Ahmet Berke Gökçeoğlu - 2 Şubat 2026 Serinin ‘Futbolun Yeni Nesil Formatları’ başlıklı ilk yazısında, Kings League, Baller League ve Golazo gibi yeni nesil organizasyonların kendilerini geleneksel futboldan ayıran formatlarına ve bu formatların dijital kuşağı nasıl yakaladığına değinmiştik.

Dijital çağ için kurgulanan bu formatlar bugün ilgi çekiyor, izleniyor ve konuşuluyor. Ancak futbol ekonomisinde başarı ve kalıcılık, yalnızca izlenme sayılarıyla ölçülemez. Bu nedenle ikinci yazıda odağı, yeni nesil organizasyonların ekonomilerine ve iş modellerine çeviriyoruz

Yeni nesil futbol organizasyonlarının ekonomilerini konuşabilmek için ilk yapılması gereken bu yapıların hangi gelir modelleri ve maliyet yapıları etrafında konumlandığını tanımlamaktır.

Yeni Nesil Organizasyonların Gelirleri

Yeni nesil futbol organizasyonlarında sponsorluk gelirleri, toplam gelirin açık ara en büyük bölümünü oluşturmaktadır. Bu durum, geleneksel futbolda sponsorlukların genellikle ikincil gelir kalemi olarak konumlanmasından önemli ölçüde ayrışmaktadır.

Kings League CEO’su Djamel Agaoua tarafından organizasyonun gelirlerinin yaklaşık %65–70’inin sponsorluk kaynaklı olduğu;  yeni organizasyonlarda ise bu oranın %70–75 bandına yükseldiği ifade edilmektedir [1].

Bu organizasyonlarda sponsorluk, geleneksel futboldaki gibi yalnızca reklam alanı satın alınması anlamına da gelmemektedir. Sponsor markalar doğrudan oyun kurgusuna, yayın akışına ve izleyici etkileşimlerine entegre edilmektedir. Kural değişiklikleri, maç içi özel anlar, maç dışı etkinlikler ve dijital etkileşimler, sponsorluk paketlerinin bir parçası olarak tasarlanmaktadır.

Gelirler başlığı altında incelenmesi gereken bir sonraki kalem yayın gelirleridir.

Geleneksel ligler ve kulüpler yayın gelirine muhtaçken, bu organizasyonlar için yayın gelirleri görece düşüktür. Ancak bu durum bir başarısızlık ya da pazarlama yetersizliği olarak değil, bilinçli bir stratejik tercih olarak okunmalıdır.

Yeni nesil futbol organizasyonları, içeriklerini mümkün olan en geniş kitleye ücretsiz veya çok düşük ücretlerle ulaştırmayı hedeflemektedir. YouTube, Twitch, Instagram, TikTok ve benzeri platformlar aracılığıyla sağlanan bu geniş dağıtım, kısa vadede doğrudan yayın geliri yaratmaktan ziyade uzun vadede erişim kapasitesi ile sponsorluk gelirlerinin lokomotifi olarak çalışmaktadır.

Bir sonraki gelir kalemi olarak geleneksel futboldaki maç günü gelirleri, bu organizasyonlar için ise etkinlik günü gelirleri olarak tanımlanabilir. Yeni nesil organizasyonlarda bilet gelirleri de geleneksel futbol mantığından farklı bir biçimde ele alınmaktadır. Burada satılan ürün bir maç bileti değil, etkinlik biletidir. Maçlar; konserler, sahne şovları, influencer etkileşimleri ve marka etkinlikleri ile birlikte sunulmaktadır. 

Bu yapı kişi başına düşen gelirin artırılmasına imkan tanımaktadır. Ancak bu gelir kalemi, organizasyonların toplam gelirleri içinde şu aşamada sınırlı bir paya sahiptir ve daha çok tamamlayıcı nitelik taşımaktadır.

Fikri mülkiyet gelirleri ise potansiyel barındırsa da bu organizasyonların en zayıf yönlerinden biridir. Bunun temel nedeni, takım kimliklerinin ve taraftarlık ilişkilerinin henüz var olmamasıdır. Geleneksel futbol lig kulüplerinin fikri mülkiyet gelirleri, uzun yıllara yayılan aidiyet ve kimlik inşasının bir sonucudur.

Yeni Nesil Organizasyonların Giderleri

Kings League, Baller League ve Golazo gibi organizasyonlar, yalnızca gelir modelleriyle değil, aynı zamanda düşük ve esnek maliyet yapılarıyla da geleneksel futboldan önemli ölçüde ayrışmaktadır.

Geleneksel futbolda bütçelerin en büyük kısmını oluşturan oyuncu maaşları, bonservis bedelleri, uzun vadeli sözleşmeler, altyapı yatırımları ve tesis giderleri yeni nesil formatlarda ya hiç bulunmamaktadır ya da oldukça düşüktür.

Organizasyonlarda yer alan oyuncular eski futbolcular, amatörler, ünlü isimler ve influencerlardan oluştuğu için oyuncu maliyetleri ihmal edilebilir düzeydedir. Benzer şekilde teknik ekipler ve idari kadrolara da ihtiyaç duyulmamaktadır.

Geleneksel futbol ekonomisinde kulüplerin karşı karşıya olduğu en büyük maliyet kalemleri olan altyapı yatırımları ve transfer harcamaları da yeni nesil futbol organizasyonlarında sistem dışıdır.

Yeni nesil futbol organizasyonlarının başlıca gider kalemleri etkinlik organizasyonu, saha ve salon kiraları, prodüksiyon, yayın altyapısı ve pazarlama faaliyetlerinden oluşmaktadır. Ancak bu giderler de geleneksel futbolla karşılaştırıldığında çok daha düşük maliyetli ve öngörülebilir, kontrol edilebilirdir.

Gelir ve Gider Yapısının Değerlendirilmesi

Gelir tarafında sponsorlukların baskın konumu ve buna sebep olan geniş, genç izleyici kitlesinin ekonomik değeri bu organizasyonların stratejisinin merkezini oluşturmaktadır. Gider tarafında ise geleneksel futbol ekonomisinin yüksek maliyetlerinden arındırılmış bir yapı kurulmuştur. Bu yapıda yüksek ve potansiyelli gelirler ile düşük ve öngörülebilir giderler yeni nesil futbol organizasyonlarının temel avantajını oluşturmaktadır. 

Ancak bu avantaj, aynı zamanda belirli kırılganlıkları da beraberinde getirmektedir. Düşük maliyet yapısı, gelirlerde yaşanabilecek dalgalanmaların etkilerini sınırlasa da, uzun vadede gelir çeşitliliğinin sağlanamaması durumunda bu esneklik yeterli olmayabilir.

Çünkü gelirlerin büyük ölçüde sponsorluklara dayanması, organizasyonları izleyici ilgisinin sürekliliği ve sponsorluk talebinin devamlılığına bağımlı kılmaktadır.

Bir sonraki aşamada, yeni nesil futbol organizasyonlarının iş modeli potansiyelini, ölçeklenebilirliklerini ve karşı karşıya olduğu riskleri daha yakından incelemek gerekmektedir. Çünkü ekonomik sürdürülebilirlik, mevcut gelir–gider dengesinin sunduğu avantajlardan ziyade, bu dengenin uzun vadede tekrarlanabilir, büyütülebilir ve sağlam bir yapıya dönüşüp dönüşemediği ile ilgilidir.

İş Modeli Potansiyeli, Ölçeklenebilirlik ve Yapısal Riskler

Bu organizasyonlar, sportif rekabet yerine format, içerik üretimi ve dijital erişim ekseninde değer yaratmayı hedeflemektedir.

Potansiyelleri düşük sabit maliyetler ve esnek operasyonlar ile küresel ölçekte erişim, genç ve dijital ağırlıklı izleyicinin getirdiği yüksek gelir etrafında yükselmektedir. 

Bu yapı değerlendirildiğinde yeni nesil futbol organizasyonlarının ölçeklenebilir olduğu söylenebilir. Bu organizasyonların ölçeklenebilirliği, maç sayısını artırmak gibi klasik yöntemlerden ziyade, formatın farklı pazarlarda yeniden üretilebilmesi üzerinden şekillenmektedir. Farklı ülkelerde aynı isimle ve aynı formatla organizasyonların kurulması, hatta isim haklarının kiralanması ve satışı mümkündür.

Mevcut organizasyonların da bu ölçeklenmeyi hedeflediği görülmektedir. Önreğin Kings League İspanya ve Meksika’nın ardından İtalya, Almanya, Fransa, Brezilya, Suudi Arabistan gibi ülkelerde faaliyet göstermekte olup, 2026 Dünya Kupasından önce Amerika’da da bir organizasyon düzenlemeyi hedefliyor. Organizasyonun CEO’su bu küresel genişleme stratejisinin bir parçası olarak, organizasyonun 30–40 lig yönetmek yerine formatı lisanslama seçeneğini tercih ettiğini vurgulamaktadır [2]. 

Benzer bir şekilde, Baller League de Almanya merkezli başlangıcın ardından Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri gibi farklı pazarlar için ayrı ligler kurmuştur.

Bu yönüyle ölçeklenme modeli, medya ve eğlence endüstrisinde sık görülen tekrarlanabilir format mantığına dayanmaktadır.

Ancak bu potansiyel, önemli bir yapısal sorunla karşı karşıyadır: Kopyalanabilirlik.

Bahsettiğimiz, organizasyonların en büyük avantajı olan düşük maliyetli ve esnek yapı aynı zamanda giriş bariyerlerini de ciddi biçimde düşürmektedir. Formatın uygulanabilmesi için yüksek sermaye yatırımları, özel altyapılar veya sportif kültür ve değerler gerekmemekte, organizasyonlar hızlı biçimde taklit edilebilmektedir.

Bu durum ve yükselen ilgi düşünüldüğünde, yeni nesil futbol organizasyonlarının çok yakında son derece rekabetçi bir ortamda faaliyet göstereceğini düşündürmektedir. 

Kopyalanabilirlik sorunu aynı zamanda benzer formatta organizasyonların yoğunluğu ile izleyici ilgisinin dağılması riskini de beraberinde getirmektedir.Benzer kurgulara sahip çok sayıda organizasyonun ortaya çıkması izleyici kitlesinin ve sponsorluk gelirlerinin dağılmasına yol açacaktır.

Sonuç olarak, yeni nesil futbol organizasyonlarının iş modeli teorik olarak ölçeklenebilir ve esnek bir yapı sunsa da, bu modelin uzun vadeli ekonomik koşulları garanti değildir. Mevcut büyük organizasyonlar için de durumun ilk olmanın sağladığı geçici liderliğin ötesine geçilip rekabet avantajına dönüştürülmesi gerekmektedir.

Organizasyonların ekonomi ve iş modeli ekseninde potansiyelinden sonra yazıyı bitirmeden önce geleneksel futbol yapılarıyla ilişkilerinin ve geleceklerinin değerlendirmesini yapalım.

Geleneksel Futbol İçin Tehdit mi?

Yeni nesil futbol organizasyonlarının geleceğine ilişkin en sık dile getirilen sorulardan biri, bu formatların geleneksel futbol ekosistemi için bir tehdit oluşturup oluşturmadığıdır. Aslında bu organizasyonların hiçbirinin geleneksel futbolun ve liglerin yerine geçme amacı yoktur. Kurucu Gerard Piqué’ye göre Kings League geleneksel futbolla rekabet eden değil, onu tamamlayan bir yapı olarak konumlanmaktadır. 

Piqué, UEFA Şampiyonlar Ligi gibi organizasyonların futbolun sportif ve eğlence boyutunda hâlâ zirveyi temsil ettiğini açıkça kabul etmektedir. Yeni nesil formatların hedefi, bu yapının yerine geçmekten ziyade özellikle genç izleyici kitlesinin değişen beklentilerine cevap vermektir. Bu bakış açısının sonucu olarak başlangıçta mesafeli yaklaşan ligler ve kulüplerden de ılımlı ve iş birliğine açık bir tutum görülmeye başlamıştır. 

Ancak ekonomik ve iş modeli açısından belirleyici olan unsur, yöneticilerin niyet beyanlarından ziyade, yapısal potansiyellerdir. Bir formatın geleneksel bir yapının yerine geçip geçemeyeceği sorusu, yalnızca bunu isteyip istemediği üzerinden değil, ekonomik ölçeği ve potansiyeli üzerinden değerlendirilmelidir. 

Nitekim dijital platformlar üzerinden küresel ölçekte erişim sağlayabilen, genç izleyici kitlesiyle güçlü bir bağ kuran ve içerik üretimini klasik maç formatının ötesine taşıyan bir yapının, zaman içinde futbol tüketim alışkanlıklarını etkileme potansiyeli bulunmaktadır.

Sonuç olarak, yeni nesil futbol organizasyonlarının geleneksel futbolun yerine geçmesi bugün için ne bir hedef ne de yakın vadeli bir senaryo olarak görünmektedir. Ancak bu durum, söz konusu formatların potansiyel olarak dönüştürücü etkiler yaratamayacağı anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla tartışma, yeni nesil futbol organizasyonlarının geleneksel futbolun yerine geçmek isteyip istemediğinden çok, mevcut yapılarıyla böyle bir dönüşümü mümkün kılacak potansiyele sahip olup olmadıkları etrafında şekillenmelidir. Bu potansiyelin hayata geçmesi ise, daha önce bahsettiğim yapısal risklerin aşılmasına ve gelir modellerinin ölçeklenebilir biçimde çeşitlendirilebilmesine bağlıdır. 

Kaynakça:

[1] Kings League turns tables on football revenue mix, SportBusiness

 https://www.sportbusiness.com/news/kings-league-turns-tables-on-football-revenue-mix/

[2] Pique's Kings League aims for US launch, licensing amid global expansion, Reuters

 https://www.reuters.com/sports/soccer/piques-kings-league-aims-us-launch-licensing-amid-global-expansion-2026-01-17/

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş