Murat Başaran- 6 Ocak 2026 Geçen hafta başladığımız “Spor Sponsorluğu Uygulamasında 23 Soru, 23 Yanıt” başlıklı yazı dizimizin ikinci bölümünde sponsorluk üzerine sorduğumuz sorulardan dördünü daha sizlerle paylaşıp bu sorulara yanıt vererek, makalemize devam edeceğiz.

Bu bölümde sizlere;

Sponsorluk işlemleri ve harcamaları kapsamında hangi yasal ve idari temel düzenlemelerin göz önünde bulundurulması gerektiğinden, sponsorluk ve dolaylı reklam verme işlemlerinde yasakların neler olduğuna; Spor sponsorluğu başlığında Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan vergisel değerlendirmelerin neler olduğundan, sponsorluk harcamasının bağış ve yardım yapılması ile benzerlik ve farklılıklarının neler olduğuna ilişkin açıklayıcı bilgi paylaşımlarını yapacağım.

Kaldığımız yerden devam edelim:

SORU:  3-SPONSORLUK İŞLEMLERİ VE HARCAMALARI KAPSAMINDA HANGİ YASAL VE İDARİ TEMEL DÜZENLEMELER GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMALIDIR?

Spor sponsorluğunda temel düzenlemeler, sponsorluk ve/veya dolaylı reklam faaliyetlerinin icrası, bu alanların oluşumu ve bunlara ilişkin sınırlamalara/yasaklamalara ilişkin tasnif ile aşağıdaki gibi çıkarılabilmektedir. Bu süreçte;

1-Spor faaliyeti ile ilgili olarak;

i-    3289 Sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun Ek 3'üncü Maddesi,

ii-   Gelir Vergisi Kanununun (GVK) 89/8'inci Maddesi,

iii-Kurumlar Vergisi Kanununun (KVK) 10/1-b Maddesi,

iv-1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "10.3.1. Sponsorluk harcamaları" başlıklı bölümü,

v-   16.06.2004 tarih ve 25494 sayılı R.G.’de yayımlanan SGM Sponsorluk Yönetmeliği,

vi-26.04.2022 tarih ve 31821 sayılı R.G.’de yayımlanan 7405 sayılı “Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu”,

vii-   16.05.2009 tarih ve 27230 sayılı R.G.’de yayımlanan 5894 sayılı “Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun”,

viii-  08.07.2022 tarih ve 31890 sayılı R.G.’de yayımlanan Spor Kulüpleri ve Spor Anonim Şirketleri Tescil Yönetmeliği,

ix-25.07.2024 tarih ve 32612 sayılı R.G.’de yayımlanan Spor Federasyonları Yönetmeliği,

2-Reklam ve tanıtım usul ve esasları açısından ise;

i-        15.08.2019 tarihinde TFF’nin resmi internet sitesinde yayımlanarak yürürlüğe giren TFF Yayın Talimatı,

ii-      15.08.2025 tarihinde TFF’nin resmi internet sitesinde yayımlanarak yürürlüğe giren TFF Sportif Ekipman Talimatı,

iii-     30.06.2011 tarih ve 27980 sayılı R.G.’de yayımlanan SGM Tesislere Ad Verme Yönetmeliği,

iv-     28.11.2013 tarih ve 28835 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketiciyi Koruma Kanunu

v-      10.01.2015 tarih 29232 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği,

vi-         03.03.2011 tarih ve 27863 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6112 sayılı Radyo Ve Televizyonların Kuruluş Ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun,

vii-   02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yayın Hizmet Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik,

viii-  26.08.2009 tarih ve 27331 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren TRT Reklam Yönetmeliği,

ix-     28.05.2004 tarih ve 25475 sayılı R.G.’de yayımlanan Spor Toto Teşkilat Başkanlığı Reklam Yönetmeliği,

x-      26.11.1996 tarih ve sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi Ve Kontrolü Hakkında Kanun,

xi-     07.01.2011 tarih ve 27808 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına Ve Sunumuna İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik,

xii-   28/2/2009 tarihli ve 27155 sayılı R.G.’de yayımlanan Spor Müsabakalarına Dayalı Sabit İhtimalli ve Müşterek Bahis Oyunları Uygulama Yönetmeliği,

xiii-  320 sayılı Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Sanal Ortamda Oynatılan Talih Oyunları Hakkında Yönetmelik ve ilgili mevzuat,

xiv-  20.05.2007 tarih ve 26530 sayılı R.G.’de yayımlanan İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun,

düzenlemelerinin göz önünde bulundurulması gereklidir.

Spor sponsorluğu uygulamasına dair temel yasal metin, 3289 Sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun “Ödül ve sponsorluk” başlıklı Ek 3'üncü maddesi düzenlemesidir. Bu maddenin başlığı “Ödül” iken, 4/3/2004 tarihli ve 5105 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. İlgili düzenleme aşağıdaki gibidir;

“Ulusal ve uluslararası yarışmalarda üstün başarı göstermiş sporcular ve kulüpler ile bu başarıya emeği geçen kişi, kurum ve kuruluşlara (futbol branşı dahil) ayni ve/veya nakdi ödül verilir. Bu ödüller Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü bütçesinde bu amaçla kullanılmak üzere açılacak tertiplerden karşılanır. Bu gelirin yeterli olmaması durumunda eksik kalan miktar 24/3/1988 tarihli ve 3418 sayılı Kanunda öngörülen gelirlerden karşılanır.

Verilecek ödüllerin miktarı, kimlere verileceğine ilişkin usul ve esaslar, spordan sorumlu Bakanın teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine, Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir.

Ulusal veya uluslararası gençlik ve spor hizmet ve faaliyetlerini desteklemek amacıyla gerçek ve tüzel kişiler;

a) Genel Müdürlüğün yıllık faaliyet programında yer alan ulusal ve uluslararası gençlik ve spor organizasyonları,

b) Sporcuların transfer bedelleri hariç olmak üzere spor kulüpleri ile federasyonların yıllık programlarında bulunan sporun yaygınlaştırılması ve sporcuların desteklenmesine yönelik resmî sportif faaliyetleri,

c) Kamu kurum ve kuruluşları ve yerel yönetimler ile spor kulüplerine ait spor tesislerinden Genel Müdürlükçe uygun görülenlerin yapımı, bakımı ve onarımı,

d) Federasyonların ve spor kulüplerinin sportif hizmet ve faaliyetlerinin yürütülebilmesi için gerekli olan spor organizasyonları ile sportif araç, gereç ve malzemelerin temini,

e) Ferdî lisanslı sporcuların, Genel Müdürlük veya federasyonlarca ferdî olarak katılmalarına izin verilen ulusal veya uluslararası organizasyonları,

f) Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi ile Paralimpik Komitesinin sportif faaliyetlerine ilişkin hizmetleri,

Kapsamında sponsorluk yapabilirler.

Ferdî veya takım sporcuları ile gençlik ve spor kulüpleri, ulusal veya uluslararası sportif faaliyetlerde; Genel Müdürlüğün belirleyeceği esaslar dahilinde reklam alabilirler.

Sportif faaliyetlere, sporculara, spor kulüplerine, federasyonlara veya tesislere yapılacak harcamalar sponsor tarafından bizzat harcanır veya sponsorluk alanın banka hesabına yatırılır. Sponsorlara, ulusal ve uluslararası federasyonların reklam ve sponsorlukla ilgili hükümlerine aykırı olmamak şartı ile faaliyetin veya tesisin isim, reklam, tanıtım ve yayın hakları verilebilir.

Sponsorluk ve reklamla ilgili esas ve usuller Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”

GVK'nın “Diğer İndirimler” başlıklı 89/8'inci maddesi ile vergi mükellefleri, 3628 sayılı SGM Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50'sini yıllık beyanname ile bildirilen gelirden indirilebilecektir.

KVK'nın “Diğer İndirimler” başlıklı 10/1-b madde düzenlemesi ile 13.3.2004 tarihinden itibaren 3628 sayılı SGM Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50'si, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından (maddede yer verilen sıra dahilinde) indirebilecektir.

SORU: 4-SPONSORLUK HARCAMASININ REKLAM VE TANITIM HARCAMASI İLE BENZERLİK VE FARKLILIKLARI NELERDİR?

Sıklıkla birbirine karıştırılan, birbirini tamamlayan ya da  bir diğerinin yerine kullanılan “Reklam, Tanıtım ve Sponsorluk” kavramları, pratik vergi uygulamaları bakımından farklı sonuçlara yol açabilmeleri  bakımından ayrıntılı olarak tanımlanmaya ve değerlendirilmeye muhtaçtır.

İşletmelerin daha geniş bir müşteri kitlesine hitap ederek cirolarını yükseltebilmeleri, artan rekabet karşısında pazar paylarını koruyabilmeleri, kısacası ayakta kalabilmeleri için reklam veya tanıtım yapmalarının vazgeçilmez bir unsur olduğu kuşkusuzdur. Dolayısıyla isimlerini duyurmak, kamuoyunda olumlu imaj kazanmak, firmanın ve ürünün tanıtımına katkıda bulunmak ve satışlarını artırmak amacıyla yapmış oldukları her türlü reklam ve tanıtım faaliyeti için katlandıkları harcamaları 760-Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabında izleyerek, GVK'nın 40/1'inci maddesi hükümleri gereği safi kazancın tespitinde bir gider unsuru olarak indirmeleri doğaldır.

Sponsorluk harcamaları, 1. Soruya ilişkin Bölümde de yer verildiği gibi, ticari kazancın elde edilmesi veya idame ettirilmesi ile doğrudan ilişkisi olmayan, ilişkisi ölçülemeyen, sosyal fayda amacı öne çıkan harcamalar olup, bu yönüyle ticari kazancın elde edilmesi ile doğrudan ilişkisi olan reklam harcamalarından farklılık arz etmektedir.

Spor sahalarına, sporcuların veya diğer ilgililerin spor giysilerinin ya da spor araç ve gereçlerinin üzerine yazılı veya elektronik sinyaller yardımıyla sanal olarak kurumun tanıtımının yapılmasını sağlayacak amblem, marka, isim ve benzeri işaretler konulması gibi doğrudan ticari fayda sağlayan ve kurumun tanıtımını amaçlayan harcamalar reklam harcaması olarak değerlendirilmektedir. Sponsorluk faaliyetinin yanında reklam ve tanıtım amacını da içeren işlemler nedeniyle yapılan harcamaların, sözleşmede belirtilmek ve emsaline uygun olmak şartıyla, reklam ve sponsorluk harcamaları olarak ayrıştırılabilmesi olanaklıdır.

Reklam ve tanıtım faaliyeti kısaca, bir malı, işi, kuruluşu ve benzerini tanıtmak için yapılan faaliyettir.[1] Bu tanım ışığında reklam ve tanıtım, bir ürün, marka veya hizmetin, çeşitli iletişim olanaklarını kullanarak gerçek veya sanal ortamdaki yazı, resim, amblem ve benzeri şekiller yardımıyla, ticari yönden tanıtılmasını sağlayan işlemler bütünüdür.

GSGM Sponsorluk Yönetmeliğinde yapılan tanıma göre reklam faaliyeti, bir ürün, marka veya hizmetin çeşitli iletişim olanaklarının, gerçek veya sanal ortamdaki yazı, resim, amblem ve benzeri şekilleri kullanılarak ticari yönden tanıtılmasının sağlanmasıdır.

Ticari işletmelerce reklam ve tanıtım, üretilen ve satılan mal, ifa edilen hizmet ve yaratılan isim, marka, logo ve imajı tanıtmak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek, ikna etmek, satış ve kiralanmasını sağlamak ve artırmak amacıyla pazarlama iletişimi niteliğindeki faaliyetlerdir. Bu faaliyetin aracı ise, tanıtıma konu mal, ürün ve hizmetleri tanıtmak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek ve ikna etmek, satışını veya kiralanmasını sağlamak ya da arttırmak amacıyla kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından bir bedel ödenerek, fiziksel, sanal ve dijital kitle iletişim araçlarında yayınlanan, kamuoyuna açık nitelikteki medya araçları, duyuru panoları ve bilboardlarda yer alan pazarlama haberleşmesi objeleri olmaktadır.

TV, radyo, sosyal medya, dijital medya yayıncılığı boyutuyla reklam ve tanıtım, yukarıdaki tanıma koşut olarak, bir mal ya da hizmetin alım, satım, kiralanması ya da ifasına dönük talep yaratmak, bir amaç ya da düşünceyi yaymak, ticari nitelikte etki oluşturmak amaçlarıyla ücret ve benzeri bir maddi karşılık ile, bu yayın platformları kullanılarak kamuya yönelik yapılan faaliyetler bütünüdür.

195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun'un 40'ıncı maddesinin ikinci fıkrasına göre; “Satışı arttırmak gibi ticari gayelerle veya bir şeye veya bir fikre rağbet sağlamak gibi maddi veya manevi bir menfaat temini maksadıyla gazete ve dergilerde yazı, resim veya çizgilerle yapılan ilanlar reklâm sayılır.

Söz konusu tanımların bu defa sportif etkinlikler zemininde, spor hukuku düzenlemelerinin de yardımıyla yapılması sonucu, spor faaliyeti ile uğraşan her türlü kişi ya da her türlü spor materyali üzerine mal, iş ya da hizmetin ticari yönden tanıtılması amacıyla yazı, resim ve benzeri şekiller konulması işlemleri sportif reklam ve tanıtım faaliyeti olarak tanımlanacaktır. Bu faaliyetin sınıflandırılmasında;

“Gerçek/fiziki reklam” ; Spor müsabakalarına katılacak kulüplerin, sporcuların ve diğer ilgililerin forma, eşofmanlarına ve benzeri spor giysilerine konulacak reklam ve reklam sayılabilecek her türlü resim, yazı ve benzeri şekillerin kullanılması,

“Sanal reklam” ; Gerçek görüntülerin bilgisayar aracılığıyla canlı veya banttan yayını esnasında değiştirilmesi ya da bu görüntülerin çeşitli unsurlarının televizyon veya mevcut benzeri ya da gelecekte ortaya çıkacak teknolojiler tarafından iletilen sinyallere reklam mesajları yerleştirmek amacı güderek değiştirilmesi,

“ Görüntüler”; single frame ( resim halindeki ) görüntülerin veya birbirini takip eden görüntülerin ( hareketli resimler veya video sinyalleri ) ilgili kayıt aracı ile kaydedilen ( analog veya dijital) elektronik kayıtların kullanımı,

Olarak yapılabilir.

Bu belirleme ışığında spor faaliyeti kullanılarak yapılan reklam ve tanıtım, belirli bir süreyle ve bedel karşılığı olarak spor sahalarına, sporcuların veya diğer ilgililerin spor giysilerinin ya da spor araç ve gereçlerinin üzerine yazılı veya elektronik sinyaller yardımıyla sanal olarak kurumun tanıtımının yapılmasını sağlayacak amblem, marka, isim ve benzeri işaretler konulması gibi doğrudan ticari fayda sağlayan ve kurumun tanıtımını amaçlayan harcamaların dayandığı işlemlerdir.

Sponsorluk sözleşmesinin esaslarının ortaya konulması, reklam ve sponsorluk arasındaki farkların ve dolayısıyla vergisel sonuçlarının gösterilmesi açısından önemlidir. Sözleşme içeriği hususlar ile sponsorluk ilişkisinin gerçek mahiyetinin belirlenmesine imkan tanıyacak biçimde;

-Destekleyen ve destekleyenin esas (ticari) faaliyetleri,

-Destek unsurlarının niteliği,

-Varsa karşılıklılık ilkeleri ve tanıtım unsuru,

-Tarafların faaliyetleri arasında benzerlikler/birliktelikler,

-Desteklenene ait isim, resim, logo, imaj ve benzeri değer, marka ve tanıtıcı unsurların kısme/tamamen, süreli/süresiz destekleyene terki,

-Varsa destekleyenin talimatlarına riayet,

-Varsa destekleyene ait materyallerin kullanılması gibi belirleme ve ölçüler, bu bağlamda öncelikle bilinmesi, araştırılması ve dikkate alınması gereken konular olarak ortaya çıkmaktadır.

Bu bağlamda basit olarak, ticari kazancın elde edilmesi ile doğrudan ilişkisi olmayan veya ilişkisi ölçülemeyen, sosyal amacı öne çıkan harcamalar sponsorluk harcaması, işletmelere doğrudan ticari fayda sağlayan ve kurumun tanıtımını amaçlayan harcamalar ise reklam harcaması olarak kabul edilecektir.

Bilindiği gibi KVK'nın 1'inci maddeden atıfla ve KVK'nın 10'uncu maddesi ile GVK'nın 40'ıncı maddesinde, safi kazancın tespit edilmesinde hasılattan indirilebilecek giderler konusu düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin 1'inci fıkrasında, (KVK 11’nci ve GVK 41'inci maddelerde sayılan);

i-Her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklâm giderlerinin % 50'si,

ii-Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon yayınlarından doğacak maddî ve manevî zararlardan dolayı ödenen tazminat giderleri.

iii-4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun ek 4’üncü maddesi kapsamında hakkında reklam yasağı uygulananlara verilen reklamların giderleri hariç olmak üzere,

ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan her türlü giderin hasılattan indirilebileceği belirtilmiştir. Ancak, 40'ıncı maddenin lafzında ve ruhunda, yapılan giderlerin işle ilgili ve işin önemi ve genişliğiyle orantılı olması gerektiği açıkça ortaya konulmuştur.

1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "10.3.1. Sponsorluk harcamaları" başlıklı bölümünde: “Spor sahalarına, sporcuların veya diğer ilgililerin spor giysilerinin ya da spor araç ve gereçlerinin üzerine yazılı veya elektronik sinyaller yardımıyla sanal olarak kurumun tanıtımının yapılmasını sağlayacak amblem, marka, isim ve benzeri işaretler konulması gibi doğrudan ticari fayda sağlayan ve kurumun tanıtımını amaçlayan harcamalar ise reklam harcaması olarak değerlendirilecektir….. sponsorluk faaliyetinin yanında reklam ve tanıtım amacını da içeren işlemler nedeniyle yapılan harcamaların, sözleşmede belirtilmek ve emsaline uygun olmak şartıyla, reklam ve sponsorluk harcamaları olarak ayrıştırılabilmesi mümkündür.” Açıklamasına yer verilmiştir.

KDV Genel Uygulama Tebliği’nin I/C-2.1.3.2.15.2. Kapsam" alt başlıklı bölümünde ise; ''Ticari reklam, ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak; bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi niteliğindeki duyurulardır.

Ayrıca, sponsorluk faaliyetinin yanında reklam ve tanıtım amacını da içeren işlemler nedeniyle yapılan harcamaların, sözleşmede belirtilmek ve emsaline uygun olmak şartıyla, reklam ve sponsorluk harcamaları olarak ayrıştırılabilmesi mümkündür.

Bu açıdan, destekleyen tarafından vergi matrahının belirlenmesinde “Gider unsuru” olarak dikkate alınan “reklam, tanıtım veya sponsorluk harcamaları ile, işletmenin esas faaliyeti kapsamında kazanç artırıcı/gelir getirici faaliyetler arasında ticari illiyet bağının kurulup kurulamadığının somutlaştırılması önem arz etmektedir

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yayımlanan “Sponsorluk Harcamalarının Vergilendirilmesi” başlıklı rehberde sponsorluk ve reklam harcaması ayrımı ise aşağıdaki gibi yapılmış bulunmaktadır.[2]

KVK'nın 1 Seri numaralı Genel Tebliği'nde verilen ÖRNEĞE göre, bir kurumun, bir kulübe bonservis bedelini karşılayarak transfer ettiği bir sporcuyu aynı zamanda şirketin veya ürünlerinin tanıtımına yönelik reklamlarda kullanması halinde, reklam faaliyetine ilişkin harcamalar, bonservis bedelinden sözleşmede belirtilmek ve emsallerine uygun olmak şartıyla ayrıştırılabilecek ve reklam gideri olarak dikkate alınacaktır.

İsim Hakkı kullanımı karşılığı yapılan ödemeler, ayni ödemeler dahil, Bu çalışmanın “21- SPOR SPONSORLUĞU BAŞLIĞINDA GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI TARAFINDAN YAPILAN VERGİSEL DEĞERLENDİRMELER NELERDİR?” başlıklı bölümünde GİB tarafından verilen özelgeler içeriğinde de reklam-sponsorluk ayrımının yapılmasına yönelik somut örnekler yer almaktadır.

Yine GİB tarafından yayımlanan “Sponsorluk Harcamalarının Vergilendirilmesi” başlıklı rehberde bu ayrıma ilişkin olarak aşağıdaki örnekler verilmiştir.

 ÖRNEK: Türkiye Basketbol Liginde yer alan bir takım ile GSM operatörü bir anonim şirket arasında basketbol takımının sezon boyunca giyeceği maç formalarının göğüs kısmında GSM operatörünün ismine yer verilmesine ilişkin sponsorluk sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme kapsamında basketbol takımına 20.000.000 TL nakdi ödeme yapılacaktır.

GSM operatörü ile yapılan sözleşmede maç formalarının göğüs kısmında GSM operatörünün ismi yer alması markanın pazarlanması ve satışının artırılması hususunda doğrudan ticari fayda sağladığından, sözleşme kapsamında yapılan harcamalar reklam harcaması olarak değerlendirilecektir.

Söz konusu reklam harcamaları gider olarak kabul edildiğinden satış hasılatından doğrudan indirilebilecektir.

ÖRNEK: Şehirlerarası ulaşım hizmeti veren firma Türkiye Voleybol Federasyonuna bağlı Sultanlar Liginde bulunan bir takım ile sponsorluk sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme kapsamında ulaşım firması tarafından motorlu taşıt üretimi yapan bir firmadan otobüs alınarak kulübe tahsis edilecek ve otobüsün yakıt, bakım vs. giderleri de ulaşım firması tarafından karşılanacaktır. Bu harcamalara karşılık olarak kulübe tahsis edilen otobüsün arkasında ve iki yanında ulaşım hizmetini veren firmanın ismi ve sloganı yer alacaktır.

2025 yılındaki tüm maçlarda takımın formasının ön kısmında ulaşım firmasının adının yer alması karşılığında ise ilgili kulübe 8.000.000 TL nakdi ödeme yapılacaktır.

Ayrıca, ulaşım firması tarafından takım sporcularının 2025 yılında çıkacağı tüm müsabakalarda kullanacağı spor ayakkabılarının temini sağlanacaktır.

Bu kapsamda otobüsün arkasında ve iki yanında ulaşım hizmeti veren firmanın isminin ve sloganının yer alması ve takımın formasının ön kısmında ulaşım firmasının adının yer alması pazarlama, satışın artırılması ve kar amacı taşıdığından ve ilgili firmaya doğrudan ticari fayda sağladığından, yapılan

80.000 TL'lik nakdi ödeme ile otobüs tahsisi ve otobüse ait giderlerin karşılanması şeklindeki ayni ödeme reklam harcaması olarak kabul edilecektir.

Söz konusu reklam harcamaları gider olarak kabul edildiğinden satış hasılatından doğrudan indirilebilecektir.

Diğer taraftan, ulaşım firması tarafından temin edilecek spor ayakkabıları ise sponsorluk harcaması kapsamında değerlendirilecektir. Bu kapsamda amatör spor kulübüne yapılan sponsorluk harcamasının tamamı kurum kazancının tespitinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacak ve kurum kazancının yeterli olması halinde, beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla ve kanundaki sırasıyla kurumlar vergisi matrahından indirilebilecektir.

SORU:5 SPONSORLUK VE DOLAYLI REKLAM VERME İŞLEMLERİNDE YASAKLAR NELERDİR?

KVK’nın 11’nci ve GVK’nın 41'inci maddelerinde;

i-        Her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklâm giderlerinin % 50'si,

ii-    Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo ve televizyon yayınlarından doğacak maddî ve manevî zararlardan dolayı ödenen tazminat giderleri.

iii-4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun ek 4 üncü maddesi kapsamında hakkında reklam yasağı uygulananlara verilen reklamların giderlerin

vergi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınamayacağı açık biçimde belirtilmiştir.

Diğer taraftan, ilgili tüm yasal ve idari düzenlemeler dikkate alındığında, reklam ve tanıtım açısından yasaklanan faaliyetlerin sponsorlukla dolanılmasının olanaklı olmadığı düşünülmektedir. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamına giren eylemler ile birlikte muhtelif düzenlemeler ışığında bu yasaklara;

i-    Genel ahlaka aykırılıklar,

ii-   Kamu düzeni ve sağlığını bozucu faaliyetler,

iii-Siyasi, dini, ırk ayrımı içerikli tanıtımlar,

iv-Alkollü içki ve sigara tanıtım kısıtları,

v-   Müşterek bahis ve kumar oyunlarına dair işlemler, faaliyetler, logolar, resimler ve işaretler içeren tanıtımlar örnek olarak verilebilir.

Radyo ve Televizyon Kuruluşları Reklâm Yayın İlkeleri ve Usulleri ile Reklâm Gelirleri Üst Kurul Paylarının Ödenmesi Hakkındaki Yönetmeliğin, maddesinin V. ve VI.'ncı fıkralarına göre de:

Siyasi partilerle, siyasi partilerin organlarında görev alanlar ve seçimle iş başına gelenler programları destekleyemezler. Reklâmı yasaklanan ürün ve hizmetleri üretenlerle, bunların satışı ile İştigal edenler program desteklemesinde bulunamazlar.

Sözü edilen ticari iletişimi, reklâmı ve desteklenmesi yasaklanmış ürünler/hizmet ve faaliyetler ise aynı yönetmeliğin. 12 ve 13’üncü maddelerinde sayılmıştır:

a) Alkol ve tütün ürünleri için hiçbir şekilde ticarî iletişime izin verilemez.

b) Reçeteye tâbi ilaçlar ve tedaviler hakkında ticarî iletişim yapılamaz.

ç) İlaçlar ve tıbbi tedaviler için tele-alışverişe izin verilemez.

d) Her türlü (ateşli veya ateşsiz) silah veya silah üreticisi ve satıcısının ticari iletişimine izin verilemez.

e) Falcı, medyum, astrolog ve benzerlerinin verdikleri hizmetlerin ticari iletişimi yapılamaz.

f) Eş ve arkadaş bulma hizmetlerinin ticari iletişimine izin verilemez.

g) Diğer kanunlarla reklamı yasaklanan ürün ve hizmetlere ilişkin ticari iletişim yayını yapılamaz.

ğ) Gıda takviyesi, bitkisel ürünler, çeşitli cihazlar ve bunlar dışındaki herhangi bir ürünün sağlık beyanı ile ilaç gibi algılanmasına sebebiyet verilemez.

RTÜK Yönetmeliği'nin 21'inci madde düzenlemesi uyarınca, Reklamı yasaklanan ürün ve hizmetleri verenler TV programlarına sponsor olamazlar.

Sportif faaliyetler açısından doğrudan uygulanacak sponsorluk ve dolaylı tanıtım yasakları ayrıca SGM Sponsorluk Yönetmeliği'nin 13'üncü maddesinde  gösterilmiş bulunmaktadır.

6-SPONSORLUK HARCAMASININ BAĞIŞ VE YARDIM YAPILMASI İLE BENZERLİK VE FARKLILIKLARI NELERDİR?

Bilindiği üzere sivil toplum kuruluşu olan derneklerin gelirleri, 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve ilgili mevzuat düzenlemeleri uyarınca, üye aidat/ödentisi, dernek faaliyetleri sonucunda veya dernek malvarlığından elde edilen (kira/faiz vb) gelirler, eğitsel gelirler, iştirak edilen kurumlardan elde edilen gelirler ile bunlara yapılan bağış ve yardımlardan oluşmakta olup, vergi mükellefleri tarafından vergiye tabi kazancın elde edilmesi veya idame ettirilmesi ile ilgili olmaksızın, sosyal ya da beşeri fayda/amaçlarla ve karşılıksız olarak spor kulübü dernekleri özelinde dernekler dahil sivil toplum kuruluşlarına bağış ve yardım yapılabilmektedir.

7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nun 19’uncu maddesi uyarınca, spor kulübü derneklerinin, yukarıda sayılan (temel) gelirlerinin yanında, bu kişilere özel olarak;

a) Üye aidatları

b) Sponsorluk gelirleri

c) Sporcu transferlerinden alınan ücretler

ç) Sporcu yetiştirme tazminatları

d) Sporcu eğitimi, kurs ve benzeri ücretler

e) Faaliyetlere katılım bedelleri

f) Müsabaka hâsılatları

g) Yayın gelirleri

ğ) Sahibi veya ortağı olduğu şirketler ile işletmelerden elde edilen gelirler

h) Toplantı ve benzeri faaliyetlere ilişkin gelirler

ı) Reklam gelirleri

i) Kira gelirleri

j) Spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarından elde edilen isim hakkı gelirleri

k) Bağış ve yardımlar

1) Spor dışı faaliyetlere ait gelirler

m) Finansman gelirleri

n) Öz sermaye katkıları

o) Diğer benzeri gelirler

 ayrıca sayılmış bulunmaktadır.

Vergi mükelleflerince, spor faaliyetiyle uğraşan gerçek ve tüzel kişilere bu kapsamda yapacakları aktarımda, sponsorluk işleminde olduğu gibi herhangi bir dolaylı reklam ve tanıtım karşılığı bulunmamakta olup, gönüllülük esasına dayalı tek taraflı bu tasarrufta, bağış yapan ve yapılan arasında hak ve yükümlülük içeren yazılı ya da sözlü bir akit de mevcut değildir.

Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince beyannamede gösterilen gelirlerden/kurum kazancından indirim konusu yapılabilecek bağış ve yardımlar ise GVK’nın 89/1-4 bendi ve KVK’nın 10/1-c maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenleme ve başkaca özel yasa düzenlemelerine dayalı olarak bazı bağış ve yardımların tamamı, kamuya yararlı spor kulübü derneklerine yapılanlar dahil bazılarının ise mükelleflerce beyan edilen gelirin/kurum kazancının %5’ini (gelir vergisine münhasır olmak üzere kalkınmada öncelikli yöreler için %10’u) aşmayan kısmı matrahtan indirilebilir.

İlgi maddelerin diğer bentlerinde yer alan düzenlemeler ile diğer (belirli) bazı kanunlarda yer alan düzenlemeler kapsamında yapılan bağış ve yardımların ise tamamı vergi matrahının tespitinde dikkate alınabilecektir.

İndirim konusu yapılabilecek bağış ve yardım tutarları her hal ve takdirde beyan edilen gelir/kurum kazancı ile sınırlıdır. İndirilemeyen kısım izleyen yıllara nakledilemez. Bağış ve yardımların matrahtan indirilmesi için;

i-    Mevzuatta belirtilmiş olan kurum ve kuruluşlara yapılması,

ii-   Makbuz karşılığı olması,

iii-Karşılıksız yapılması,

iv-Sadece ilgili dönem gelir ve kurum kazancından indirilmesi,

v-   Gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde ayrıca gösterilmesi, gerekmektedir.

Kamuya yararlı spor kulübü dernekleri dışındaki spor kulübü derneklerine yapılan bağışlar ile spor kulübü dernekleri veya sporculara yapılan yardımlar vergi düzenlemeleri kapsamında vergi matrahının oluşumunda indirim olarak dikkate alınamayacaklardır.

TTK düzenlemelerine uygun olarak kurulan, spor federasyonlarına tescil edilerek spor faaliyetiyle uğraşan anonim şirketler ile derneklere ait iktisadi işletmelere, vergi mükelleflerince bağış ve yardımda bulunulamayacağı, ticari kazanç/kurum kazancına sahip olup vergi mükellefiyeti bulunan bu kurumlar tarafından da bağış ve yardım geliri elde edilemeyeceği tabiidir.

Gelecek yazı bölümümüzde, aşağıdaki sorulara yanıt arayacağız.

7-SPOR SPONSORLUĞU YAPILABİLECEK ALANLAR (HARCAMA ALANLARI) HANGİLERİDİR? SPONSORLUK İŞLEMLERİ GENEL OLARAK NASIL YÜRÜTÜLMEKTEDİR?

8- SPOR FAALİYETİYLE UĞRAŞAN ANONİM ŞİRKETLER VE SPOR KULÜBÜ DERNEKLERİNE AİT VE BAĞLI İKTİSADİ İŞLETMELER, İLİŞKİLİ OLDUKLARI SPOR KULÜBÜ DERNEKLERİNE SPONSOR OLABİLİRLER Mİ?

9-SPOR SPONSORLUĞUNDA YAZILI SÖZLEŞME YAPILMASI ZORUNLU MUDUR? SÖZLEŞMEDE HANGİ UNSURLAR YER ALMALIDIR?

10-AYNİ VE NAKDİ SPONSORLUK SÖZLEŞMELERİNİN YAPILMASINA DAİR BELİRLENMİŞ STANDART ÖRNEKLER VAR MIDIR?

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş