Futbolun Ekonomi Politik Sorunları (II)
Bizi Takip Edin Futbol ekonomisi facebookta futbol ekonomisi twitterde
x
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Genel Tuğrul AKŞAR Futbolun Ekonomi Politik Sorunları (II)

Futbolun Ekonomi Politik Sorunları (II)

imagesQ2JYEB11

Tuğrul Akşar- 18 Kasım 2014 Geçen hafta bu sütunlarda futbolun yeni kriz kaynaklarından birisi olan futbolun finansallaşması üzerinde durmuş ve detaylı analizimize bu hafta da devam edeceğimizi belirtmiştik.

Kısaca tekrar anımsatarak, futbolda parasallaşmanın yarattığı aşırı gelir ve bundan kaynaklanan servet artışının bazı kulüplere rekabet üstünlüğü kazandırdığı, bu üstünlüğün bir süre sonra güçlü/ büyük ve güçsüz/küçük kulüp ayrımına yol açtığı, bu ayrımın sonunda büyük kulüpler/liglerin sportif perforfmanstan bağımsız olarak gelirlerini geometrik olarak artırmaya devam ettiklerini ve finansal üstünlüğe ulaştıklarını, bu durumun da futbolun sürdürülemez kriz yapısına etkiyen önemli bir faktör olduğunu ortaya koymuştuk. 

 

Bu bağlamda konunun finans politiğini kavrayabilmek için büyük liglere birlikte bir göz atmakta yarar var. 

 

Beş büyük lig milyar euronun üzerinde bir değere sahip 

 

Aşırı gelir artışı ve servet birikimine en iyi gösterge olarak liglerin transferlere, dolayısıyla bonservis bedellerine yaptığı harcamalar gösterilebilir. O liglerin assetleri olarak kabul etmemiz gereken bu değerler, para/ sermaye akımının hangi liglere yöneldiğini, göstermesi bakımından da ilginç bir veri olarak karşımıza çıkıyor. Bu bağlamda, liglerin bonservis bedelleri üzerinden piyasa değerlerine bakmak analizimiz açısından anlamlı olacaktır. Bu tablo bize ligler arasında haksız rekabetin büyükler lehine nasıl konumlandırıldığını da açıkça göstermektedir. 

aksar

Tabloda en değerli lig olarak 3 milyar 760 milyon euro değer ile İngiliz Premier Lig’i görüyoruz. Son on yılda yaklaşık 8 milyar euro yabancı sermaye girişinin olduğu bu lig, en fazla gelir artışı ve sermaye birikiminin, dolayısıyla servet artışının yaşandığı lig olarak değerlendirilmelidir. 

 

Merkez takımları küresel talep yaratabiliyorlar 

 

Futbol kulüplerinin (özellikle de merkezde yer alan güçlü liglerin yüksek bütçeli takımlarının) gelirlerini küreselleştirdiğini görüyoruz. Kapitalizmin küreselleşmesi sporun, doğal olarak ta futbolun da küreselleşmesine olanak sağladı. Bu nedenle bu takımların kendi ülkelerinin dışında taraftar toplayabilmesi ve logolu ürünlerini satabilmeleri, gelirlerin hızlı büyümesine zemin hazırlıyor. (Bu durum servet birikim hızını da artırıyor.) Lokallikten küresel bir kimliğe geçen takımlar, kendi küresel taleplerini de yaratabiliyorlar. Bugün Real Madrid, Barcelona, Manchester United gibi takımların gelirlerinin belirli bir kısmının buralardan geliyor olması, bu gerçeği gözler önüne çıkartıyor. 


Küreselleşmenin bu kulüpler için bir başka avantajı da, bu ülke liglerine ve takımlarına yabancı kaynak/ sermaye akışına izin veriyor olması. Nitekim, günümüzde fonlar çok rahat ve kolay bir şekilde, herhangi bir engelle karşılaşmadan bir ülkeden başka ülkeye (lige) hareket edebiliyor, kulüp satın alabiliyor, stratejik ortaklıklara yönelebiliyorlar.2 Küreselleşme aynı zamanda kulüplerin mülkiyetlerinin de çok uluslu şirketlere, pazarlama gruplarına ve iletişim devlerine geçmesi dönemini de başlattı. 

 

Aşırı gelir artışı, rekabeti bozuyor, etik sorunlara ve krize yol açıyor! 

 

Buraya kadar yaptığımız analizlerde gördük ki, sermayenin bazı liglerde ve kulüplerde yoğunlaşması, süreç içinde bu lig ve kulüplere rekabet üstünlüğü sağlıyor. Artan rekabet üstünlüğü bir süre sonra dengesiz rekabete ve diğer kulüplere karşı haksız rekabete dönüşüyor. Aşırı gelir artışı ve buna bağlı oluşan sermaye birikimi, bu kulüplerin servetlerini süreç içinde daha da artırırken, gelirler de geometrik artmaya başlıyor. Bu durum futbolu finansallaştırırken, kulüpler arasında dengesizliğin de giderek açılmasına, polarizasyona sebep oluyor. Finansal polarizasyon dinamiklerini burada çalıştırıp bir tarafta son derece güçlü ve yüksek bütçeli takımların( liglerin), diğer tarafta da düşük bütçeli, güçsüz takımların(liglerin) oluşmasına ortam hazırlıyor. Bu sayede, dengeli futbolun yerini, dengesiz ve kaotik futbol alıyor. 

 

Bu kulüplerde gelir artış/servet edinme hızının, sportif performans artış hızının üzerinde bir gelişim göstermesi ve bu kulüplerin UEFA tarafından sürekli show’un devamı açısından bir ihtiyaç olarak görülmeleri, futbolda tüm dengeleri bozdu. Zaten, anomalik bir sektör olan futbol, bu etkiyle yeni krizlere girmek durumunda kaldı. Bu kriz kaynağı, futbolun rekabetçi yapısını büyüklerin lehine bozarak, fair play ruhunu örseleyerek, sürdürülemez eşitsizlikleri otomatik olarak üretmeye başladı. 

 

Her hal ve karda şunu görüyoruz ki, aşırı gelir artışı ve buna bağlı oluşan servet birikimi, futbolda finansallaşmaya, finansallaşma da kulüpler arasında polarizasyona yol açıyor. Finansal polarizasyon ise bir süre sonra rekabeti bozuyor ve etik problemlerle birlikte krize davetiye çıkartıyor. İşte bu durum bugün futbolun ekonomi politiğini oluşturuyor. Kulüpler arasında servet ve gelir dağılımı dengelenemediği (haksız rekabet, dengede rekabete dönüştürülemediği) sürece, futbolun asimetrik ve irrasyonel yapısı kriz üretmeye devam edecekmiş gibi görünüyor. 

 

Sonuç ve öneri 

 

Bu nedenle belki, büyük bütçeli kulüplere başta salary cap (ücret tavanı), borçlanma üst sınırı, transfer harcama limiti gibi yeni düzenlemeler getirilip finansal futbol yeniden regüle edilebilirse, futbolun krize girmesine neden olan patolojik gelişimin de önüne geçilmiş olunabilir. Bu amaçla futbol otoritesi (UEFA ve lokal federasyonlar) merkezde haksız rekabet üstünlüğünü elinde tutan ve bundan gelirlerini/servetlerini artırma üstünlüğüne ulaşan yüksek bütçeli ve güçlü takımlara, bütçelerine göre bir vergilendirme getirip buradan elde olunan kaynakları da periferi liglere/takımlara aktarabilirse, futbolun yeniden daha dengeli bir rekabet içinde ve sürdürülebilir bir gelir büyümesiyle yoluna devam etmesi sağlanabilir. Ne var ki, bugünün finansal/ endüstriyel yapılanması bu işi kotarabilecek ve bu düzenlemeleri yapabilecek yetkinlik ve güçte değil ne yazık ki. Çünkü, endüstriyel süreçte yaratılan devasa kulüplere UEFA’nın ve lokal federasyonların ihtiyacı var. İşte futbolun ekonomi politiğinin temel konusunu da bu çelişkinin çözümü oluşturuyor.{jcomments on}

 

                    linkedin-logo Paylaş                        Flipboard -logo Paylaş

Bu İçerik  9452  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

finansal-futbol-anim-1

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

Spor Endexi

 

25/01/2023

Kapanış Günlük
Değişim %
  BİST 100

5.297,77

-1,28

 bjk BJKAS

7,52

-0,27

 fb FENER

62,45

0,32

 gs GSRAY

8,36

3,21

 trabzon TSPOR

4,35

-0,91

   SPOR ENDEKSİ

1.852,20

0,86

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 33893241

SÜPER LİG 2022-2023 SEZONU

  

 

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV  
Galatasaray  19  14   3   2  38 14   24   45 
2 Fenerbahçe  19  13  4 46  22   24 

41

3 Başakşehir  19  11 4 30  20 10 37
4 Beşiktaş  18   10  34  21  13 35
5 Trabzonspor  19 10 5  4  30  25 5 35
6 Adana Demir  19  9   3 37   20    17   34 
7

Konyaspor

 19  9   4  24  19   5 27 
8 Kayserispor  19  2

28  27   1  26 
9 Alanyaspor 19  7 32  33  -1 25 
10

Karagümrük

 19  7 40  39   1  22
11 Ankaragücü 19  6

24 

29  -5  22
12 Giresunspor 19  19  29  -10    21 
13 Gaziantep 19  25  28   -3   19
14 Kasımpaşa  19  4 10  21   34   -13    19  
15 Antalyaspor 18 10  23  31  -8  18
16 Sivasspor  19  4   21  29  -8 18
17 Hatayspor 18 15  33  -18   17  
18 İstanbulspor  19  3 12  18  40   -22 15
19 Ümraniyespor 19 5 11  22  34  -12   14  

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

2022 Deluitte Raporu

 

2022-deloitte football review


Deloitte Sports Grup’un Avrupa Futbol Finansmanına ilişkin 31. kez düzenlediği yıllık futbol finans raporuna göre, Avrupa futbol pazarı bir önceki yıla göre %10 büyüyerek 27.6 Milyar Euro büyüklüğe ulaştı. Rapora ulaşmak için tıklayınız.

 


 

2021-Money-league-Raporu

 

Yirmidördüncü Deloitte Money League raporuna göre Barcelona'nın 715.1 Milyon Euro'luk geliriyle ilk sırada yer aldığı, tamamı merkez lig kulüplerinden oluşan ve bir önceki yıla göre gelirleri %12 azalan Para Ligi raporunu okumak için tıklayınız

 


 

 

annual report 202021 photo

 

Avrupa Futbolunun patronu UEFA’nın gelirleri 5.7 Milyar Euro’ya Ulaştı. Raporu okumak için tıklayınız.

 

 


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

master bm report lowres

 

The European Club Footballing Landscape 2022


UEFA'nın Avrupa Lulüp futboluna ilişkin 13, kez yayınladığı, Covid-19'un etkilerinin de analiz edildiği raporu okumak için Bkz.


 

 Eko spor 1

“Ekospor’un aylık bültenlerinden haberdar olmak için tıklayınız”

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.