Futbolekonomi- 24 Mayıs 2025 Dijital olanakları kullanarak, görsel-işitsel korsanlık, modern spor endüstrisinin karşı karşıya olduğu mali açıdan en zararlı sorunlardan biri olarak karşımıza çıkıyor.

Geçtiğimiz yıl, çeşitli spor hakları sahipleri tarafından imzalanan ve Avrupa Birliği'ni harekete geçmeye çağıran bir mektupta, korsanlığın kendilerine her yıl tahmini 28,3 milyar dolar (24,9 milyar avro) yeni gelire mal olduğu iddia edildi. Aslında, rakamın Synamedia ve Ampere Analysis tarafından 2021'de yapılan bir çalışmaya dayandığı göz önüne alındığında, toplamlar daha yüksek olabilir. 

İspanya'nın en üst iki ligini yöneten LaLiga'nın da gayet iyi bildiği bir sorun bu.

Dahili değerlendirmeler, görsel-işitsel korsanlığın yalnızca LaLiga kulüplerine yılda 600 milyon ile 700 milyon avro arasında kayba neden olduğunu ayrıntılı olarak açıklıyor. Bu rakam, yasadışı yayınlardan kaynaklanan doğrudan gelir sızıntısını ve yayıncıların ödeme yapma isteğinin azalması ve korsanlığın yoğun olduğu pazarlara maruz kalan platformlar nedeniyle hak değerinin aşınmasını içeriyor.

Bu olumsuz durum, hem yurt içinde hem de yurt dışında nüfuz ve etkiyi artırma yönündeki büyük hedeflerini gizlemeyen bir kurum için kilit bir konu haline geldi.

"Görsel-işitsel korsanlıkla mücadele, LaLiga için en önemli stratejik ve yasal önceliktir çünkü doğrudan rekabetimizin sürdürülebilirliğini ve görsel-işitsel haklarımızın değerini tehlikeye atar," diyor LaLiga'da dijital ve görsel-işitsel dolandırıcılık karşıtı operasyonlar başkanı Guillermo Rodríguez. "Bu yalnızca ticari bir varlığı korumakla ilgili değil; İspanyol profesyonel futbolunun rekabetçi bütünlüğünü savunmak ve spor yayıncılığı için küresel pazarda eşit bir rekabet ortamı sağlamakla ilgilidir."

La Liga'nın karşı karşıya olduğu sorunun boyutunu vurgulamak için, Canlı İçerik Koalisyonu'nun (LCC) 2025 tarihli raporunda, 2024 yılında Avrupa'da 10,8 milyon yasadışı spor akışı tespit edildiği ve bunların yüzde 81'inin etkinlik boyunca aktif kaldığı belirtildi.

Rodríguez, canlı içerikleri kaldırmak için "kritik pencere" olarak görülen 30 dakika içinde akışların yalnızca %2,7'sinin kesintiye uğradığını belirtiyor. Rodríguez, "Bu rakamlar şaşırtıcı," diyor. "Korsanlığın bir istisna olmadığı, profesyonelleşmiş ve küreselleşmiş paralel bir ekonomi olduğu bir ekosisteme işaret ediyorlar."

Takip edilecek bir model LaLiga, korsanlık sorununu ele alma konusunda en proaktif spor organizasyonlarından biri olmuştur. Rodríguez'in itirafına göre, LaLiga'nın kampanyası "çok yönlü" ve "yasal olarak temellendirilmiş"tir.  LaLiga, yalnızca teknolojiye odaklanmak yerine, yasal işlem, yargısal tanınma ve sınır ötesi iş birliğine öncelik vermiştir.

Kampanyanın başında, Google ve Cloudflare gibi teknolojilerin korsanlığa olanak sağladığını iddia eden şirketleri açıkça eleştiren Başkan Javier Tebas bulunuyor.

Yasal kazanımlar, LaLiga'nın korsanlıkla mücadelesinde temel temeller sağladı. 2024'te İspanyol mahkemeleri, Cloudflare gibi altyapı sağlayıcılarının, hizmetleri yasadışı operatörler tarafından sistematik olarak kullanıldığında sorumlu tutulması gerektiği yönündeki ligin pozisyonu lehine karar verdi. Sadece birkaç hafta önce, bu durum mahkemeler tarafından tekrar desteklendi ve LaLiga'nın korsan maçların kullanılabilirliğini sınırlamak için internet servis sağlayıcıları, yayıncılar ve düzenleyicilerle gerçek zamanlı eylemleri koordine etmesini sağladı.

Rodríguez, "İspanyol mahkemeleri, azami yan hasarları önlemek için cerrahi bir şekilde yönettiğimiz dinamik engelleme önlemlerini uygulama kapasitemizi doğruladı," diyor. "Bu, İtalya ve Fransa'daki diğer ligler tarafından da elde edilen yasal emsallerle uyumludur.

“Diğer bölgelerde de başarılı bir şekilde faaliyet gösterdik. Örneğin, Ekim 2024'teki Madrid derbisine giden saatlerde LaLiga, İspanya'daki yasadışı canlı içeriklerin ana dağıtımcılarından biri olan korsan IPTV platformu Duckvision'ı devre dışı bıraktı. Operasyon, siber suç birimleri, yayıncılar ve uluslararası ortaklarla iş birliği içeriyordu.”

Yargı kararları, LaLiga'ya diğer yayıncılar ve teknik ortaklarla işbirliği içinde engelleme ve uygulama çabalarını koordine etme yetkisi veriyor. Rodríguez, LaLiga'nın diğer hak sahipleriyle ortak uygulama eylemlerinin, ligin daha önce bireysel müdahalelerden kaçan yasadışı korsan alan adlarının tüm kümelerini engellemesine olanak sağladığını söylüyor.

LaLiga'nın odak noktası, izole edilmiş kaldırmalar yerine "stratejik kesinti"dir. Pratikte bu, kuruluşun korsan ağların sözde "teknik çekirdeğini", örneğin onları ayakta tutan reklam ve ödeme altyapılarını ve dağıtım kanallarını belirlemesine yol açar.

Rodríguez, "Birleşik yasal yetki altında hareket ederek ve stratejik ortaklıklar kurarak, müdahalelerimizin hem hızını hem de etkisini artırdık ve diğer yarışmaların izlemesi için bir model oluşturduk" diyor.

Operasyon Devirme Geçmiş yıllarda, korsan içeriğin ana kaynağı akış web siteleriydi. Ancak, gelişen bir ortamda, yasadışı IPTV kutuları son yıllarda giderek daha yaygın hale geldi.

Rodriguez, bu tür kutuların "uygulamanın karmaşıklığını" önemli ölçüde artırdığını söylüyor. Tüketicilerin yılda 30 avro gibi düşük bir fiyata kutu satın alabilmesiyle korsanlık hiç bu kadar yaygın olmamıştı.

Kutular korsan uygulamalar, akış protokolleri ve korsanların sunucuları değiştirmesine veya eskileri kaldırıldığında kanalları yeniden başlatmasına olanak tanıyan otomatik güncellemelerle önceden yapılandırılmıştır. Bunlar çevrimiçi pazar yerleri, sosyal medya aracılığıyla veya sadece kulaktan kulağa yayılarak satılabilir ve Rodríguez IPTV pazarını "tam bir donanım-yazılım ekosistemi" olarak tanımlıyor.

Rodríguez, LaLiga'nın bu nedenle çok katmanlı bir yaklaşım benimsediğini ve soruna katkıda bulunanları "suç örgütleri" olarak gördüğünü söylüyor.

Hizmetlerin arkasındaki sunucular, ödemeleri işleyen finansal aracılar, kutuları dağıtan yerel satıcılar ve müşteri desteği sağlayan WhatsApp veya Telegram gibi ağların yanı sıra pazar yerleri veya sosyal medya kanalları gibi dağıtım ağları da araştırılıyor ve inceleniyor.

2024'te LaLiga, Avrupa genelinde 22 milyondan fazla kullanıcıya hizmet veren bir ağı dağıtan Europol tarafından koordine edilen Operasyon Takedown'a katıldı. Rodríguez, "Bu, uğraştığımız ölçek ve gereken yanıt seviyesi" diye ekliyor.

Ekonomik zarar LaLiga'nın bu konudaki duruşu diğer ligler tarafından da paylaşılıyor ve bu durum doğal endüstri rakipleri arasında iş birliği için zemin oluşturuyor.

Alman Futbol Ligi (DFL) hak yönetimi, teknolojiler ve arşivler başkanı Oliver Pribramsky, "Arkadaşları için bir akışı kıran zararsız tamircilerden değil, genellikle diğer yasadışı faaliyetlerle bağlantılı olan çete tarafından organize edilen uluslararası suçtan bahsediyoruz," dedi. "Hırsızlık, telif hakkı ihlali veya dolandırıcılık gibi suçlar ve sağlayıcılar ve devlet için ilişkili ekonomik zararlar söz konusu, çünkü suç ağları da vergi ödemiyor."

Fransa Profesyonel Futbol Ligi (LFP) Başkanı Vincent Labrune, korsanlığı "mutlak bir acil durum" olarak nitelendirirken, Spor Hakları Sahipleri Koalisyonu (SROC) Başkanı Mark Lichtenhein, bunun "spor hakları sahiplerinin genel olarak karşılaştığı en büyük sorun" olduğuna inanıyor.

