya Avrupa Konseyinde benimsenmesi

Veya;

 Hükümetlerin ve Üye Devletlerin önerilen önlemeleri tanıdıkları, kabul ettikleri ve bunları belirlenecek bir tarihe kadar benimseyip uygulamayı taahhüt ettikleri bir resmi deklarasyon veya Ön Sözleşmenin imzalanması

Veya;

AB ehliyetli Komisyon Üyeleri ve AB spor otoritelerinin Başkanlarınca ortak beyanatlar; ilgili taraflar arasında karşılıklı mektup yazışmaları, Ortak Basın Bildirisi

SPOR MERCILERI Siyasi ve/veya yasama önlemleri, ilgili yasa ve hükümlerde belirtilen prosedürlere uygun olarak (onay için normalde ehliyetli organ, müzakere organıdır, ismen Kongre veya Genel Meclis


 

EK 2

IÇERIK VE TALIMAT

İNGİLİZ BAŞKANLIĞININ AVRUPA FUTBOLU İLE İLGİLİ GİRİŞİMİ

BAĞLAM

Futbol benzeri olmayan bir aktivitedir. Gerçekten küresel olan tek oyun olup ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel alanların tümünü etkilemektedir. Futbolun özel tabiatını korumak amacıyla sporun yerel toplumlarla bağlantısı gibi gelenekleri sürdürürken oyunun modern tabiatını benimsemek için bu farklı unsurlar arasında hassas bir dengeye ihtiyaç vardır.

Artan gelirleriyle futbol sıklıkla "büyük ticaret/iş" olarak görülmekte ve bu nedenle de sıklıkla toplumdaki daha geniş rolünü hesaba katmayan ticari yönetim kurallarına tabi olmaktadır. Bununla beraber AB Üyesi Devletlerde futbolun sadece bir ticaretten öte olduğu açıktır. Futbol sosyal olarak dahil etmenin iyileştirilmesi, toplumsal bağlılık, artan katılım ve sağlıklı yaşam biçimleri de dâhil olmak üzere daha geniş kamu gündemlerinin gerçekleştirilmesine yardımda önemli rol oynayabilir.

AB şu anda doğrudan bir spor politikası geliştirmeye ehliyetine sahip değildir fakat sporun belirli konuları sıklıkla AB yasal çerçevesinin tamamen uygulanmasına bağlıdır. Futbol birçok defalar bu durumda bulunmuştur. Ancak sporun özel tabiatı "Nice Sporun Belirli Karakteristikleri hakkında Deklarasyon" da (Nice Avrupa Konseyi için Başkanlığın Vardığı Sonuçların 4. Eki, Aralık 200)  tanınmıştır. Avrupa Konseyi, "bu alanda doğrudan yetkileri olmamakla beraber Topluluk; Antlaşmanın çeşitli maddelerine göre yaptığı faaliyetlerinde, sporun tabiatında var olan ve onu özel kılan sosyal, eğitsel ve kültürel işlevlerini sporun sosyal rolünün korunması için zaruri olan etik kodu ve dayanışmaya saygı gösterilip beslenmesi amacıyla hesaba katmak zorundadır" demiştir.

AB Spor Bakanları, IOC, FIFA, UEFA ve diğer spor organları arasındaki diyalogdan sonra III-282 Maddesinde sporun belirli karakterlerini tanıyan AB Anayasal Antlaşma Taslağında spora ilgi çekilmişti. Oyunu yönetmek futbolu otoritelerinin işidir ancak; spor otoriteleri, AB kurumları, ve Üye Devlet Hükümetleri Nice Deklarasyonunun prensiplerinin onaylanıp desteklenmesini sağlamak için birlikte çalışmalıdırlar. Bu amaçla İngiliz Başkanlığı altında Richard Caborn "büyük futbol uluslarını” temsil eden Avrupa Spor Bakanlarını ve ilgili futbol kurumlarını Nice Deklarasyonun futbola en iyi nasıl uygulanacağını tartışmak üzere toplantıya çağırdı.

Toplantıda, Nice Deklarasyonunun sporun sosyal ve kültürel rolüne saygı duyulup beslenmesi için sporun özel karakteristikleriyle ilgili prensiplerinin futbol otoriteleri, AB kurumları ve üye devletler tarafından uygulamaya en iyi şekilde nasıl koyulacağı incelendi. Futbol otoriteleri oyundaki bu prensipleri destekleyen ve zayıflatan anahtar meseleleri tespit ederek, futbolun özel karakteristiklerinin oyunun ve ayrıca her bir üye devletin toplumlarının iyiliği için onaylanıp geliştirilmesini sağlayabilirler.

Özellikle Nice Deklarasyonuna ilgi çekerek, Avrupa futbolunda:

1. Kurumsal ve sosyal yönetime özel ilgi gösterilmesi gerektiği;

2. Halk arasındaki futbolun sosyal olarak dahil etme konusunda, ayrımcılıkla mücadelede, sağlıklı yaşam biçimin geliştirilmesinde ve kamu politikasının ana parçalarının gerçekleştirilmesinde hayati bir rol oynadığı;

3. Dayanışmanın sadece halk seviyesinde değil piramidin tüm seviyelerinde gelişmesinin sağlanması için hakların futbol otoritelerince Avrupa seviyesinde merkezi olarak pazarlanmasının (kolektif satış) zaruri olduğu;

4. UEFA’nın kulüp lisanslama sisteminin Avrupa futbolunda iyi kurumsal yönetim, finansal saydamlık ve istikrar ile minimum standartların oluşturulmasında önemli bir adım olduğu;

5. Doping, yolsuzluk, ırkçılık, yasa dışı kumar, para aklama ve spor için zararlı diğer faaliyetler gibi, sadece futbol, Ab ve ulusal otoriteler arasındaki bütünsel bir yaklaşımın gerçek anlamda etkili olacağı çeşitli problemler olduğu;

6. Futbol otoritelerinin ana rollerinin, farklık hissedarların görüşlerini hesaba katarak ve AB kurumları ve üye devletler ile uyum içinde çalışarak sporu bağımsız şekilde yönetmek olduğu genelde düşünülmektedir.

Avrupa futbolu üzerinde yapılan mevcut çalışmalar toplantıda tartışılıp envanteri çıkarıldı. Bu müzakerenin sonuçları futbol otoriteleri, AB kurumları ve üye devletlerin Nice Deklarasyonunu en iyi şekilde nasıl uygulayabilecekleri ve Avrupa’daki oyunu etkileyen futbolun ana kurumsal ve sosyal yönetim konularını en iyi şekilde nasıl ele alabilecekleri konularında bir rapor düzenlenmesi ihtiyacının ana hatlarını belirledi.

Avrupa Futbolu üzerinde odaklanırken bu rapor, Marakeşte yapılan FIFA Dünya Kongresince (Eylül 2005) görevlendirilen "FIFA Oyunun Iyiliği Için Çalışma Koluna" mevcut kılınacak analiz ve önerileri sağlayacak olup rapor bulgularından herhangi birisinin bu Çalışma Koluna ve onun dünya futbolunun geri kalanı için olan önerilerine önemli katkıda bulunabileceğini kabul eder.

Bundan başka bu rapor ayrıca, UEFA ve FIFA’nın Avrupa ve Dünya futbolunun yönetimlerindeki rollerini tanıyacaktır. Öneriler mevcut uygulamaları iyileştirmeye bakacak ve şu anda girişilmekte olan önlem veya stratejilerin üzerine inşa etmek için Üye Devletlerin Hükümetlerinin, AB Kurumlarının ve futbol hissedarlarının FIFA ve UEFA ile birlikte çalışmalarını uygun olduğu yerde kolaylaştıracaktır.

Bu raporun niyeti gelecekteki Başkanlıklar süresindeki olası uygulamalar için anlaşılır öneriler düşünüp sağlamaktır. Raporun önerileri FIFA’nın “Oyunun İyiliği İçin” Çalışma Kolun tarafından hazırlanacak ve 2006’da çıkacak olan önerilerle birlikte FIFA tarafından değerlendirilmesi için bir zaman çerçevesinde içinde mevcut kılınacaktır.

ZAMANLAMA

Rapor Mayıs 2006 sonunda derlenecek ve öneriler futbol otoritelerine, AB kurumlarına ve üye devletlere sunulacaktır.

SÜREÇ

Tarafların 8 Aralık’taki toplantısında şunlara karar verildi:

Bağımsız tetkik;

UEFA ve İngiliz Spor Bakanından oluşan Referans Grubu (AB Hükümetleri için); gözlemciler Diğer spor bakanları Leipzig toplantısına davet edildiler, Urs Linsi (FIFA);

Tetkikin proje tanımı aşağıda belirtilmiştir;

Bazı yönlerin daha ileri derecede analizi gerekebilirse de tetkikin tamamlanacağı zaman çerçevesi-Mayıs 2006 sonuna kadar.

Bağımsız tetkiki yapan kişilerden ilgili ulusal hükümet bakanlarına ve departmanlarına, AB’ye, futbol otoritelerine, liglere ve kulüplere, taraftar organizasyonlarına ve oyundaki diğer hissedarlara danışmaları beklenmektedir.

BAĞIMSIZ AVRUPA FUTBOL RAPORU TALIMATI

Genel Hedef:

Avrupa futbol otoriteleri, AB kurumları ve üye devletlerin Nice Deklarasyonun Avrupa ve ulusal seviyelerde en iyi nasıl uygulayabilecekleri konusunda Futbol Otoritelerinden bağımsız fakat UEFA tarafından yetkilendirilen bir rapor hazırlamak.

Rapor UEFA’nın yüksek seviye stratejisi Vizyon Avrupa’nın (Vision Europe) (Nisan 2005) katkılarını hesaba katacak. Bu proje tanımı UEFA, İngiliz Başkanlığı ve AB üyesi devletlerin bazıları arasında gerçekleştirilen konsültasyonla taslak haline getirilmiştir. Liderliği UEFA tarafından yapılmış olmakla beraber AB bakanları da raporun idaresinin bir parçası olmuşlardır. Avrupa/AB konuları için Avrupa’daki futbol otoritesi UEFA ve ulusal konular için futbol otoritesi de UEFA’nın üyesi federasyonlardır.

Bağımsız tetkik özellikle şu konular hakkında rapor verecektir.

1) "Avrupa Spor Modeli": Futbol otoritelerinin ana rolü, Avrupa ve ulusal yasal çerçevelere sayğı göstererek ve AB kurumları ve üye devletlerle uyum içinde sporu bağımsız olarak yönetmektir.

Hedef:

• Futbol otoritelerinin ana rolü olan sporun tüm yönlerini, farklı hissedarların görüşlerini dikkate alarak ve AB kurumları ile üye devletlerle temel yasal çerçeveye göre birlikte çalışarak, bağımsız olarak yönetme rolünü AB kurumlarının, üye devletlerin ve futbol otoritelerinin nasıl geliştirip destekleyebilecekleri konusunda önerilerde bulunmak. Futbolun özerkliği ve kendisini düzenleme sorumluluğu tanınmakla beraber ulusal Hükümetlerin ve AB'nin futbolu etkileyebilecek yasalar benimsediği de dogrudur. Koordinasyon, diyalog ve saydamlıga ihtiyaç vardır.

• Böylesine önerilerde hangi kural veya önlemlerin "spor kuralları" nı açıkça oluşturduğu özellikle tanımlanmalıdır

(i), örneğin ehliyetli futbol otoritesi için olan kurallar; makul seviyede taktir kullanarak, ve ilgili yasaya karar verilip

(ii) yorumlanmasında/uygulanmasında sporun özgüllüğü giderek artan şekilde başka hangi kural ve önlemlerle düşünülmelidir. Bu amaçla ECJ ve Komisyonun "sporun özgüllüğü" üzerindeki mevcut yorumlarının bir dökümünü (özellikle serbest dolaşım ve rekabet politikası alanlarında somut örneklerle) ve sonuç olarak bir tanım sağlamak yararlı olacaktır.

  • "Avrupa Spor Modelindeki" çeşitli hissedarları, futbol için geçerli olduğundan, tanımlamak, rollerini ve birbirleriyle nasıl bağlı olduklarını açıklığa kavuşturmak. Özellikle, futbol otoritelerinin doğal ve zaruri rolü olan, halktan profesyonel seçkinlere kadar bir bütün olarak sporun sağlık ve gelişimiyle ilgilenme rolünü sergilemek.

  • Demokratik ve saydam olarak yönetmeleri şartıyla futbol otoritelerinin ana rolünün bir egemen pozisyonun ekonomik ve/veya yasal kavramlarıyla uyumlu olabileceğini göstermek.

  • Diğer sporlardan, yönetim organının ana rolünün zayıflatılması veya tasfiye edilmesi risklerini gösteren ilgili örneklerin tespit ve analiz edilmesi; basketbol, boks gibi.


 

2) Kulüplerin mülkiyet/kontrol ve yönetiminin denetlenmesi düzenlemeleri ve uygun olan yerde değişikliklerin önerilmesi.

Hedef:

  • Futbol otoritelerinin kulüplere sahip olan/kontrol eden/yöneten kişilerin kimlik ve dürüstlüklerini denetlemeleri için etkin düzenlemelere sahip olmaları ve bir kişinin/tüzel kişinin aynı yarışmaya giren birden fazla kulübün yönetiminde veya spor performansında etkili olması gibi konuların engellenmesine yardımcı olmak.

  • Futbol otoriteleri, AB kurumları ve üye devletlerin para aklamayı ve uygun olmayan mülkiyet sahiplerinin/yönetimin oyunun içine dahil olmalarını önlemek için etkin düzenlemeler geliştirmeleri.

  • Futbol otoriteleri, AB kurumları ve üye devletlerin oyunu şike ve diğer yolsuzluk biçimlerinden korumak için etkin düzenlemeler geliştirmeleri.

  • Taraftarların profesyonel kulüplerinin yönetimine katılmaları fırsatını artırmak için UEFA, AB kurumları ve üye devletlerin Avrupa çapında bir "Taraftar Direkt Hareketi" (gelişen bir örneği Ingiltere’de vardır) başlatmalarının fizibilitesinin yapılması.

3) Oyuncular bakımından harcama seviyesi, kulüpler arasındaki finansal istikrar(sızlığın)ın ve varlık dağılımının uluslar arası ve ulusal seviyede değerlendirmek ve uygun olan yerde değişiklikler önermek.

Hedef:

  • Yüksek finansal standartları, bütçe dâhilinde ihtiyatlı operasyonu ve kulüpler arasındaki kurumsal yönetimi teşvik etmek ve desteklemek için futbol otoritelerinin şu anda gösterdiği çabaları iyileştirmenin yollarını incelemek ve uygun seviyede rekabet dengesinin sağlanmasına yardımcı olmak.

  • Genç oyuncuların yerel toplum içindeki kulüplerde eğitim ve ögretimlerini destekleyip teşvik etme yollarını incelemek.

  • 1990 sonlarında UEFA tarafından maaş üst sınırları hakkında yapılan çalışmayı, ortamda yakın zaman önce meydana gelen değişiklikleri hesaba katacak şekilde güncellemek ve maaş üst sınırlarının olabilirliğini yeniden incelemek.


 

4) Futbol otoritelerinin (i) temsilci ve aracıların oyuncuların kayıtlarının transferi ve oyuncu sözleşme düzenlemeleri bakımından faaliyetlerini (ii) oyuncu kayıt ve hareket sistemini denetlemekteki düzenlemeleri ve uygun olan yerde değişiklikler önermek.

Hedef:

  • Burada etkin olacak yolları ve temsilcilerin kulüpler ve oyuncularla olan iş alışverişleri faaliyetlerini denetleyecek saydam düzenlemeleri incelemek ve ulusal rejimler arasında tutarlılığı daha fazla artırmak.

  • Avrupa ve ulusal seviyelerde, sözleşmelerin istikrarı ve sayğı, idman ücreti, yarışmalardaki spor dürüstlüğü, reşit olmayanların korunması ve dayanışma gibi temel prensipleri tanıyan ve gerektiği şekilde işleyen bir oyuncu kayıt sisteminin sağlanması için öneriler geliştirmek.

  • Reşit olmayanları etkin biçimde koruyacak dolayısıyla da "genç oyuncu ticareti" ile mücadele edecek önlemler teklif etmek.

5) Avrupa futbolundaki gelirlerin dağıtımı, kulüpler arasındaki finansal istikrar(sızlığın)ın ve varlık dağılımını değerlendirmek ve uygun olan yerde değişiklikler önermek.

Hedef:

  • Avrupa futbolunun gelirlerini işini etkin biçimde yaparak artırma çabalarının dogruluğunu onaylamak - merkezi pazarlamayı (kolektif satış/dayanışma) teşvik etmek ve böyle aktivitelerden elde edilen gelirin bir kısmının Avrupa ve ulusal seviyelerde dayanışmacı dağıtımı sonucu futbolun tüm seviyelerinde ve alanlarında uygun seviyede dayanışmanın sağlanmasına yardımcı olmak.

  • AB kurumları, üye devletler ve futbol otoriteleri için merkezi pazarlamayı (kolektif satış/dayanışma) ve sonucu olan dayanışmacı dağıtımı düşünme yoları bulmak ve dayanışmanın güçlenmesini sağlayıcı yollar bulmak için birlikte çalışmak.

6) Herkesin futbola katılması için fırsatlar sağlamak üzere fon sağlamak bakımından AB kurumları, üye devletler ve futbol otoritelerinin rolü, en üst seviye futboldan rekreasyonel futbola kadar destek seviyesini değerlendirmek ve uygun olan yerde değişiklikler önermek.

Hedef:

  • Futbol otoritelerinin, oyunun en üst seviyesi ile rekreasyonel seviyesi arasındaki dayanışmayı destekleyecek uygun seviyede finansmanın sağlanmasının yanında sosyal anlamda dahil olma, entegrasyon ve sürdürülebilir gençlik gelişiminde etkin rol yüklenmesi ve böylece herkesin katılımı için cesaret vermesi ve oyun içindeki finansal dayanışmayı sağlamalarında futbol otoritelerini destekleyici, AB ve üye devletler seviyelerinde alınabilecek önlemler önermek.

  • Ulusal federasyonların ve ulusal takım futbolunun kendi ülkelerindeki halk ve rekreasyonel futbol finansmanının ana kaynağı olarak incelenmesi, ve mevcut en iyi uygulama örneklerinin tespiti, örneğin UEFA gençlerin futbol oynamaları için yeni alanlar yaratma girişimi olarak mini sahaları finanse etti.

7) AB kurumları, üye devletlerin ve futbol otoritelerinin futbol stadyumlarına, güvenlik ve emniyette odaklanarak yatırım yapılması konusundaki destek ve teşvik bakımından rolleri.

Hedef:

  • Seyircilerin sağlık ve güvenliklerinin sağlanmasına yardımcı olmak için profesyonel futbol maçlarının yeterli kalitede (kabul edilen standartta) stadyumlarda oynanması, AB ve üye devletlerin futbol otoriteleriyle birlikte, holiganizm gibi olayların neden olduğu güvenlik tehditleri ve bilet simsarlığı gibi faaliyetlerle ilgilenmek için güçlü ve etkin biçimde uyumlu bir yasal çerçeveyi benimseyebileceği yolların incelenmesi.

EK 3

NICE DEKLERASYONU

SPORUN, ORTAK POLİTİKALAR UYGULANIRKEN HESABA KATILMASI GEREKEN ÖZGÜL KARAKTERISTIKLERI VE AVRUPA’KI SOSYAL IŞLEVI HAKKINDA DEKLARASYON

1. Avrupa Konseyi Avrupa Birliğindeki mevcut spor yapılarının korunması ve sporun sosyal işlevinin sürdürülmesi görüşüyle Avrupa Komisyonu tarafından kendisine Helsinki’de, Aralık 1999’da sunulan spor raporunu not etmiştir. Spor olaylarının idaresinin ana sorumluluğu spor kurumları ve Üye Devletlere aittir. Bu alanda doğrudan yetkileri olmamakla beraber Topluluk; Antlaşmanın çeşitli maddelerine göre yaptığı faaliyetlerinde, sporun tabiatında var olan ve onu özel kılan sosyal, eğitsel ve kültürel işlevlerini sporun sosyal rolünün korunması için zaruri olan etik kodu ve dayanışmaya saygı gösterilip beslenmesi amacıyla hesaba katmak zorundadır.

2. Avrupa Konseyi özellikle spor uygulamasını her seviyede bağlayan uyum ve dayanışma bağlarının, adil rekabet ile ahlaki ve maddi çıkarların ve spor uygulamalarına katılanların fiziki dürüstlüklerinin, özellikle reşit olmayanların, korunması olasılığını ummaktadır.

Amatör spor ve herkes için spor

3. Spor temel sosyal, eğitsel ve kültürel değerlere dayalı bir insan aktivitesidir. Entegrasyon,sosyal yaşama katılım, tolerans, farklılıkları kabul etme ve oyunu kurallarına göre oynama için teşekkül unsurudur.

4. Spor faaliyetleri, bireysel emeller ve yeteneklere gereken saygıyı göstererek, organize veya bireysel, rekabetçi veya rekreasyonel sporların tümünde her erkek ve kadın için erişilebilir olmalıdır.

5. Fiziki ve zihni engelliler için fiziki ve spor aktiviteleri bireysel yetenek, rehabilitasyon, sosyal entegrasyon ve dayanışma bakımından özellikle sevilen bir pencere açmakta olup bunlar teşvik edilmelidir. Bu bağlamda Avrupa Konseyi Sydney’deki Paralimpik Oyunlarının yaptığı değerli ve örnek katkıyı memnunlukla karşılamaktadır.

6. Üye Devletler spordaki gönüllü hizmetleri, gönüllüler için uygun koruma önlemleri sağlayarak ve onların sosyal ve ekonomik sosyal rollerini tanıyarak, gerektiği yerde Topluluğun bu alandaki yetkilerinin çerçevesindeki desteği ile teşvik etmektedir.

Spor federasyonlarının rolü

7. Avrupa Konseyi spor kurumlarının bağımsızlığına ve kendilerini uygun derneksel yapılarla organize etme haklarına olan desteğini vurgulamaktadır. Kendi sporlarını ulusal ve Topluluk yasalarına gerekli saygı göstererek ve demokratik ve saydam operasyon yöntemi ile, özellikle geçerli olan sporun özgüllüğü ve ulusal takımların oluşumu bakımından, hedeflerini en iyi şekilde temsil ettiğini düşündükleri şekilde organize edip tanıtmak spor kurumlarının görevidir.

8. Spor federasyonlarının spor uygulamalarının rekreasyonel seviyeden üst seviyesine kadar her seviyesinde bir arada olan zaruri dayanışmanın sağlanmasında ana role sahip olduklarının; halkın genelde spordan yararlanması fırsatları ve amatör sporlar için insan ve finans desteği, sporun her seviyesinde tüm erkek ve kadınlar için yararlanma eşitliği desteği, gençlere eğitim, sağlık koruma ve doping, şiddet eylemleri, ırkçı ve yabancı düşmanlığı olayları için önlemler sağladığının farkındadır.

9. Bu sosyal işlevler federasyonlar için özel sorumluluklar gerektirmekte ve yarışma düzenlemedeki ehliyetlerinin tanınması için gereken temelleri sağlamaktadır.

10. Spor dünyasındaki gelişmeleri hesaba katarken federasyonlar spor uyumu ve katılımcı demokrasi garantisi sağlayan kurum çeşidinin ana özelliği olmaya devam etmek zorundadırlar.

Spor eğitim politikalarının korunması

11. Genç erkek ve kadın sporcuların eğitim politikaları sporun, ulusal takımların ve en üst seviyedeki katılımın hayat enerjisi olup teşvik edilmesi zorunludur. Spor federasyonlarının kendilerine bağlı kulüplerin eğitim kapasitelerini korumak ve bu tip eğitimin kalitesinden emin olmak için gerekeni, ulusal ve Topluluk yasalarına gereken saygıyı göstererek, uygun olduğu yerde kamu otoriteleriyle birlikte yapmaları mazurdur.

Genç kadın ve erkek sporcuların korunması

12. Avrupa Konseyi sporun gençler için olan yararlarının altını çizmekte ve özellikle spor kurumlarının en üst seviyedeki genç erkek ve kadın sporcuların mesleki entegrasyonlarının spor kariyerlerince tehlikeye atılmaması için onların öğrenim ve mesleki eğitimlerine, onların fizyolojik dengelerine, aile bağlarına ve sağlıklarına, özellikle dopingin önlenmesine özel ihtimam göstermeleri ihtiyacında ısrar etmektedir. Bu ihtiyaçlara eğitim çalışmalarında hizmet eden ve böylece sosyal anlamda değerli katkılar yapan dernek ve kurumların katkılarını taktir etmektedir.

13. Avrupa Konseyi sporda reşit olmayanları hedefleyen, üçüncü ülkelerden olan ve mevcut işçi yasalarına uymayan veya genç erkek ve kadın sporcuların sağlık ve refahlarını tehlikeye atanlar da dâhil olmak üzere, finansal işlemler konusunda endişelerini ifade etmektedir. Sor kurumlarını ve Üye Ülkeleri böyle faaliyetleri inceleyip gözlemlemeye ve uygun olan yerde gerekli önlemleri almaya davet etmektedir.

Spor ve dayanışmanın ekonomik bağlamı

14. Avrupa Konseyi aynı sporda aynı yarışmaya giren birden fazla spor kulübünün tek kişi mülkiyetinde veya finansal kontrolünde olmasının adil rekabeti tehlikeye atabileceği görüşündedir. Zaruri olduğu yerlerde spor federasyonlarını kulüp yönetimlerini denetleyici düzenlemeler getirmeye teşvik etmektedir.

15. TV yayın haklarının satışı günümüzde bazı sporlar için en büyük gelir kaynaklarından birisidir. Avrupa Konseyi bu tip satışların gelirlerinin uygun seviyelerde ortaklaştırılması yönündeki hareketlerin sporun tüm seviye ve alanlarındaki dayanışma prensibi için yararlı olacağını düşünmektedir.

Transferler

16. Avrupa Konseyi transfer sisteminde spor hareketleri arasındaki, özellikle futbol otoriteleri, profesyonel erkek ve kadın sporcuları temsil eden kurumlar, Topluluk ve Üye Devletlerarasındaki, sporun özgül koşullarına gereken saygıyı gösteren ve Topluluk hukukuna bağlı olan diyalogu kuvvetle desteklemektedir.

Topluluk kurumlarından ve Üye Devletlerden politikalarını, Antlaşmaya ve yetkilerine uygun şekilde bu genel prensiplerin ışığında incelemeye devam etmeleri talep edilmektedir.

Bu İçerik  3876  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Kutlu Merih Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

24.11.2017 Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

104.960

-0,06

 bjk BJKAS

4,22

0,24

 fb FENER

31,62

0,32

 gs GSRAY

6,16

0,65

 trabzon TSPOR

2,10

2,94

 

       

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 16123476

Süper Lig İlhan Cavcav Sezonu 2017-18 Puan Durumu

 Sıra TAKIMLAR O G B M A Y AV P
1

Galatasaray

 12  8   2    2   27  14   13    26 
2 Başakşehir  12  8  2  2 23  14  9  26
3 Beşiktaş

 12

 6  4  2  19  12  7  22
4

Kayserispor

 12  6  4  2  19

 14

 5  22
5 Fenerbahçe
 12  5  5  2  25  17  8

 20

6

Sivasspor

 12  6  1  5  18  19  -1  19
7

Bursaspor

 12  5  3  4  22  15  7  18
8

Göztepe

 12  5  3  4  22  21  1  18
9

Akhisarspor

 12  5

 3

 4  18  19 -1  18
10

Alanyaspor

 12  5  2  5  25  22  3  17
11 Trabzonspor  12  4  4  4  23  26  -3  16
12 Kasımpaşa  12  4  3   5   20  21  -1  15
13 Malatyaspor  12  4  2  6  16  20  -4  14
14 Antalyaspor  12  3  4  5  14  21  -7  13
15 Konyaspor

 12

 3  2  7  12  16  -4  11
16 Osmanlıspor

 12

 2  2  8  17  26  -9  8
17 Karabükspor  12  2  2  8  12  21  -9  8
18 Gençlerbirliği   12   2  2  8  14  28  -14  8

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

2018 Dünya Kupası 1.Tur 1.Grup Puan D.

Avrupa Elemeleri 1.Tur Grup I
Sıra TAKIM O G B M A Y PUAN AV
1

izlanda-bayrak İzlanda

10 7 1 2 16 7 22 9
2 hirvatistan-bayrak Hırvatistan 10 6 2 2 15 4 20 11
3 ukrayna-bayrak Ukranya

10

5 2 3 13 9 17 4
4

turk-bayrak Türkiye

10 4 3 3
14

13

15 1
5 finlandiya-bayrak Finlandiya
10 2 3
5 9 13 9

-4

6

kosova-bayrak Kosova

10 0 1 9
3

24

1 -21

Money Football League

    

Deloitte-Money-League-17

   

“Yirmincisi yayınlanan 2017 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Manchester United 689 Milyon Euro’luk geliriyle tekrar zirvenin sahibi oldu. Fenerbahçe ve Galatasaray da, 25. ve 26.sıradan tekrar Para Ligi’ne girdiler.”
Raporu okumak için Tıklayınız

 


    

EkoLig-Foto

 

EkoLig - Futbol Ekonomisi Raporu, Türk Futbolunun gelirlerini ve ekonomik görünümünü mercek altına alan ve futbolun finansal verilerini Avrupa'nın önde gelen ligleri ile karşılaştırmalı olarak sunan rapor 
için tıklayınız 

 

 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için klikleyiniz

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.