Doç. Dr. Recep Cengiz - 22 Kasım 2025 Futbol, artık sadece sahada oynanan bir oyun olmaktan çıktı; saha dışında da şekillenen bir deneyime dönüştü. Televizyon ekranlarında izlediğimiz futbol çoğu zaman sahadaki gerçekliği yansıtmıyor.
Faydacı bir yaklaşımla meseleyi ele alıyor, teknik direktör ve futbolculara yararlılık ve verimlilik ölçüsünde değer veriyoruz. Başarıyı abartılı övgülerle “göklere çıkarıyor” başarısızlığı futbolun doğal ölçüsünde yapıcı ve öğretici eleştirmiyor “yerin dibine batıran” sert protestolara maruz bırakıyoruz.
Spikerler ve yorumcular oyunu değil, kendi öykülerini anlatıyor. Egolar, önyargılar ve hazır reçeteler izleyiciyi oyundan uzaklaştırıyor. Bu durum yalnızca izleyiciye zarar vermiyor; futbolun marka değeri ve saygınlığı da aşınıyor.
Spikerlerin Yükü
Spikerin görevi sahadaki hakikati aktarmaktır. Milyonlarca göz önünde söylenen her söz bir yük hâline dönüşüyor; gereksiz yorumlar ve abartılı ifadeler izleyicinin deneyimini yok ediyor.
Maçı anlatmak yerine tahmin yapmak, niyet okumak ve önceden hazırlanmış notlarla bilgiç görünmeye çalışmak, izleyiciyi oyunla buluşturmak yerine karmaşaya sürüklüyor.
Spikerler, izleyiciyle aynı oyunu izleseler de gördüklerini kendi önyargıları, korkuları ve şüpheleri üzerinden aktarabiliyorlar.
Yorumcular: Taktik ve Ego Arasında
Televizyonlarda gördüğümüz bazı yorumcular, sahadaki gerçekleri aktarmak yerine çoğu zaman kendi egolarını merkeze koyuyor.
“Teknik direktörlere taktik, futbolcuya akıl verir veya izleyiciyi bilmez gibi” konuşmaları, sahadaki mücadeleyi görünmez kılıyor.
Sözü kendileriyle başlatıp kendileriyle bitiren bu yorumlar, izleyiciyi oyundan koparıyor ve futbolun değerini zedeliyor.
Sonuç olarak, Futbol, yalnızca sahada değil, ekranlarda da doğru anlatılmalı. İzleyiciye oyunu ve emeği doğru şekilde aktarmak, spiker ve yorumcuların temel görevi olmalıdır.
Spikerler ve yorumcular duygularını kontrol ederek, bilgece ve tarafsız kalmalı; oyunu kendi önyargılarıyla değil, sahadaki gerçeklikle aktarmalıdır.
Güzel ve etkili konuşma ‘bilgiçlik ve ilginçlikle’ yer değiştirmemelidir.
Unutmayalım ki futbolun gerçek heyecanı skor tabelasında değil; oyunun ruhunu doğru şekilde anlatabilmekte gizlidir. Ekranlarda kaybedilen futbolu ancak bu şekilde yeniden kazanabiliriz.