Futbolekonomi- 5 Haziran 2025- İngiliz futbol otoritesi, İngiltere'deki profesyonel futbol kulüplerinin yakında yeni Bağımsız Futbol Düzenleyicisi (IFR) tarafından denetlenebilmesi için yasal düzenleme yoluna gidiyor.

Bağımsız Futbol Düzenleyicisi (IFR), İngiliz erkekler elit futbolunda kulüpleri denetleyecek yeni bir organdır. Hükümetten ve futbol otoritelerinden bağımsız olacak şekilde yetkilendirilecektir. IFR, finansal düzenlemeler, kulüp sahipliği, taraftar katılımı ve kulüp gelirlerinin korunması gibi konularda denetim ve yaptırım yetkilerine sahip olacaktır. Bu düzenleme, İngiltere'nin ilk beş ligindeki kulüpleri kapsayacaktır.

Bir anlamda resmi devlet otoritesi bu düzenleme ile futbolu yasal olarak denetleme olanağına kavuşmuş; buna ilişkin yasal alt yapıyı da oluşturmuş olacak.

IFR'nin başlangıçta gölge formda kurulması için çalışmalar 2024 yılında başlamıştı. Ancak, bunun için yasal alt yapı eksikliği söz konusuydu. Bu amaçla hükümet Futbol Yönetim Yasası'nın yasalaşması için hazırladığı yasa tasarısını bitirmek üzere. Gerekli yasal alt yapı oluşturulduktan sonra, IFR'nin 2025 sonbaharında çalışmalarına başlaması bekleniyor.

IFR'nin Görev Alanı Ne Olacak?

IFR'nin temel amacı, İngiliz futbolunun finansal istikrarını ve sürdürülebilirliğini sağlamak, kulüplerin sağlam kurumsal ve finansal yönetime sahip olmasını hedefliyor.

İngiliz erkek profesyonel futbolunun en üst beş kademesindeki 116 kulüp, Premier Lig, Championship ve İngiliz Futbol Ligi'nin birinci ve ikinci ligleri ile Ulusal Lig'i kapsayan bu yasa , bu ligleri resmi denetime tabi tutacak. Bunu yaparken de temel amaç: 'İngiliz futbolunun mirasını' korumak olarak belirtiliyor.

IFR'nin ilk görevlerinden birisi, geniş çaplı istişarelerde bulunmak ve bir 'Oyunun Durumu' raporu oluşturmak olacaktır. Bu raporun 2026'da yapılması bekleniyor ve IFR'nin yetki alanı içinde ele alması gerektiğini düşündüğü ana sorunları ve zorluklar bu rapor içinde yer alacak ve futbol paydaşlarıyla paylaşılacaktır.

IFR'nin hedeflerine ulaşmak için kullanacağı iki temel araç, kulüpler için yeni bir lisanslama rejimi ve kulüp sahiplerinin ve üst düzey yöneticilerinin atanmasını onaylamak için yeni bir süreç olacak.

IFR Nasıl Kurulacak?

IFR; bir başkan ve CEO'ya sahip olacak. Ve bu oluşum yönetim kurulu tarafından yönetilecektir. Bu kapsamda günlük işler IFR yetkilileri tarafından yürütülecek ve önemli kararlar yönetim kurulu veya yöneticileri tarafından alınacaktır.

IFR'nin, ilgili bir kulüp tarafından talep edilmesi halinde IFR kararlarının incelemesini yapmakla görevli bir uzman kurulu oluşturulacaktır. Uzman kurulu (paneli) ayrıca, liglerin yayın gelirlerinin dağıtımı konusunda da son kararı veren bir yetkiye sahip olacaktır. Eğer yayın gelirlerinin paylaşımı kon usunda bir sorun(anlaşmazlık) çıkarsa, son sözü IFR söyleyecektir. IFR bu anlamda hakemlik yetki ve sorumluluğunu da yerine getirecektir.

IFR, yeni düzenleyici rejimi nasıl geliştirip uygulayacağı konusunda önemli bir takdir yetkisine sahip olacaktır. Futbol Yönetim Tasarısı'nda yer alan mevzuat , IFR'nin içinde faaliyet gösterebileceği asgari gereklilikleri içeren bir çerçeve sunmaktadır. Kulüplerin uyması gereken standartların ayrıntılarını, yayınladığı kurallar ve kılavuzlar aracılığıyla tasarlamak IFR'nin görevidir.

IFR, adından da anlaşılacağı gibi, nasıl hareket edeceği konusunda büyük ölçüde özerk ve bağımsız olacaktır. Ligler ve kulüplerin yönetim kurulunda temsilcisi yoktur, ancak IFR'nin belirli konularda onlara danışması ve taraftarların görüşlerine de katılması gerekebilecektir. IFR aynı zamanda Futbol Federasyonu'nun (FA) yönetim kurulunda bir gözlemcisi bulunduracaktır. Bu süreçte, IFR siyasetin etki alanının dışında, özerk ve bağımsız bir yapıda olacaktır.  Hükümetin IFR'ye herhangi bir yönlendirimde bulunma ve emir verme yetkisi olmayacaktır. Ancak başkanı ve icracı olmayan direktörleri atayabilecektir. Bunun yanısıra hükümet isterse, IFR'nin dikkate alması gereken rehberlik tavsiyesi yayınlayabilecektir.

IFR, 116 kulübe uygulanan yıllık bir vergiyle finanse edilecektir. Bu vergi, farklı kulüpler için farklı seviyelerde belirlenebilecektir.

Farklı Kulüpler İçin Farklı Gereksinimler

IFR, yetki alanındaki 116 kulübün çeşitliliğini yansıtan her kulübün farklı koşullarını hesaba katmak için geniş bir takdir yetkisine sahip olacaktır. Örneğin, bunu her biri tarafından ödenecek vergiyi, beklenen kurumsal yönetim standartlarını veya bir kulübe uygulayabileceği bireysel lisans koşullarını belirlerken yapabilir. Orantılılık ve farklı kulüplerin farklı koşullarını tanıma gereklilikleri, IFR'nin uyması gereken düzenleyici ilkelere dahil edilmiştir.

Sonuç olarak, IFR'nin düzenlemeye yaklaşımının Premier Lig'deki kulüpler ile alt liglerdeki kulüpler arasında önemli ölçüde farklılık göstermesi olasıdır.

Liglerin Düzenleyici Olarak Devam Eden Rolü

IFR, liglerin ve FA'nın İngiliz futbolunu kulüplerin finans ve yönetimi dışında düzenleme ve yönetme rolünün yerini almaz.

Finans ve yönetimle ilgili olsa bile, ligler IFR tarafından belirlenen asgari gerekliliklerle çakışmadıkları taktirde, kulüplere ek yükümlülükler getirebilme hakkına sahip olacaktır.

IFR ve ligler, mümkün olduğunca birbirleriyle işbirliği yapma ve birbirlerine danışma görevi içinde olacaklardır. Bu, özellikle kulüplerin finans ve yönetimiyle ilgili kuralların ve kurulların oluşturulması veya değiştirilmesi sırasında geçerlidir.

Kulüpler İçin Lisanslama Rejimi

Lisanslama rejimi, IFR'nin İngiliz futbolu düzenlemesinin temel taşını oluşturacaktır. Her kulübün, İngiliz erkek profesyonel futbolunun en üst beş kademesinden herhangi birinde bir takım işletebilmek/çalıştırabilmek için bir lisansa sahip olması gerekecektir. Lisans almak için, kulübün IFR'nin mali ve kurumsal yönetim standartlarını karşıladığını doğrulaması gerekecektir.

Bir kulüp, tam bir işletme lisansı için başvuru hazırlığı yaparken, üç yıla kadar geçerli olabilen geçici bir işletme lisansı için öncelikle başvuruda bulunmalıdır. Her kulüp, finansal kaynaklar ve planlama, kurumsal yönetim ve taraftar danışmanlığı açısından temel zorunlu lisans koşullarını karşılamak zorundadır. Ayrıca IFR, kulübün finansal kaynakları veya yönetimi konusunda endişeleri varsa, belirli bir kulübe ek takdir yetkisi lisans koşulları getirebilir ve kulübün daha belirli eylemlerde bulunmasını, aksiyon almasını isteyebilir.

Kulüp Sahipleri İçin Uygunluk Testi

Lisanslı bir kulüp mülkiyet değiştirirse, IFR öncelikle kulübün yeni sahibini bir kulübü yönetmek için uygun bir kişi olarak onaylama yetkisine sahip olacaktır. IFR onayları değerlendirirken dürüstlük, bütünlük ve mali sağlamlık kriterlerini uygular ve bu kriterlerle ilgili olduğunu düşündüğü faktörler hakkında rehberlik yapacak ve  buna ilişkin rapor düzenleyecektir.

IFR ayrıca, herhangi bir kulüp hakkında endişe duymasına neden olacak bilgilere sahip olması durumunda, sözkonusu kulübün sahibine ilişkin yaptırım uygulayabilecek, gerekirse kulüp yönetimini atayabilecektir. Kulüp mülkiyeti ve yönetimi konusunda aksiyon alma yetkisine sahip olacaktır. Bu, mevcut bir kulüpte, kulüp sahipliğinin kaldırılmasını (mülkiyetin el değiştirmesini) isteyen taraftar gruplarının IFR'yi, söz konusu sahibin uygunluk gerekliliklerini karşılamaması durumunda bunu değerlendirmeye sevk edebileceği anlamına gelebilir.

Benzer gereklilikler, bir kulüp içindeki belirli kıdemli görevlilerin atanmasıyla ilgili olarak geçerlidir. IFR'nin, gerekliliklerin hangi kıdemli görevlere uygulanacağını belirten kurallar yayınlaması gerekecektir, ancak bunların en azından CEO'ları ve baş finans görevlilerini içermesi muhtemeldir.

IFR Uygulama Yetkileri

IFR, kurallarına ve kararlarına uyumu araştırmak ve uygulamak için güçlü yetkilere sahiptir. Bir kulübe uygulayabileceği beş temel yaptırım sözkonusudur:

Bunlar;  

• Kulübe kınama cezası verebilir,
• Kulübün yönetimine yardımcı olacak bir kişiyi dışarıdan veya içeriden atayabilir,
• Kulüp gelirinin %10'una kadar mali cezalar verebilir,
• Uyulmasını gerektiren konuları yargıya taşıyabilir ve kulüplerden konuya ilişkin mahkeme emri talep edebilir,
• Bir kulübün faaliyet lisansının askıya alınmasını veya iptalini yapabilir ve kulübün ilgili ligden çekilmesine karar verebilir.

Bir kulüp eğer IFR’in herhangi bir kararından memnun değilse, çoğu durumda dahili bir inceleme süreci ayrıca mevcuttur. IFR kararlarına Rekabet Temyiz Mahkemesi'ne (CAT) de itiraz edilebilir. Ancak çoğu durumda yalnızca yargısal inceleme  gerekçeleriyle bu işlem yapılabilir.  Bu genellikle CAT'ın olgular hakkında kendi kararını verebileceği tam itirazlar olmayacağı, ancak yalnızca IFR'nin kararının altında yatan bazı mantıksızlık, yasadışılık veya usule ilişkin başarısızlıklar temelinde itirazlar olacağı anlamına gelir.

Kamu kurumu niteliğindeki bir kurum olarak IFR'nin yeni kurallar geliştirirken uyguladığı danışma prosedürleri gibi diğer işlevleri de İdari Mahkeme'de yargısal inceleme yoluyla getirilen itirazlara konu olabilir.

IFR Onay Fonksiyonları

IFR'nin ayrıca futbol kulüpleri tarafından alınan belirli önemli kararların onaylanıp onaylanmayacağına karar vermede de rolü vardır. Mevzuatta IFR onayı gerektiren dört tür kulüp kararı şunlardır:

• Ayrılıkçı bir lige katılmak;
• Kulübün kendi sahasının satılması veya taşınması;
• Yönetime girmek;
• Kulüp arması veya ana forma renginde 'maddi' değişiklikler yapmak.
•  

Yayın Geliri Dağıtımına İlişkin IFR Tahkim Rolü

Tahkim süreci, Premier Lig ve İngiliz Futbol Ligi'nin Premier Lig'in yayın gelirlerinin bir kısmının alt liglere yeniden dağıtılması konusunda anlaşmaya varamaması durumunda IFR'nin müdahale etmesine ve bir uzlaşma dayatmasına olanak tanır. Ligler müzakere ve arabuluculuk yoluyla bir anlaşmaya varamazsa, IFR, İngiliz futbolunun finansal istikrarını ve sürdürülebilirliğini sağlama hedefleriyle tutarlı olduğunu düşündüğü bir uzlaşma dayatabilecek bir uzman paneli atayabilir.

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş