Spor Sponsorluğu Uygulamasında 23 Soru, 23 Yanıt
x
Buradasınız >> Ana Sayfa HABERLER & MAKALELER Genel Murat BAŞARAN Spor Sponsorluğu Uygulamasında 23 Soru, 23 Yanıt

Spor Sponsorluğu Uygulamasında 23 Soru, 23 Yanıt

1Ocak-2025MB

Murat Başaran 1 Ocak 2026  Sporun ve doğal olarak futbolun en önemli finansal kaynaklarından birisini sponsorluk gelirleri oluşturuyor. Biz bu yazı dizimizle, 23 soru üzerinden sporda sponsorluğu, vergisel değerlendirmeler odağında tüm yönleriyle ele almaya çalışacağız. 

 

 Soru: 1- Genel Olarak Sponsorluk Nedir? Özelde Spor Sponsorluğu Nedir? 

 

 Bilindiği üzere, bugün spor kulüplerinin faaliyetlerinin finansmanında karşılaştığımız klasik gelirler: Müsabaka hasılatı, üye aidatı, yapılan bağış ve yardımlar gibi unsurların dışında ve daha çok, doğrudan ya da dolaylı reklam ve tanıtım unsuru da içerecek biçimde yayın, müşterek bahis, logolu ürün satış (merchandising) ve sponsorluk gelirleridir. 

Güncel kullanımıyla sponsorluk, bir kişi veya kuruluşun, ticari nitelikte olsun ya da olmasın kendi çalışma alanının dışındaki (ticari olsun olmasın) herhangi bir faaliyete, kısa vadede kamuoyu nezdinde imaj tutundurma, ürün tanıtımı, reklam, pazarlama ve halkla ilişkiler aracı olarak ya da orta ve uzun vadede kar amacı güderek maddi destek sağlaması olarak tanımlanabilir.

Sponsorluk, kelime olarak kaynağını eski Yunanca ve Latince’de bulur. Eski Yunanca’da sponsore, vaad etmek veya söz vermek anlamında kullanılmakta idi. Latince’de de sponsor kelime anlamı olarak belirli bir merasimle resmi şekilde vaad etmek, ödüllendirmek anlamlarına geldiği gibi, bir şeyi tekeffül etmek ya da yükümlülük altına girmek anlamında da kullanılmıştır. Halen İngilizce’de mevcut olan sponsorluk kelimesi, kefil anlamına geldiği gibi, teşvik eden, iyilik eden-hami, para veren anlamına da gelmektedir. Ancak bugün için sponsorluk kelimesi, ekonomi ve hukuk alanlarında ikinci anlamında kullanılmakta ve bununla, bir müteşebbisin hedeflediği amaca ulaşmak üzere sportif, kültürel veya benzeri faaliyetin organizasyonu, işleyişi, kontrolü bakımında gerekli olan desteği vermesi anlaşılmaktadır.[1]

Sponsor sözcüğünün Türkçe'deki tam karşılığı destekleyen/destekleyicidir. Sponsor kelimesinden türetilen sponsorship (destekleyicilik) kelimesi ise Türkçe'de sponsorluk olarak kullanılmaktadır.

 
Sponsorluk, genel tanım olarak, kişi veya kuruluş tarafından bir gösterinin (şovun, karşılaşmanın ve benzeri etkinliğin) giderlerini (masraflarını) kendi adının anılması koşulu ile üstüne alınılmasıdır.[2] 
 
İş, hizmet ve gösterinin tamamı ya da bir bölümünün ayni, nakdi aktarım yoluyla veya doğrudan üstlenilmesi/finanse edilmesidir. Bu bağlamda, gerçek veya tüzel kişilerce, dolaylı olarak ticari fayda sağlamak ya da sosyal sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla iletişim olanakları karşılığında ayni ve/veya nakdi destekte bulunulması sponsorluğun ticari alanını da oluşturur.

Sponsorluk bu pratik kullanımı, ile destekleyen ile destekleninin karşılıklı edim ilişkisine dayanmaktadır.

Bu faaliyet alanlarından biri olarak “Spor Sponsorluğu”, sponsorluk uygulamaları arasında en geniş yeri ve kullanım alanı olan sponsorluk türüdür. Spor sponsorluğu alanı, spor faaliyetinin toplumun geniş ve farklı kitlelerine hitap edebilme niteliği nedeniyle, özellikle ürünlerini ve hizmetlerini kısa zamanda hedef kitlelere tanıtmak ve/veya daha uzun vadeli bir amaç ile spor izleyicisinin, tanıtımı yapılan marka, logo ve ürünlerine sempati duymasını sağlamak isteyen ticari işletmelerce yaygın olarak kullanılabilmektedir.

Sadece sportif faaliyetlerin sponsorluğu dikkate alınarak yapılan tanımlamaya göre ise sponsor, atlet veya onun bağlı olduğu kulüp veya organizasyon yararına para, eşya veya hizmet şeklinde ekonomik değeri olan bir edimi yerine getiren ve bu sayede örneğin kulübün ismini, sporcuların resmini doğrudan veya dolaylı olarak bir menfaat sağlamak amacıyla kullanan kişidir.”[3]

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Sporun Geliştirilmesi başlıklı 65’nci madde düzenlemesinden hareketle, spor faaliyetlerinin desteklenmesi, diğer bir ifadeyle sporcu ve spor faaliyetiyle uğraşan kurumların, bu faaliyetlerini gerçekleştirebilmelerinin sağlanması amacıyla, gerek gerçek, gerekse tüzel kişiler tarafından spor kulüplerine, spor federasyonlarına ve sporculara sponsorluk adı altında ayni, mali ve finansal destek verilebilmekte, belirlenen harcamalar bu kişilerce (sponsorlar) tarafından yapılmaktadır.

Sponsorluk uygulamasına ilişkin temel usul ve esaslar, 16.06.2004 tarih ve 25494 sayılı R.G.’de (R.G.) yayımlanan (ve bugün itibariyle Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü/SGM adıyla faaliyette bulunan) Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü (GSGM) Sponsorluk Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre gerçek ve tüzel kişiler; federasyonlara, gençlik ve spor kulüplerine veya sporculara, spor tesisleri ve faaliyetlerine ilişkin olarak anılan Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar dahilinde sponsor olabilmektedirler.

Türk spor hukuku düzenlemelerinde yer verilen tanımı itibariyle “Sponsorluk”, GSGM Sponsorluk Yönetmeliği düzenlemelerine göre, Yönetmelik kapsamındaki alanlara gerçek veya tüzel kişilerce, dolaylı olarak ticari fayda sağlamak ya da sosyal sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla, sportif faaliyetlerin yürütülmesi aşamasında, çeşitli iletişim olanakları karşılığında ayni ve/veya nakdi destekte bulunulmasıdır.

Spor sponsorluğunda özne olarak “Sponsor”, gençlik ve spor tesisleri ile organizasyonlarına, spor federasyonlarına, gençlik ve spor kulüplerine, sporculara; ayni ve/veya nakdi desteklerle sponsorluk yapan gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmaktadır.

Bu bağlamda spor sponsorluğunun alanı ve çevresi, ilgili Yönetmelik kapsamında hizmet, tesis ve faaliyetleri desteklenen sportif faaliyeti icra eden kişi, kurum ve kuruluşları;  sponsorluk objesi olarak “sportif araç, gereç ve malzeme” ise, gençlik ve spor organizasyonunun yürütülebilmesi için ihtiyaç duyulan her türlü araç, gereç ve malzemeleri ifade etmektedir.

 
Bu açıklamalardan sonra ikinci sorumuzu sorarak ilerleyelim.
 
Soru: 2- Spor Sponsorluğunun tarafları Kimlerdir?
 

Soru 2'yi yanıtlamaya çalışalım.

Spor sponsorluğuna yönelik süreç ve işlemlerde temel idari düzenleme olan “GSGM Sponsorluk Yönetmeliği” hükümleri idari yönden, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı kuruluş olarak 10.07.2018 tarih ve 30474 Sayılı R.G.’de yayımlanan 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 189’uncu maddesi ile (öncesinde 28.05.1986 tarih ve 19120 sayılı R.G.’de yayımlanan 3289 sayılı  Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile) kurulmuş bulunan, Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü/ Spor Hizmetleri Genel Müdürü tarafından yürütülmektedir.

Bu bağlamda, spor sponsorluğu uygulamasında, sportif faaliyet alanının belirlenmesine ilişkin;

i-    10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı R.G.’de yayımlanan 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,

ii-   28.05.1986 tarih ve 19120 sayılı R.G.’de yayımlanan 3289 Sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu,

iii-26.04.2022 tarih ve 31821 sayılı R.G.’de yayımlanan 7405 sayılı “Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu”,

iv-16.05.2009 tarih ve 27230 sayılı R.G.’de yayımlanan 5894 sayılı “Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”,

v-   08.07.2022 tarih ve 31890 sayılı R.G.’de yayımlanan Spor Kulüpleri ve Spor Anonim Şirketleri Tescil Yönetmeliği,

vi-25.07.2024 tarih ve 32612 sayılı R.G.’de yayımlanan Spor Federasyonları Yönetmeliği,

düzenlemeleri temel yasal ve idari düzenlemeler olarak dikkate alınmalıdır.  Bu düzenlemeler ışığında, spor sponsorluğunun uygulanma ve çalışma alanı olarak da somut iş, işlem ve faaliyet çerçevesi aşağıdaki gibi çizilmelidir.

i-    Spor faaliyeti, Gençlik Spor Bakanlığı (GSB) veya spor federasyonları tarafından düzenlenen ya da izin verilen ulusal veya uluslararası spor müsabaka ve yarışmaları ile bunların hazırlık ve eğitim çalışmalarıdır.

ii-   Gençlik ve spor organizasyonu, SGM, spor federasyonları, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, Paralimpik Komitesi ile gençlik ve spor kulüplerinin yıllık faaliyet programlarında yer alan ulusal veya uluslar arası her seviye ve branştaki müsabaka, kamp, kurs, seminer, ve benzeri gençlik ve spor faaliyetleridir.

iii-Spor dalı, spor federasyonuna bağlı olarak oluşturulan, spor kulübü tarafından ilgili spor federasyonu tarafından tescil edilmiş bulunan ve spor müsabaka ve yarışmalarına katılınabilen sportif faaliyet alanıdır.

iv-Spor tesisi, spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin faaliyet gösterdikleri spor dallarında, sporcu yetiştirme, sporda altyapının desteklenmesi ve spor müsabakalarında kullanılmak amacıyla kullanılan saha, salon, yarışma alanı veya tesislerdir. Bu tesisler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında olabileceği gibi, bunlar tarafından yaptırılıp, işletilip, kiralanabilir yahut SGM tarafından da bu kurumlara pazarlık usulüyle kiralayabilir veya kırk dokuz yıla kadar irtifak hakkı kurulabilir taşınmazlardır.

v-   Sportif araç, gereç ve malzeme ise gençlik ve spor organizasyonunun yürütülebilmesi için ihtiyaç duyulan her türlü araç, gereç ve malzemeleri ifade etmektedir.

Spor sponsorluğunda yararlanan/desteklenen taraf olarak;

3628 Sayılı Kanunu'nun Ek 3'üncü maddesi ile Sponsorluk Yönetmeliği düzenlemelerine göre sponsorlukta temel esas “ulusal veya uluslararası gençlik ve spor hizmet ve faaliyetlerini desteklemek” olarak belirtilmiştir. KVK ve ilgili mevzuat düzenlemelerinden de “Spor Dalı” kavramına atıf yapılmış bulunmaktadır. Bu bağlamda, desteklenecek faaliyetlerin irdelenmesi sonucu amatör ya da profesyonel nitelikte olsun;

i-Ferdi Sporcular,

ii-Takım Sporcuları,

iii-SGM

iv-Spor Federasyonları

v-Spor Kulübü Dernekleri

vi-Kamuya Yararlı Statüdeki Spor Kulübü Dernekleri

- TTK ve KVK düzenlemelerinde tanımlı olup,  münhasıran idman ve spor faaliyetlerinde bulunan halka açık olsun, olmasın anonim şirketler, ile deneklere ait iktisadi işletmeler kurumlar vergisinden muaf tutulmuş olması, SGM ve spor federasyonlarınca tescil edilen; 

vii-Münhasıran Spor Faaliyetleri ile Uğraşan Spor Kulübü Derneklerine Ait İktisadi İşletmeler

viii-Münhasıran Spor Faaliyetleri ile Uğraşan Anonim Şirketlerin

her şekilde desteklenebilecekleri anlaşılmaktadır.

Sponsor olunan/desteklenen taraf olarak;

i-    Spor federasyonu; spor dalı ile ilgili faaliyetleri yürütmek üzere kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan, organları seçimle gelen ve idari ve mali özerkliğe sahip federasyondur.

ii-   Spor kulübü; GSB ve spor federasyonların tarafından düzenlenen veya izin verilen sportif faaliyetlere katılmak amacıyla, gerçek veya tüzel en az yedi kişi tarafından kurulan ve GSB’ye tescilini yaptıran özel hukuk tüzel kişisidir.

iii-Spor anonim şirketi/iktisadi işletme; bir spor kulübünün bağlı ortaklığı veya iştiraki olarak ya da spor kulübünden bağımsız şekilde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulan ya da spor kulübü derneğine ait ve bağlı olup, faaliyetleri devamlı surette bulunan ve spor faaliyetinde bulunmak amacıyla Bakanlığa tescilini yaptıran anonim şirket ya da ticari ve iktisadi işletmelerdir.

iv-Sporcu, spor yapabilmeleri ve yarışmalara katılabilmeleri için ilgili spor federasyonları ve il müdürlüklerince tescilleri yapılan, bir kulüp adına veya ferdi olarak lisans (spor yapmaya ve yarışmalara katılmaya ilişkin verilen izin belgesi) verilen gerçek kişilerdir.

Spor faaliyetinde sponsor olan/destekleyen taraf ise,  sahip oldukları ürün, hizmet veya kişisel imajını doğrudan veya dolaylı olarak tanıtmak amacıyla, belirlenmiş ve tasarlanmış yazılı, sözlü ya da dijital medya araçlarını kullanarak bir ücret veya benzeri karşılıkla ekonomik veya sosyal tanıtma faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerdir. Bu kişiler, aynı zamanda vergi uygulamaları açısından yıllık (kurumlar vergisi veya gelir vergisi) vergi beyannamesi vermekle mükellefleridirler.

GSGM Sponsorluk Yönetmeliği’nde yer verilen tanımı itibariyle ise sponsor, gençlik ve spor tesisleri ile organizasyonlarına, federasyonlara, gençlik ve spor kulüplerine, sporculara; ayni ve/veya nakdi desteklerle sponsorluk yapan gerçek ve tüzel kişilerdir.

Gelecek bölümde ise aşağıdaki soruları yanıtlayarak, yazı dizimize devam edeceğiz.

 

 

SORU: 3-SPONSORLUK İŞLEMLERİ VE HARCAMALARI KAPSAMINDA HANGİ YASAL VE İDARİ TEMEL DÜZENLEMELER GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMALIDIR?

 

SORU: 4-SPONSORLUK HARCAMASININ REKLAM VE TANITIM HARCAMASI İLE BENZERLİK VE FARKLILIKLARI NELERDİR?

 

SORU: 5-SPONSORLUK VE DOLAYLI REKLAM VERME İŞLEMLERİNDE YASAKLAR NELERDİR?

 

SORU: 6-SPONSORLUK HARCAMASININ BAĞIŞ VE YARDIM YAPILMASI İLE BENZERLİK VE FARKLILIKLARI NELERDİR?

 



[1] Grassinger Gülçin Elçin, Sponsorluk Sözleşmesi, Seçkin Yayıncılık,s:19

[2] Yılmaz Ejder, Hukuk Sözlüğü, Yetkin Hukuk Yayınları, 1996,  s: 740

[3] Grassinger Gülçin Elçin, a.g.e, s:20-21

                    linkedin-logo Paylaş                        Flipboard -logo Paylaş

Bu İçerik  123  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Murat Başaran Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

futbolekonomihakkimizdabanner2

esitsizliktanitim

aksartbmmraporbanner

Yazarlarımızın Son Yazıları

Doç. Dr. Kutlu Merih
Doç. Dr. Kutlu Merih
Doç. Dr. Deniz Gökçe
Doç. Dr. Deniz Gökçe
Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu
Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu
Murat  Başaran
Murat Başaran
Mete İkiz
Mete İkiz
Hüseyin Özkök
Hüseyin Özkök
Ömer Gürsoy
Ömer Gürsoy
Neville Wells
Neville Wells
Kenan Başaran
Kenan Başaran
Prof. Dr. Ahmet Talimciler
Prof. Dr. Ahmet Talimciler
Prof. Dr. Lale Orta
Prof. Dr. Lale Orta
Müslüm Gülhan
Müslüm Gülhan
Tuğrul Akşar
Tuğrul Akşar
Av. Hüseyin Alpay Köse
Av. Hüseyin Alpay Köse
Doç. Dr. Recep Cengiz
Doç. Dr. Recep Cengiz
Dr. Ahmet Güvener
Dr. Ahmet Güvener
Av. Arman Özdemir
Av. Arman Özdemir
Dr. Tolga Genç
Dr. Tolga Genç
Tayfun Öneş
Tayfun Öneş
Dr. Bora Yargıç
Dr. Bora Yargıç
Alp Ulagay
Alp Ulagay
Dr. Sema Tuğçe Dikici
Dr. Sema Tuğçe Dikici
Prof. Dr. Fuat Tanhan
Prof. Dr. Fuat Tanhan
Prof. Dr. Turgay Biçer
Prof. Dr. Turgay Biçer

Kimler Sitede

Şu anda 1259 konuk çevrimiçi

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 55915746

raporlaranas

kitaplar aksar

1

futbol ekonomi bulten

fesamlogobanner

ekosporlogo


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

futbolekonomisosyal2

 

sosyal1