Bu kadar büyük çaplı korsanlığın etkisini sadece ligler ve yayıncılar hissetmiyor; kulüpler de, özellikle lig basamaklarında alt sıralarda yer alan kulüpler, bundan ağır bir şekilde etkileniyor.

Rodríguez, "Korsanlık görsel-işitsel hakların değerini tükettiğinde, kulüpler arasında dağıtılan merkezi gelir havuzunu azaltır," diyor. "Bunun çok somut sonuçları var: Kulüpler oyuncu alımına, akademi sistemlerine, stadyum iyileştirmelerine ve toplum yararına daha az yatırım yapıyor.

“Zamanla bu, yalnızca LaLiga içinde değil, Avrupa ligleri arasında da rekabetçi bir dengesizlik yaratıyor; çünkü daha güçlü yaptırım uygulayanlar orantısız bir şekilde fayda sağlıyor. Korsanlık ayrıca stratejik planlamayı da etkiliyor. Kulüpler, gelirleri yasadışı tüketimden kaynaklanan aşınmaya maruz kalırsa güvenle uzun vadeli yatırımlar yapamazlar; yeni yatırımcılar için korsanlık bir uyarı işaretidir. Korsanlığın yoğun olduğu pazarlardaki kulüpleri daha az çekici hale getiren yasal ve itibar riskleri ortaya çıkarır.”

Teknoloji şirketlerini sorumlu tutmak LaLiga, teknoloji devlerini eleştirmekten çekinmiyor ve Rodríguez, bu tür şirketlerin korsanlık sorunundaki rolünün "gittikçe görmezden gelinmesinin zorlaştığına" inanıyor.

Google ve diğer şirketler doğrudan yasadışı içerik üretmese veya barındırmasa da, Rodríguez bunların genellikle korsanlığın halka erişilebilir hale geldiği "geçit" olduğunu belirtiyor. "Bu aracılar, bilgilendirilmelerine rağmen hızlı veya kapsamlı bir şekilde hareket etmediğinde, sorunun bir parçası haline geliyorlar" diyor.

Tebas, Aralık ayında Google ve Cloudflare'i LaLiga'dan içerik korsanlığının "kolaylaştırıcıları" olarak tanımlamıştı.

Rodríguez, "LaLiga bu iddiaları hafife almıyor," diye ekliyor. "Cloudflare veya Google gibi şirketleri kolaylaştırıcı olarak tanımladığımızda, çok belirli davranışlara işaret ediyoruz. Bu platformlar -içerikten doğrudan sorumlu olmasalar da- genellikle korsanlığın, kendilerine bildirimde bulunulduktan sonra bile gelişmesine olanak tanıyan teknik altyapı sağlıyor, iş birliği sayesinde gerçekleşen yasa dışı faaliyetlerden kâr elde ediyor ve yasal müşterileri bir barikat olarak kullanıyor."

Rodríguez, Nisan 2025'te Google Play üzerinden indirilebilen IPTVEXTREME adlı bir korsanlık uygulamasının geliştiricisine karşı Madrid İl Savcılığı tarafından açılan davayı, alakalı ve yakın tarihli bir örnek olarak gösteriyor. Savcılığa göre, uygulama LaLiga maçları da dahil olmak üzere yüksek değerli görsel-işitsel içeriğe yetkisiz erişimi kolaylaştırıyordu ve M3U listeleri ve APK kodları gibi teknolojiler kullanarak çalışıyordu.

Rodríguez'e göre, dava Google Play'in fikri mülkiyetin yasadışı dağıtımında gerekli bir kolaylaştırıcı olarak hareket ettiği argümanını vurguluyor. Ayrıca Cloudflare'in korsan operatörler tarafından sunucu altyapısını gizlemek ve yaptırımdan kaçınmak için "tekrar tekrar kullanıldığını" belirtiyor.

Geçtiğimiz yıl, bir İspanyol mahkemesi, teknik olarak tarafsız olsalar bile, sistematik olarak korsanlık için kullanılan hizmetlerin bildirildiğinde harekete geçmesi gerektiğine karar verdi. Bu, İtalya ve Fransa'da Cloudflare'i alan adlarını engellemeye ve tekrarlayan ihlalcilerin kimliklerini ifşa etmeye zorlayan önceki kararları takip etti.

Rodríguez, "Bu platformlar sıklıkla hak sahiplerine yardım ettiklerini iddia ediyor, ancak gerçek oldukça farklı," diyor. "Tekrarlanan bildirimlere rağmen korsan siteleri arama motorlarında dizine eklemeye devam ediyorlar. Bazıları kullanıcı gizliliğini tehlikeye atabilecek, fotoğraf galerilerine, finansal verilere erişebilecek veya hatta cihazlara kötü amaçlı yazılım enjekte edebilecek kötüye kullanım izinleri talep eden korsanlık uygulamalarını kaldırmayı veya engellemeyi başaramıyorlar.

"Daha da kötüsü, hizmet şartları fikri mülkiyeti korumaya yönelik açık taahhütler içermesine rağmen, bunlar pratikte nadiren uygulanıyor. Bilinen tekrar ihlal edenlerin platforma tekrar tekrar dönmelerine izin veriliyor, genellikle aynı teknik altyapıyı kullanarak."

Bu tür şirketlerin harekete geçmemesinin manidar olduğu öne sürülüyor.

Rodríguez, "Bu platformlar, hizmetlerini yasadışı içerik dağıtmak veya tanıtmak için kullananlara karşı yasal işlem başlatmaz. Bu, trafiklerini, etkileşimlerini ve nihayetinde reklam gelirlerini artıran yasadışı faaliyetlere karşı derin, yapısal bir hoşgörüyü yansıtır" diye ekliyor.

"Bizim pozisyonumuz açık: İstismar sistematik, tekrarlayan ve iyi belgelenmiş olduğunda eylemsizlik için hiçbir mazeret yoktur. Pasif tarafsızlık artık kabul edilebilir bir duruş değil. Küresel teknoloji şirketleri politikaların arkasına saklanmayı bırakıp bunları uygulamaya başlamalı."

Rodriguez, "Sektörün bu konuyu ciddiye alması gerekiyor, çünkü yanıt yeterince güçlü değil ve yayıncılar, telekomünikasyon şirketleri, ligler ve diğer önemli paydaşlardan daha fazla farkındalık, yatırım ve bağlılık gerekiyor." diyor.

Yapay Zeka'nın Kullanımı Bu sezon, LaLiga canlı yayın kaldırma hacmini ve hızını artırma amacıyla operasyonel kapasitesini "önemli ölçüde" artırıyor. LaLiga ayrıca engelleme eylemlerinin kapsamını daha fazla bölgeye ve dile genişletmeyi ve yeni stratejik hukuki davaları birleştirmeyi hedefliyor.

Yapay zeka (YZ), toplumun genelinde ve spor endüstrisinde giderek daha yaygın hale gelen bir araç olarak, LaLiga tarafından korsanlıkla mücadelede şimdiden kullanılmaya başlandı.

Kuruluş, alan adı kayıt modellerini izlemek, şüpheli trafik davranışlarını takip etmek ve yasadışı bir dağıtım ağının varlığını gösterebilecek sinyalleri çapraz referanslamaya yardımcı olmak için yapay zekayı kullanıyor. Bu kapasite, birliğin uygulama kaynaklarını daha etkili bir şekilde odaklamasına ve korsanlık operatörlerinin gelişen tekniklerine uyum sağlamasına olanak tanıyacak.

Yapay zeka ayrıca farklı platformlarda ve hizmetlerde yasadışı olarak dağıtılan ve yayınlanan LaLiga içeriklerini tanımlamak için de kullanılır. Tebas, yapay zekayı LaLiga'nın "futbolun değeri için dijital mücadelede rekabet avantajı" olarak tanımladı ve bu Rodríguez tarafından da paylaşılan bir görüştür.

"Yapay zeka insan yargısının yerini almıyor, ancak daha hızlı ve daha kararlı bir şekilde hareket etme yeteneğimizi artırıyor - ister başlama vuruşundan 10 dakika önce bir etki alanını kapatmak, ister bir IPTV altyapısında ivme kazanmadan önce yeni düğümleri belirlemek olsun," diyor. "Gelecek sezonlarda, bu entegrasyonu derinleştirmeyi, yapay zeka istihbaratını yasal tetikleyicilerle, teknik engelleme sistemleriyle ve sınırlar arası iş birlikçi uygulama ile uyumlu hale getirmeyi hedefliyoruz.

"Stratejimizi yönlendiren şey yalnızca sayısal bir hedef değil, aynı zamanda etkinlik ve caydırıcılıktır. Her müdahale - ister büyük bir fikstürden önce bir platform kapatması, ister bir aracıya karşı başarılı bir mahkeme emri veya başka bir hak sahibiyle işbirlikli bir kaldırma olsun - yalnızca hacme göre değil, etkiye göre de değerlendirilir.

"Bu yaklaşım, çabalarımızı korsanlığın en çok zarar verdiği yerlere, yani farklı platformlar ve ülkeler arasında dağıtım, altyapı ve para kazanmaya odaklamamızı sağlıyor ve korsanlığı destekleyen suç yapılarının özünü hedef alıyor."

https://www.sportbusiness.com/2025/04/laliga-takes-the-lead-to-hunt-down-the-pirates/

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş