Cemal Belgin- 3 Haziran 2011

Nuri ŞAHİN ve Hamit ALTINTOP’un REAL MADRID’e transferleri ülkemizde ses getirmesine karşın gösterilen ilgi ve analizler genelde “2 Türk oyuncunun büyük bir kulübe transfer olmalarının gururundan“ öteye gidemedi.

Oysa, bu transferleri oyuncular açısından daha detaylı değerlendirmek ve kulüplerinin mali ve sportif transfer politikalarını da masaya yatırmak gerekir.

NURİ ŞAHİN

ŞAHİN’in 2005 Ağustos’unda Bundesliga’da forma giymiş en genç oyuncu olması ile RM’e transferi arasındaki sürecin zorluğu ve doğru kararlar ve hedefe ulaşma azmi ile kendisinin lehine dönüşü gerçek bir tez konusu olmalıdır.

ŞAHİN’in büyük kulüplerin radarına girişini bu seneki performansına bağlamak yanlışına düşmemek gerekir. Aynı şekilde, Türk-Alman Milli Takımları ekseninde tartışmak veya Jürgen KLOPP’un bir cevher parlatma başarısı olarak göstermek de sığ bir değerlendirme olur.

Jürgen KLOPP

Ülkemizde gözardı edilen ama Avrupa’da oyuncu değerlendirmek için kullanılan TIPS kriterlerinin ŞAHİN transferinde ki etkilerini görebilmek adına ŞAHİN’in  kariyerindeki bazı önemli noktaları bilmemizde fayda var.

Kariyer Süreci

En genç oyuncu unvanını almasından 4 ay önce, 3M€ luk ARSENAL teklifini iflasın eşiğinde olmasına rağmen, Bert van MARWIJK’in ısrarı ile reddeden BVB, v.MARWİJK’ten sonra göreve gelen Thomas DOLL’un tecrübeli oyuncuları gençlere tercih etmesi ile, ŞAHİN’i FEYENOORD’a kiraladı. 

Görünürde kariyer düşüşü olmasına karşın kulüplerin ŞAHİN’e olan ilgisi devam etti. (Bir kulüp adına görevli olarak scouting yaptığım 2008 TOULON TURNUVASI’nda oyuncuya özel olarak en fazla scout gönderilen oyuncu idi)

Turnuva sonrası en somut izleme, Xabi ALONSO’ya alternatif arayan  LIVERPOOL,  özellikle Rafa BENITEZ, cephesinden geldi. Ancak, 1 yıl daha aktif izleme yapmalarına rağmen kulübün yaşadığı Teknik Direktör ve yönetim değişikliği sonrasında geri planda kaldılar.

Rafa BENITEZ

Kiralama nihayetinde döndüğü kulübünde bu sefer Jürgen KLOPP’un oynatmayı planladığı oyun stili için yeteri kadar hızlı olmadığı gerekçesi ile satış listesine konulan ŞAHİN, kulüpten gitmeyi reddedince BVB, tazminat ödemektense oyuncusunu kadroda tutmayı tercih etti.

Bu arada ŞAHİN’in oyuncu temsilcisi Reza FEZALI, akıllıca bir taktikle içinde  10M€’luk bir satış bedeli olan yeni bir sözleşme hazırlayarak ŞAHİN’e bir fırsat kazandırdı. Sonrasında BVB’nin satış bedeli maddesini silmek için yaptığı 3M€’luk teklif ŞAHİN ve FEZALI tarafından kabul görmedi.

Transfer

Mesut ÖZİL üzerinden FEZALI’nin zaten yakın ilişkide olduğu REAL MADRID’in ŞAHİN’e talip olması normal gözükebilir. Ancak, Jose MOURINHO’nun oyuncuya ilgisi daha eskiye dayanıyor.

Mesut ÖZİL

CHELSEA yıllarının sonuna doğru ŞAHİN’i takibe alan MOURINHO, bu ilgisini INTER ve R.MADRID zamanında da devam ettirdi. (2010-11 sezonunda R.MADRID, ŞAHİN için 14 maç scout gönderdi)

Sonunda, ÖZİL ve KHEDIRA transferleri sırasında kulüp içi güç dengeleri ve politikaları yüzünden (Bu hususa daha sonra değineceğiz) bir yıl ertelediği transferi MOURINHO ancak bu yaz gerçekleştirebildi.

Değerlendirme

Günümüz transferlerinde oyuncunun sportif özellikleri yanında kişilik özelliklerinin de önem kazanması maalesef ülkemizde gözardı edilen bir gerçek. Bu kriterlerden haberdar olan çoğu futbol profesyoneli ise faktör kullanımlarında yanlış kriterler uyguluyor.

Avrupa’da çoğu kulübün kendine özgü parametreleri olmasına karşın, temelde Technique(Teknik) - Insight(Kavrama) – Personality(Kişilik) – Speed(Hız) olarak açabileceğimiz TIPS  metodu bulunur.

Bir futbolcu açısından futbolun en büyüğü REAL MADRID’in çağrısını reddetmenin zorluğu son derece bariz. Ancak, ŞAHİN burada da farklılığını göstererek kabul etmeden önce MOURINHO’nun kendisi ile ilgili planlarını öğrenmek istedi ve bilinen toplantı gerçekleşti.

Bu talep, geçmişte aldığı riskler, yaptığı tercihler ve en iyilerin arasında olma yolunda gösterdiği azim bize ŞAHİN’in yukarıda belirttiğimiz Personality unsuruna haiz olduğunu göstermekte.

Özellikle 2010-2011 sezonunda, her atakta topu almak istemesi, takım arkadaşlarının da imkan olan pozisyonlarda buna uyması, oyun içinde takımı bir bütün olarak yönlendirmesi, yokluğundaki organizasyonsuzluk ve düşük performans gösteren oyunculara tavrı ile resmi kaptan olmamasına rağmen takımın sahaiçi lideri olduğu tartışma götürmez bir gerçek.

Konuyu uzatmamak adına, diğer üç unsuru bir bütün olarak değerlendirirsek;

ŞAHİN takımını yönlendirirken oyun içi pasları ve duran toplarda son derece yüksek bir isabet yüzdesine sahip. Sadece kısa değil aynı zamanda uzun, özellikle uzun ve hızlı (power pass) pas yeteneğine sahip ve tüm özelliklerini eşit derecede kullanıyor.

Taktiksel algılaması ve oyun zekası üst düzeyde. İleri çıkışlarda sahayı tümüyle görürken (peripheral) pozisyonun gerektirdiği tercihleri, pas atılacak oyuncu ve pas/dribling, gibi kararları çok hızlı alıp başarı ile uygulayabiliyor.

Oyun içinde inisiyatifi her zaman elinde bulundurarak takımın oyun planını kuruyor ve doğru yönlendiriyor. BVB hızlı tempoda oynamasına rağmen oyunu sabırla kuruyor ve takım arkadaşlarını oyunun içine sokuyor.

Taktiksel disiplini yüksek olduğu için her iki yönüde oynayarak takımının defansif bütünlüğüne katkıda bulunurken topu ekonomik olarak kullanmayı başarıyor.

Sahada kendisine en ihtiyaç duyulan pozisyonu alabilme becerisi ile kanat bindirmelerinde oyunu genişletirken, özellikle rakip yarıalanda paslarını en riski düşük bölgelerde kullanarak takımının topa sahip olarak oynamasını sağlıyor. 

İstatistikler

Futbolcu transferinde istatistikler karar aldırıcı değil ancak destekleyici unsurlardır. Değerlemeye alırken de, oyuncunun koştuğu mesafe ve toplam pas sayısı gibi yüzeysel olanlar yerine takıma sağladığı fayda ve oynadığı pozisyona özel istatistiklerine bakmak gereklidir. Aşağıdaki tabloda bulunan veriler yurtdışındaki nihai scouting raporlarında mutlaka bulunmaktadır.

Attığı 6 gol ve 8 asistin dışında, ŞAHİN’in oynadığı mevki nedeniyle en belirgin özelliği pas dağıtımı. Bu sezon attığı 1,803 pas ile Bundesliga’da 3. sırada olmasına karşın takımının toplam paslarının 14.9%’unu atarak Cesc FABREGAS ile aynı yüzdeyi yakalamış durumda.

Cesc FABREGAS

Attığı pasların saha içi dağılım rakamları ve yüzdelerine bakıldığında;

ŞAHİN’in pas isabet yüzdesi, Avrupa’nın başarılı pasörlerine oranla daha düşük olarak gözükebilir. Ancak, yukarıdaki tablolarda açıkça görüldüğü üzere bunun nedeni ileri oynanan pasların çokluğu, kısaca ŞAHİN’in oyunu rakip alana taşımaya ve hızlandırmaya yönelik tarzıdır.

Nitekim, aşağıdaki isabet yüzdelerine baktığımızda ileri oynanan pasların, özellikle rakip yarıalanda, isabet yüzdelerinin ortalamanın çok üzerinde olduğunu görmek mümkün.

Oyuncu istatistiklerinde gol ve asist dışında fazla değerlendirme yapılmayan ülkemizin aksine, Avrupa’da üzerinde çok durulan bir istatistik de gol pozisyonu yaratan paslardır. (Key Pass)

Hücuma yönelik oyuncu transferinde belirleyici olan bu yüzdeye baktığımızda ŞAHİN’in Big 5 olarak tabir edilen Avrupa’nın büyük 5 liginde zirvede olduğunu görebiliriz.

Gene ülkemizde gözardı edilen bir diğer istatistik olan duran top verilerine baktığımızda çok yüksek bir isabet oranı ile karşılaşıyoruz. (Penaltı atışları belirtilmemiştir)

Son olarak bir ortasaha oyuncusu için en önemli özelliklerden biri olan kayarak top çalma (tackle) istatistiklerine baktığımızda toplam 397 tackle ve 83.2% başarı oranı gibi son derece başarılı bir veri ile karşılaşmaktayız.

HAMİT ALTINTOP

İlk 11 oyuncusu iken Louis van GAAL’in gözardı etmesi, ardından takımdan göndermek istediğinde Uli HOENESS’in karşı çıkması, kadroya giremezken Şampiyonlar Ligi finalinde oynaması, SCHALKE’den hocası olan Jupp HEYNCKES’in tutmak istemesine rağmen bu seferde basına verdiği demeçler nedeniyle yönetimin istememesi ve ardından REAL MADRID’e transferi.

Louis van GAAL

ALTINTOP’un son 2 yılda yaşadıklarını düşündüğümüzde transferi bir bakıma BAYERN MUNICH kabusundan uyanış oldu.

Değişik pozisyonlarda oynayabilen oyuncularrı tutan MOURINHO’nun bilinçli yaptığı ALTINTOP transferi takım kurgusunda esneklik yakalayabilme açısından son derece isabetlidir.

ALTINTOP 4 ayrı pozisyonda, uzman olmasa da, oynayabilen bir takım oyuncusu. Bu sayede ihtiyaç olan anlarda utility player olarak kullanılabileceği gibi, MOURINHO’nun oyun içinde yapacağı pozisyonel kaydırmalara da imkan tanıyacaktır.

Bir süperstar değil ancak disiplinli ve çalışkan olmasının yanında, taktiksel algılaması üst düzeyde. Hem fiziki, hem de düşünsel hızının yeterli olmasının yanısıra teknik becerisi halihazırda takımda bulunan bazı ortasaha oyuncularından daha fazla. Kuvvetli ve çok tecrübeli.

Mali açıdan bakıldığında ise, serbest transfer ile 4 yıllık olarak gelen ALTINTOP’un 2 yıl takımda kalacağını öngörsek bile bu süre sonunda REAL MADRID etiketi ile 2 yıllık ücreti karşılığı TÜRKİYE’ye rahatlıkla satılabilir. Ayrıca, çokyönlülüğü sayesinde idare edebileceği pozisyonlar için, elzem olanlar dışında, ek oyuncu alımı da gerekmeyecektir. Bu nedenle finansal olarak da başarılı bir transferdir.

REAL MADRID ve Türk Oyuncularımız

Oyuncularımızın transferlerini ve yeni kulüplerindeki geleceklerini değerlendirmek için kısaca, REAL MADRID’deki en son yönetimsel gelişmelere de bakmak yerinde olur.

Geçtiğimiz sezon MOURINHO ile Jorge VALDANO arasında başlayan kuvvet çatışması VALDANO’nun kulüpten ayrılması ve yerine MOURINHO’nun talebi ile Zinedine ZIDANE’nın gelmesi ile sonuçlandı.

Jorge VALDANO

Son karar mercii her zamanki gibi Florentino PEREZ ancak 4’lü komitede 2. sıraya çıkan MOURINHO artık transferleri büyük ölçüde yönlendirme konusunda büyük yetki sahibi oldu.

Transfer konusunda tek kısıtlama ise mali. Son 2 yılda yapılan büyük harcamalardan sonra Financial Fair Play’in de yürürlüğe girmesiyle REAL MADRID harcamalarını kısarak 2013’e kadar banka borçlarını azaltma yoluna gidiyor.

Bu kısıtla birlikte MOURINHO da “pahalı takımlarla başarılı olabilen teknik direktör” imajını silmek için yeni bir yöntemle Galactico almak yerine Galactico yaratmak planını uygulamaya koyma imkanı buldu.

Çalıştırdığı tüm takımlarında uyguladığı defansif disiplini ön plana çıkarabilmek için de takımını sadece ilk 11 olarak değil, takım oyuncuları (supplementary players) açısından da daha yeterli ve dengeli hale getirmeyi planlıyor.

Alınması ve gönderilmesi planlanan oyuncular bahsinde kaybolmadan mevcut kadro itibarı ile oyuncularımızın durumlarına baktığımda tahmin edilenden daha fazla forma şansı bulacakları kanaatine varıyorum.

MOURINHO, özel maçlar haricinde bu yıl sevdiği 4-3-3’e döneceğinin sinyallerini ligin son haftalarında verdi. Ortasahada üçgen diziliş ile oynayacağı kesin ancak bilinmeyen nokta bu bantta kullanacağı düz defansif ortasaha oyuncusu veya oyuncuları.

ŞAHİN’in gelişi ile artık elinde 2 deep-lying-playmaker var. ŞAHİN, büyük bir ihtimalle ALONSO ile beraber oynayarak markaj altında kalan ALONSO’nun yükünü paylaşacak. Çıkışlarda ALONSO’dan daha verimli olduğunu ve paslarını daha hızlı attığını düşünürsek hücum yönlendirmesinin merkezinde olacağını söyleyebiliriz.

ŞAHİN’in defansif kuvveti ve disiplini ile bantta tek defansif oyuncu olacağını öngörüyorum. Bazı durumlarda üçgeni tersine çevirerek ŞAHİN’i forvet hattına daha yakın oynatması da muhtemel.

Hem mevcut özellikleri ile, hem de omuzlarında büyük transfer maliyeti yükü olmayacağından, önümüzdeki sezon ŞAHİN ilk 11’in değişmez oyuncusu olacağına ve hatta MOURINHO’nun sahadaki uzantısı olacağına kesin gözüyle bakmaktayım.

3 yıl önce ziyaret ettiği Portekiz Milli takımı kampında, takımının formasını hediye ederek hatıra fotoğrafı çektirdiği Christiano RONALDO ile aynı takımda oynamasını ise kaderin cilvesi değil, azmin zaferidir.

Ek not olarak; her 2 formasyonda da ÖZİL’in alacağı dakikalar azalacaktır. Daha çok 4-2-3-1 formatını tercih edeceği maçlarda trequartista pozisyonunda veya Angel Di MARIA’nın yetersiz kaldığı durumlarda sağ kanat olarak oynayabilir.

ALTINTOP için ise daha değişik bir  senaryo sözkonusu. Alacağı dakikalar ŞAHİN’e kıyasla çok daha kısıtlı olacakken forma şansı bulacağı maç sayısının öngörülenden daha fazla olması kuvvetle muhtemel.

Zira, oynayabildiği pozisyonlar itibarı ile iyi bir yedek olduğu gibi MOURINHO’nun önümüzdeki sezon düşündüğü stoper kaydırmalarının da bir parçası olabilir. MOURINHO, geçen sezon cezalar ve sakatlıklar yüzünden büyük sıkıntı yaşadığı defansın göbeğine, ALBIOL veya GARAY’ın yerine, stoper kökenli Sergio RAMOS’u kısa vadede alternatif, sonrasında ise asıl oyuncu olarak yerleştirmeyi planlıyor. ALTINTOP gerek asıl sağbek, gerekse ARBELOA’nın yedeği olarak RAMOS’un bu alandan çekilmesini kolaylaştırır

Kağıt üzerinde gereğinden fazla defansif ortasaha oyuncusuna sahip gibi gözükmesine karşın MOURINHO, El Clasicolar’da PEPE’yi ortasahada oynatmak zorunda kaldı. DIARRA’nın yedek kalması nedeniyle gitmek istemesi, GAGO’nun da gönderilmesi planlandığından ALTINTOP için bu bantta da sürpriz imkanlar doğabilir.

Sakatlıklar, cezalar ve 3 cephede birden mücadele edileceğini düşünürsek, şikayet etmeden MOURINHO’nun verdiği görevleri yerine getirecek bir ALTINTOP’un 20 maçta görev alacağını öngörmekteyim{jcomments on}.

Cemal BELGİN

GLOBAL SPORTS ADVISORS

Bölge Müdürü & Kulüp Projeleri Direktörü

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş