Bursaspor Anadolu Kulüplerine Örnek Model Olabilir mi?
x
Buradasınız >> Ana Sayfa

 

futbolekonomi baslık manset


Resim
Chelsea Hem Saha İçinde Hem de Saha Dışında Dibe Doğru Gidiyor
Çarşamba, 22 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 22 Nisan 2026 Chelsea için 2024/25 sezonu, sahadaki başarı ile finansal gerçeklik arasındaki keskin çelişkinin en net örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Devamını oku...
Resim
FIFA'dan Bilet Skandalı: “Kategori 1 Bilet Aldık, Kale Arkası Çıktı. FIFA’nın Güven Krizi”
Pazar, 12 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 12 Nisan 2026 Sonbahar ve kış boyunca FIFA, 2026 Dünya Kupası için 3 milyondan fazla bilet sattı. Devamını oku...
Resim
Inter Miami: Önce Stadyumunu, Şimdi Geleceğini İnşa Ediyor
Cumartesi, 11 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 11 Nisan 2026 Miami Freedom Park, kulübün bugüne kadar katettiği mesafeyi simgelerken, bir sonraki aşama tamamen uzun vadeli sürdürülebilirliğe odaklanacak. Devamını oku...
Resim
Tottenham Hotspur Sportif Paradoks ve Finansal Türbülans İçinde!
Cumartesi, 11 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 11 Nisan 2026  Tottenham Hotspur, 2024/25 mali yılında saha içi sonuçlar ile ticari büyüme arasında keskin bir paradoks yaşıyor. Kulüp sportif uyetersizliğin de etkisiyle finansal türbilansa girmiş durumda.  Devamını oku...
Resim
Leeds United’ta 2024/25'te Rekor Gelire Rağmen Büyük Zarar
Cumartesi, 11 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 11 Nisan 2026 Leeds United, Premier Lig’de kalma garantisi olmasa da, önceki iki sezonda Championship’ten direkt yükselen altı kulübün tamamının ertesi sezon doğrudan küme düştüğü düşünüldüğünde, çoğu gözlemcinin beklediğinden daha iyi bir performans... Devamını oku...
Resim
São Paulo 2032'ye Kadar New Balance İle Devam Ediyor!
Cumartesi, 11 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 11 Nisan 2026 Campeonato Brasileiro Série A ekiplerinden São Paulo, New Balance ile olan iş birliğini 2032 yılına kadar uzattı. Bu anlaşma, markanın Brezilya’daki rakip kulüp portföyünün giderek büyüdüğünü yansıtıyor. Devamını oku...
Resim
Mircea Lucescu: Önce İnsan
Çarşamba, 08 Nisan 2026
Tuğrul AKŞAR- 8 Nisan 2026 Bazı hayatlar vardır; başarıların gürültüsüyle değil, dokundukları kalplerin sessizliğiyle ölçülür. Lucescu’nun hikâyesi de tam olarak böyleydi. Devamını oku...
Resim
Mircea Lucescu: Bir başka Dünya'nın Entelektüeli!
Salı, 07 Nisan 2026
FutbolEkonomi-7 Nisan 2026  Mircea Lucescu, 29 Temmuz 1945’te Bükreş’te doğan ve 7 Nisan 2026’da 80 yaşında aramızdan ayrılan, futbolun nadide entelektüellerinden biriydi. Devamını oku...
Resim
Efsane Teknik Direktör Mircea Lucescu Yaşamını Yitirdi!
Salı, 07 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 7 Nisan 2026  Mircea Lucescu (29 Temmuz 1945 - 7 Nisan 2026), Rumen futbolun efsanevi ismi. Devamını oku...
Resim
Türkiye, Dünya Kupası'nda Çeyrek Finalde İspanya'ya mı Elenecek?
Cumartesi, 04 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 4 Nisan 2026 Amerikan The NewYork Times tarafından 550 Milyon dolara satın alınarak yayın yaşamına devam eden The Athletic bu hafta 2026 Dünya Kupası'na ilişkin çok ilginç tahminlerde bulundu. Devamını oku...
Resim
Dünya Kupasının Ekonomik Değeri
Perşembe, 02 Nisan 2026
Prof.Dr. Sebahattin Devecioğlu- 2 Nisan 2026 Futbolun en prestijli organizasyonu olarak kabul gören Dünya Kupası organizasyonu için geri sayım başladı. Devamını oku...
Resim
2026 Dünya Kupası Vizesi: Türk Futbolunda Skor Başarısından Öte, Anlayış ve Örgütlenme Değişim Zamanı Olmalı!
Perşembe, 02 Nisan 2026
Tuğrul AKŞAR- 1 Nisan 2026 Türk futbolu, 24 yıl aradan sonra yeniden FIFA Dünya Kupası 2026 sahnesine dönüyor. Kosova karşısında elde edilen play-off zaferi, yalnızca A Milli Takım’ın sahadaki başarısı değil; aynı zamanda uzun süredir ihtiyaç duyulan güçlü bir ekonomik... Devamını oku...
Resim
24 Yıllık Hasretin Sonu: A Milli Takım 2026 Dünya Kupası’nda, Servet Kapıda!
Çarşamba, 01 Nisan 2026
FutbolEkonomi- 1 Nisan 2026 Türk futbolu için tarihi bir eşik daha aşıldı. 2026 FIFA Dünya Kupası Avrupa Elemeleri play-off finalinde Kosova’yı deplasmanda Kerem Aktürkoğlu’nun tek golüyle 1-0 mağlup eden "Bizim Çocuklar", 24 yıl aradan sonra dünyanın en büyük futbol... Devamını oku...
Resim
Newcastle United'ın Sahipleri St James' Park'ı Kendilerine Satarak, Finansal Dönüşümü Gerçekleştirmeyi Amaçlıyorlar...
Salı, 31 Mart 2026
FutbolEkonomi- 31 Mart 2026  Newcastle United, finansal sürdürülebilirlik kuralları ve yatırım planları doğrultusunda radikal bir adım atarak ikonik stadyumu St James' Park’ı ve bitişiğindeki arazileri kulüp sahiplerine ait başka bir şirkete sattı. Devamını oku...
Resim
Futbol dünyası Premier Lig'in Chelsea ile yaptığı uzlaşma anlaşmasını konuşuyor!
Pazartesi, 30 Mart 2026
FutbolEkonomi-30 Mart 2026  Uzun süren bir disiplin sürecinin ardından Premier Lig, Roman Abramovich yönetimi döneminde kurallarına aykırı davranışları nedeniyle Chelsea ile bir uzlaşma anlaşmasına vardı. Şimdi tüm futbol dünyası bu uzlaşma anlaşmasını konuşuyor. Devamını oku...
Resim
While European Football Revenues Exceed €30 Billion: A Growing Economy Deepens Inequality Between Core and Peripheral Leagues
Pazartesi, 16 Mart 2026
Tuğrul Akşar – 16 March 2026 The Union of European Football Associations has published the latest edition of the European Club Finance and Investment Landscape Report, one of the most comprehensive studies monitoring the financial dynamics of European football. Devamını oku...
Resim
Geçmiş Yıl Şampiyonluk Primleri Kaldırılıyor!
Pazar, 15 Mart 2026
Futbolekonomi- 15 Mart 2026 TFF Yönetim Kurulunun aldığı karara göre yayın geliri dağıtımındaki kıstaslardan biri olan ve geçmişte şampiyonluk yaşayan 6 takım arasında şampiyonluk sayılarına göre dağıtılan "Şampiyonlar Payı" bu sezon son kez yürürlükte olacak. Devamını oku...


 baslık genel

News image

Sezon Sonu: Oyunun Yerini Gerilim Aldı

Recep Cengiz- 22 Nisan 2026 Sezon sonuna yaklaştıkça futbolun doğası değişiyor. Oyunun yerini kaygı, rekabetin yerini korku almaya başlıyor. Puan ta...

Devamı >>
News image

Premier League’de Yapısal Değişim Zamanı

Av.Mustafa Batmaz- 21 Nisan 2026 - Premier League, 2026/27 sezonundan itibaren finansal denetim sistemini köklü biçimde değiştirerek Profitability and Sustainability Ru...

Devamı >>
News image

2026 Dünya Kupası: Futbolun Sahadan Finansal İmparatorluğa Dönüşümü

  Tuğrul AKŞAR- 21Nisan 2026 Modern futbol artık yalnızca yeşil sahada oynanan bir oyun değil; üretim, tüketim ve sermaye birikiminin küresel ...

Devamı >>
News image

Çocukları Biz Değiştirdik!

Recep Cengiz- 20 Nisan 2026 Bir millet düşünün ki, dünyada çocuklara bayram armağan eden ilk liderin mirasına sahip olsun; ama aynı mi...

Devamı >>
News image

Yüzkırk Karakter İle Futbolda Cahil Cesareti!

Müslüm Gülhan- 19 Nisan 2026  Bu ülkede erkeklerin çoğunluğuna ‘sen futbolu bilmiyorsun’ veya ‘sen siyaseti bilmiyorsun’ diyemezsiniz. Kavga çı...

Devamı >>
News image

Galatasaray'da Umudun Adı: Victor Osimhen

  Doç. Dr. Recep Cengiz - 16 Nisan 2026 Futbolun psikolojik dinamikleri, özellikle kriz anlarında çok daha görünür hale gelir. Bir ta...

Devamı >>
News image

Sonuçlarını düşünmeden yapılanlar yüzünden…

  Prof. Dr. Ahmet Talimciler - 15 Nisan 2026 Ülke olarak olumlu örnekleri el birliği ile çürütüp, vasatlığı ve kötülüğü yaygın da...

Devamı >>
News image

Yeşil Sahalarda Çip Savaşı Başlıyor: Nike, UEFA ve Akıllı Top Devrimi

Hüseyin Özkök 13 Nisan 2026 Modern futbolun endüstriyel dönüşümü, sadece saha içindeki taktiklerle değil, oyunun her zerresine nüfuz eden teknolojik yatırımlarla da...

Devamı >>


 baslık ekonomi

News image

Dünya Kupasının Ekonomik Değeri

Prof.Dr. Sebahattin Devecioğlu- 2 Nisan 2026 Futbolun en prestijli organizasyonu olarak kabul gören Dünya Kupası organizasyonu için geri sayım ba...

Devamı >>
News image

Fenerbahçe’nin Finansal Gerçeği Acil Finansal Dönüşüm Gerektiriyor-Mali Sürdürülebilirlik Tehlikede!

    Tuğrul AKŞAR- 31 Ocak 2026 Fenerbahçe Futbol A.Ş.’nin 1 Haziran 2025- 30 Kasım 2025 arasını kapsayan 2025-26 sezonu ilk altı ...

Devamı >>
News image

Yeni Nesil Formatların Ekonomisi ve Geleceği: Golazo, Kings League, Baller League...

Ahmet Berke Gökçeoğlu - 2 Şubat 2026 Serinin ‘Futbolun Yeni Nesil Formatları’ başlıklı ilk yazısında, Kings League, Baller League ve Golazo gi...

Devamı >>
News image

Football Money League: Avrupa’nın büyük kulüpleri “para basıyor”

Hüseyin Özkök - 24 Ocak 2026 Dünya futbolunda en yüksek gelir elde eden kulüplerini tanıtan Deloitte Football Money League'in 29’uncu ed...

Devamı >>
News image

Kadın Futbol Kulüplerinin Ekonomisi

Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu - 23 Ocak 2026 Deloitte Futbol Para Ligine göre;  En üst sıralarda yer alan kadın futbol kulüpleri il...

Devamı >>
News image

Spor ekonomisi: Nedir ve hem insanların hem de gezegenin sağlığını nasıl iyileştirebilir?

  Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu - 21 Ocak 2026 Dünya Ekonomik Forumu, Oliver Wyman ile işbirliği içinde, spor ekonomisinin büyüklüğünü ölçen ve...

Devamı >>
News image

Spor Sektöründeki Finansman Açığı

  Prof. Dr.  Sebahattin Devecioğlu - 9 Ocak 2026 Olimpiyatlardan NFL'ye ve Avrupa'nın en iyi futbol liglerine kadar spor tarihi, insan ba...

Devamı >>
News image

Manchester City'den 1 Milyar Sterlinlik 10 Yıllık Rekor Forma Sponsorluk Anlaşması

Futbolekonomi- 19 Temmuz 2025 Manchester City, Puma ile forma anlaşmasını 10 yıl daha uzattı. Sözleşmenin en az 1 milyar sterlin değerinde ol...

Devamı >>


 baslık mali

Modern Futbolun Gordion Düğümü: Chelsea’nin Finansal Çıkmazı

  Chris Weatherspoon- 22 Nisan 2026 Dört yıl önce Rusya Ukrayna'yı işgal ettiğinde, Roman Abramovich'in Vladimir Putin'e yakınlığı ve Rus savaş çabaları, ...

Devamı >>
News image

Chelsea Hem Saha İçinde Hem de Saha Dışında Dibe Doğru Gidiyor

FutbolEkonomi- 22 Nisan 2026 Chelsea için 2024/25 sezonu, sahadaki başarı ile finansal gerçeklik arasındaki keskin çelişkinin en net örneklerinden biri ol...

Devamı >>
News image

Newcastle United 2024/25 Finansal Tabloları Kulübün Finansal Mühendislikle Kâra Ulaştığını Gösteriyo

FutbolEkonomi- 13 Nisan 2026  Newcastle United’ın 2024/25 sezonu, saha içinde sportif başarıyla taçlanan; ancak finansal tablolar açısından çok daha karmaşık bir ya...

Devamı >>
News image

Tottenham Hotspur Sportif Paradoks ve Finansal Türbülans İçinde!

FutbolEkonomi- 11 Nisan 2026  Tottenham Hotspur, 2024/25 mali yılında saha içi sonuçlar ile ticari büyüme arasında keskin bir paradoks yaşıyor. Kulüp sp...

Devamı >>
News image

Leeds United’ta 2024/25'te Rekor Gelire Rağmen Büyük Zarar

FutbolEkonomi- 11 Nisan 2026 Leeds United, Premier Lig’de kalma garantisi olmasa da, önceki iki sezonda Championship’ten direkt yükselen altı kulübün ta...

Devamı >>
News image

Kupa Müzede, Kasa Boş: Kuzey Londra’nın 'Zengin Fakiri' Tottenham!

FutbolEkonomi- 31 Mart 2026  Kuzey Londra temsilcisi, sportif sonuçlar ile operasyonel kârlılık arasındaki korelasyonun koptuğu, finansal açıdan literatüre geçecek bir mali ...

Devamı >>
News image

Wrexham'ın mali tabloları: Rekor gelir, büyük maaş artışı, PSR'de potansiyel artış

Richard Sutcliffe- 27 Mart 2026 Wrexham, League One'a yükseldiği sezonda 14,85 milyon sterlinlik bir zarar açıkladı; buna rağmen yıllık cirosu, kü...

Devamı >>
News image

FIFA’nın Bilançosu Parayı Kasada, Oyunu Ofsaytta Tutan Bir Sistemi Açığa Çıkartıyor!

Tuğrul AKŞAR- 23 Mart 2026 FIFA, 2025 yıl sonu finansal raporunu ya...

Devamı >>


 baslık kriz

News image

Borç Krizindeki Antalyaspor'a Belediye'den 30 Milyon TL'lık Destek!

Futbolekonomi- 15 Şubat 2026 Antalya Gündem gazetesinden Hasan Yavaşlar’ın haberine göre; Futbolcu ve personel maaşlarını ödemekte zorlanan, kamu kurum ve ku...

Devamı >>
News image

Olympique Lyonnais Finansal Nedenlerle İkinci Lige Düşürüldü

Futbolekonomi - 25 Haziran 2025 Fransız futbolunda tarihi bir kırılma yaşanıyor: Fransa’nın köklü kulüplerinden Olympique Lyonnais, finansal nedenlerle ikinci lige düşürüldü....

Devamı >>
News image

Kurlar Artıyor, Kulüpler Batıyor!

Tuğrul Akşar- 17 Aralık 2021 Ekonomik konjonktürdeki olumsuzluklar döviz karşısında TL’yi iyice eritirken, kurlardaki artışlar da kulüpleri vurmaya devam ed...

Devamı >>
News image

Kulüpler Finansal Krizde

  Tuğrul Akşar- 5 Ekim 2021 Futbol kulüplerinin 31/5/2021 itibariyle finansal tabloları kısa bir süre önce açıklandı. Kamuoyuyla paylaşılan finansal tablolar, ...

Devamı >>
News image

Asırlık Derby County Batmak Üzere

Futbolekonomi- 20 Eylül 2021 İngiliz futbolunun en eski kulüplerinden, 1888'de İngiliz Futbol federasyonu' nun kurulmasında yer alan on iki kulüpten birisi ol...

Devamı >>
News image

Barcelona Borcu 1.35 Milyar Euro'ya Ulaştı

   Madrid (AP) – Barselona Başkanı Joan Laporta, Messi’nin PSG’ye transferi sonrası düzenlediği basın toplantısında kulübün içinde bulunduğu finansal durumu tüm ...

Devamı >>


 baslık hukuk

News image

Tip Sözleşme Dayatmasının Hukuken Anlamı Üzerine Bir Değerlendirme

Av.Arman Özdemir- 13 Şubat 2026 Tip sözleşme sitemizin yazarı Alpay KÖSE tarafından “TFF’nin profesyonel futbolcu–kulüp ilişkilerinde tek geçerli format olarak be...

Devamı >>
News image

Bahisçi Hakemler Dosyasındaki Hukuka Aykırılıklar

Av.Mert Yaşar- 9 Kasım 2025 Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu “371 hakemin bahis hesabı bulunduğu ve 152’sinin aktif olarak ba...

Devamı >>
News image

Adaletin Bahsi Olmaz: Hakem Skandalı Futbolun Temelini Sarsıyor

Av. Mustafa Batmaz - 27 Ekim 2025 Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu’nun bu hafta başı yaptığı açıklamalar, Türk futbolunu de...

Devamı >>
News image

Meşhur “Platini Davası”: Astarı Yüzünden Pahalı!

Av. Dr. Aytekin Gürbüz [1] - 25 Ekim 2025 Dünyaca ünlü eski futbolcu Platini’nin belirli bir dönem futbol ile ilişkili faaliyetlerden ya...

Devamı >>
News image

Finansal Fair Play’in Gri Alanı: İmaj Haklarıyla Gizlenen Maaşlar

Av.Mustafa Batmaz- 13 Ekim 2025  Son günlerde Türk futbol kamuoyunu gündeminde fazlasıyla yer alan Kerem Aktürkoğlu’nun sözleşme detayları, bu sözleşmenin na...

Devamı >>
News image

Futbolda Gizli Sözleşme Dönemi Bitiyor mu?

Avukat Alpay Köse- 12 Ekim 2025 Futbol sahası artık yalnızca 105x68 metreden ibaret değil. Oyun artık kâğıt üzerinde, sözleşme satır ar...

Devamı >>


 baslık yonetim

News image

Premier Lig'de Finansal Dönüşüm: PSR'den SCR'ye Geçiş

  Futbolekonomi- 24 Kasım 2025 Premier Lig'de kulüpler geçen hafta toplanarak,  Kârlılık ve Sürdürülebilirlik Kurallarından (PSR), kulüp gelirlerine dayalı harcama limitleri getiren ...

Devamı >>
News image

Kadın Futbolunda Yükselen Yönetici Profili: WSL’in Dönüşen Liderlik Yapıları

  FutbolEkonomi - 16 Kasım 2025 Bu çalışma, Football Benchmark’ın “The Rise of Women’s Football Executives: Inside the WSL’s Evolving Leadership Structures” ba...

Devamı >>
News image

Avrupa Futbolunun Gizli Patronları CEO'lar

Futbolekonomi-15 Eylül 2025 Modern futbol, ​​sahada olduğu kadar yönetim kurulunda da şe...

Devamı >>
News image

Futbolun Beyni Sportif Direktörlük (2)

Tuğrul AKŞAR- 10 Ağustos 2025 Yazımızın ikinci ve son bölümüne devam ed...

Devamı >>
News image

Futbolun Beyni Sportif Direktörlük (1)

  Tuğrul Akşar- 3 Ağustos 2025 Son zamanlarda sportif direktör sözcüğünü futbolda sıkça duymaya başladık, özellikle de elit kulüplerde. Bu kapsamda hem ...

Devamı >>
News image

Şirketleşme Yolunda Futbol Kulüpleri: Umut mu, Tehlike mi?

Bora Yargıç - 12 Temmuz 2025 Son yıllarda Türk futbol kulüpleri, artan borç yükleri ve finansal zorluklar karşısında çözüm arayışına gi...

Devamı >>

 

raporlaranas kitaplar aksar

 



Gökhan Sezer- 31 Aralık 2011 Söyleşi- Futbol Ekonomisti Tuğrul Akşar, 24 Aralık 2011, Cumartesi günü BURSİAD'ın (Bursasporlu Sanayici ve İş Adamları Derneği) düzenlediği "Türkiye'de futbol gerçeği ve Bursaspor" konulu panel kapsamında Bursa'ya geldi ve konuşmacı olarak yer aldığı bu panelde 'Endüstriyel futbol' temalı bir konuşma yaptı.

 

Çok  yararlı olduğunu düşündüğümüz bu konuşmanın detaylarını ve yarım saate sığmayanları bir söyleşiyle sizler için kendisinden bir kez daha aldık.


-Öncelikle merhabalar Tuğrul Bey. Kısaca sizden kendinizi anlatmanızı istesek? Tanımayanlar için; Tuğrul Akşar kimdir? 


1962 Niğde doğumluyum. İlk, orta ve Lise öğrenimimi Niğde’de tamamladım. 1987-88 öğrenim yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi işletme bölümümden mezun oldum .  Aynı üniversitenin  İşletme Anabilim dalında, yüksek lisans yaptım.  1989 yılından bu yana ülkemizin önde gelen bankalarından birisinde yönetici olarak çalışmaktayım.


2000 Yılından bu yana Futbolun görünmeyen yüzü Ekonomisi, Finansı, Yönetimi ve felsefesi üzerine çalışmalar yapıyor, makaleler yazıyorum. Bu konuda yaptığımız çalışmalar sonucunda 2005 Yılında konusunda ilk olan bir kitabı, Endüstriyel Futbol’u yayınladım. Arkasından Futbolun ekonomisine ilişkin Doç.Dr.Kutlu Merih ile birlikte 2006 Yılında Futbol Ekonomisi; 2008 yılında da Futbol Yönetimi isimli kitaplarımızı yayınladık.


 Doç. Dr. Kutlu Merih ile birlikte 2005 yılında Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’ni kurduk.  Bu merkez aracılığıyla 2005 yılında 2; 2006 yılında 3; 2007 ve 2008 yılında da 4 üniversite de sertifikasyon programları ve konferanslara katıldık.


Futbolun görünmeyen yüzü olan iktisadi, mali, hukuksal ve yönetsel kısımlarına ilişkin yayınlanmış dört adet kitabım bulunuyor. Bunlardan ilkini 2005 Yılında Endüstriyel Futbol ismiyle yayınladım. 2006 Yılında Kutlu Merih ile birlikte Futbol Ekonomisi, 2008 Yılında yine Kutlu Merih ile birlikte Futbol Yönetimi isimli kitaplarımızı Literatür yayınlarından yayımladık. 2010 yılında ise Futbolun Ekonomi Politiği isimli son kitabım Literatür'den yayınlandı. Ayrıca Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği'nin "Kurumsal Yönetim ilkeleri Işığında" Türk Futbol Kulüpleri Yönetim Rehberi isimli ortak çalışmanın yazımında yer aldım.

Yine 2011 yılı Mart ayı içinde TBMM Araştırma Komisyonu tarafından Ankara'ya davet edildim ve "Türk Spor Kulüplerinin Finansal Yeniden Yapılandırılması ve Kulüplerin Kurumsal Yönetişim Sorunları" başlıkılı bir brifing verilmek üzere Komisyona davet edildim ve  talep üzerine futbolun finansal ve yönetsel yeniden yapılandırılmasına ilişkin oluşturulacak yasa taslağına referans olabilmesi amacıyla komisyona bir rapor sundum. (Rapor sitede yayınlanmıştır)

Futbolun ekonomisi, maliyesi, yönetimi üzerine iki yüzün üzerinde makale kaleme aldık ve bunların büyük bir kısmını Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nde (FESAM) yayınladık. Bir süre Radikal ve Cumhuriyet spor eklerinde bu konular üzerine makalelerimiz yayınlandıktan sonra 2008 yılından bu yana her Pazartesi Dünya gazetesi’nde aynı konular ve güncel üzerine makalelerim yayınlanıyor. En son olarak ta Türk futbolunun sorunlarına çözüm olabilecek araştırmaların yayınlanabileceği, araştırmacılara referans olabilecek, futbolun entelektüel yönüne katkıda bulunabilmek amacıyla 2009'da www.futbolekonomi.com sitesini hayata geçirdim. Araştırmalarıma, makalelerime ve analizlerime bu platformda devam ediyorum. Aynı zamanda @futbolekonomi twitter adresinden de izleyicilerimle görüş ve değerlendirmelerimi paylaşıyorum.   
 
-Futbol ve spor konusunda ekonomik araştırmalar yapmak, kuşkusuz ki mesleğin yanında futbola olan ilginizin ürünü ancak, bu geçiş sürecini dinlesek sizden? Futbol üzerine araştırmalar yapma, bu yeni ‘bacasız sanayiyi’ ekonomik açıdan analiz etme fikri nasıl doğdu?
 
Beni bu tür araştırmalara Galatasaray itti. 2000 yılında UEFA ve Süper Kupa'yı kazanan bir takım Avrupa'nın zirvesine çıkarken, nasıl oluyor da borç batağında yüzüyordu. Bu konu üzerine olayın görünmeyen yüzüne odaklandım. Araştırdıkça gördüm ki, olayın boyutu düşünülenden çok daha farklı ve futbolun ekonomisi , bizim bildiğimiz klasik iktisattan farklı çalışıyor. Bunun üzerine futbolun ekonomisi, edndüstriyelleşme gibi konularda yazmaya, araştırmaya başladım. Benim esas bu olaylarda kritik nokta Doç.Dr. Kutlu Merih ile tanışmaktı. Kutlu hoca benim 2000’den beri yazdıklarımı takip ederken beni mle tanıştı ve biz hocayla bugüne kadar gelecek bir çalışmayı başlattık ve hocayla birlikte 2 kitap, Futbol Ekonomisi ve Futbol yönetimi'ni yazdık.
 
-Kendi deyiminizle; “Futbolun iktisadi, mali, hukuksal ve yönetsel kısımlarına ilişkin” 4 adet kitabınız bulunuyor. (Endüstriyel Futbol, Futbol Ekonomisi, Futbol Yönetimi, Futbolun Ekonomi Politiği) 6 yıla 4 kitap sığdırmak, ‘yazma’ uğraşısından başka uğraşları, işi olan bir kişi için oldukça zor olmalı. Bu konuda neler söyleyebilirsiniz?
 
Haklısınız ama yazmak, araştırmak, okumak en önemlisi de öğrenmek çok hoşuma gidiyor. Bu nedenle kendime ekstra zaman yaratarak, iş yoğunluğundan kurtulup bu konularda yazıyorum. Bu aynı zamanda benim iş yaşamımda da üretkenliğimi ve verimimi de artıran bir faktör. 
 
-Geçtiğimiz Cumartesi günü, BURSİAD’ın düzenlediği bir panele konuşmacı olarak katıldınız ve endüstriyel futbola ilişkin analizlerinizi Bursalı sporseverlerle paylaştınız. Bu panelde Bursaspor’un şampiyonluk sonrası hamlelerine ilişkin eleştirileriniz oldu. Bunları biraz açmanızı rica etsek? Bursaspor, o mucize şampiyonluğu paraya dönüştüremedi mi?
 
Sportif performans bir sonuç. Bu sonuca ulaşmak için bir çok faktörü bir araya getirmek gerekiyor. İyi ve başarılı bir kurumsal yönetim, sağlıklı ve sağlam bir mali yapı, kulübü geleceğe taşıyacak ciddi ve doğru bir strateji, verimli ve üretken bir alt yapı, fonksiyonel ve önemli bir gelir yaratacak bir stat ilk etapta akla gelen faktörlerden bazıları, belki de en önemlileri…
 
Bursaspor'un sportif performansını, kulüp yönetiminin bu faktörlerin kombinasyonunu nasıl yaptığına bakarak bir analiz yapabilir, karar verebiliriz. Bu açıdan konuya bakıldığında genel olarak Bursaspor'un bazı yönetsel doğruları şampiyonluk sonrası hayata geçiremediğini gözlemliyoruz. Bu bağlamda; şampiyonluk parasal performansa dönüştürülemedi, düzenli ve çeşitli gelirler yaratılamadı, parasal gelir verimli ve disiplinli bir şekilde kullanılamadı.
 
-Bursaspor’u ‘moso ağacına’ benzettiğinizi gördük. Okurlarımız için bu örneği açabilir misiniz?



 

En zor koşullar altında bile mutlaka her canlı organizma, her örgüt, her kurum, her birey varlığını devam ettirebilmek için tüm gücüyle yaşama tutunma mücadelesi verir. Kendisini içinde bulunduğu zor koşullara hazırlar. İçinde bulunduğu ortamı yaşam alanına dönüştürür. Bulduğu zor koşulları kendi gelişimi için hazırlar. Gerekli hazırlıklarını yaptıktan sonra niteliksel gelişime yani patlamaya, devrime geçer ve tüm gücüyle toprakta, doğada, toplumda, piyasada ve örgütlerde kendi gelişimi için uygun ortamı yarattıktan sonra tam gaz yoluna devam eder. Rakiplerine inanılmaz farklar atar. Beş yılık süreç içinde benzerlerine göre geride kaldığı ağaçlara öyle bir fark atar ki, o farkı diğer ağaçlar yüz yıllar boyu yaşasalar bile kapatmaları mümkün değildir.

Kısacası, Moso kendi gelişimini sabırla uzunca bir süreç içinde en iyi şekilde hazırlayarak sağlar. Bu gelişimi kaydedebilmek için uzun süre alt yapısına ağırlık verir. Hızlı büyümesini ve gelişim sonunda sağlayacağı 30 metrelik boyu ayakta tutabileceği yüz metrelerce kökü yerin altına salar ki, bir rüzgarda, bir krizde yıkılıp gitmesin. Yani, Moso bize yaşamın çoğu alanına ilişkin her konuda çok önemli dersler veriyor.

Yani biz futbolumuzun durumuna baktığımızda, Bursaspor'un durumuna baktığımızda Moso'dan alacağımız ne dersler var?

Moso nasıl ki, 30 metreye ulaşan bir büyümeyi ayakta tutabilmek ve devrilmemek için tüm gücünü alt yapıya, köklerinin gelişimine veriyorsa, bizim de futbolumuzda beklediğimiz niteliksel sıçramayı sağlayabilmek, sportif, iktisadi ve mali gelişime ulaşabilmek için Moso gibi alt yapıya nüfuz etmemiz, köklerimize yatırım yapmamız gerekiyor. Bu iş için sabır ve zaman gerekiyor. Ama her şeyden önemlisi de alt yapıya bütçeden pay ayırmak gerekiyor. Her şeyden önce sürdürülebilir bir başarıya ulaşmak gerekiyor. Bu şampiyonluğun geçici, tesadüflerin bir eseri olmaktan çok, moso ağacı örneğinde olduğu gibi kalıcı ve başka şampiyonlukların alt yapısı olacak şekilde, kalıcı bir başarıya dönüştürülmesini yönetimin öncelemesi gerekiyor. Buna uygun stratejilerin oluşturulup oluşturulamayacağı, Bursaspor'un geleceğini belirleyecek. Bursaspor Fransa Lig1'deki Olympique Lyon örneğinde olduğu gibi sonraki yıllarda da şampiyonluklarına devam edecek ve şampiyon bir takım olarak mı kalacak,  yoksa sadece bir şampiyonluğa ulaşmış, daha sonra mazisini arar bir takım olarak mı anılacak? Buna odaklanmak gerekiyor. 

-Futbolekonomi.com sitesinde yazılar yazıyor, araştırmalarınızı paylaşıyorsunuz. Siteye göz attığımızda Bursaspor ile ilgili olarak 2010 Nisan’ında(Bursaspor’un şampiyonluğundan önce) yazdığınız bir yazıyı görüyoruz. Bu yazıda, olası bir şampiyonlukta bile pratikte çok büyük zorlukların Bursaspor’u beklediğini vurgulamışsınız. Günümüzdeki sıkıntılara baktığınızda, “Bunları görmek zor değildi” diyor musunuz?
 
İstanbul egemenliğinin olduğu bir futbol yarışmasında oluşan ortam, sportif konjonktür, medya, kamuoyu, parasal gelirin dağılımı, rekabetçi denge kısacası çoğu faktör Bursaspor'un aleyhineydi.  Bunlar Bursaspor'un dışındaki faktörlerdi. Ancak, Bursaspor'un da kendi ölçeğinde yapabileceği şeyler vardı. Bunlara da içsel faktörler diyorum. Kurumsal yönetimin egemen örgüt modeli haline getirilmesi, şeffaflık, hesap verilebilir ve sorulabilir yapıyı inşa etmek, takım içi dengeyi sağlamak, sportif rekabeti yükseltmek, Bursaspor'un demografik, iktisadi ve mali potansiyelinden pay alabilmek için stratejik planlamalar yapmak, şampiyonluk ve sonrası için takıma yeni vizyon ve misyon yükleyecek orta ve uzun vadeli stratejik planlamalar yapmak ve danışmanlık hizmeti almak, kulübü profesyonellere emanet etmek gibi… Yani, Bursaspor şampiyon olduktan sonra üstlendiği yeni misyona uygun bir vizyon geliştiremediği ve buna uygun stratejiler uygulayamadığı ve buna uygun yeniden kurumsal yönetim yapılanmasını gerçekleştiremediği için sportif performansını sürekli ve kalıcı kılamadı. Bunları uygulayabilmiş olsa, belki 2010-11 yılında, şampiyon olduğu 2009-10 sezonuna göre daha kolay şampiyon olabilirdi. Bunları görmek için çok fazla futbol bilgisi gerekmiyor aslında...
 
-Bursaspor bundan sonra ne yapmalı peki? Ya da daha genel olarak sormak gerekirse; Anadolu takımları, ülkemiz futbolundaki para akışının büyük bölümünü elinde bulunduran İstanbul kulüpleriyle nasıl yarışır? 
 
Bugün Bursaspor'un Lig'de yürüyüşü çoğu Anadolu kulübüne de örnek olmuş durumda. Olympique Lyonnais (O.Lyon) da Fransız Lig 1'e 1989'da yükseldiğinde 10 milyon euro gelir, 20 milyon euro bütçesi  ile sıradan bir takımdı. Ancak istikrarlı ve disiplinli gidiş, O. Lyon'u on sene içinde Fransiz Ligi'nin efendisi yaparken, Avrupa'nın da en elit kulüpleri arasına soktu. O. Lyon üst üste yedi kez Lig 1'i kazanırken gelirini 155, bütçesini de 225 milyon euroya çıkarttı... O zamanlar O. Lyon'un ilk şampiyonluğuna dudak bükenler, bugün O.Lyon'un başarısını alkışlıyor, taktir ediyor. Bursaspor da bu yürüyüşüne tıpkı O. Lyon gibi devam etmeli. Ya da Alman Volfsburg gibi...
-Söz konusu panelde, Bursaspor’un mali açıdan şeffaf olmaması konusundaki şikayetinizi de dile getirdiniz. Bursaspor’un son kongrelerinde de tartışma konusu olan bu durumu nasıl değerlendirirsiniz?
 
Kuşkusuz ki bu, ‘şampiyonluk’ apoletini taşıyan bir camiaya yakışmıyor. Bu  durum sadece Bursaspor'a özgü değil ne yazık ki... Çoğu kulübümüzde aynı problem var.  Bunu aşmak için Bursaspor sadece sportif anlamda değil, yönetsel ve kurumsal yönetim alanında da Anadolu kulüplerine örnek olacak stratejiler izlemeli. Bu sorunu aşmanın yolu, kulübün yani dernek yapılanması içerisinde kurumsal yönetim ve yönetişimi hakim bir model olarak çalıştırmasından, bu bağlamda yeniden yapılanmasından geçer.
 
-Şu malum ‘Kalıcı gelir’ meselesi konusunda ne düşünüyorsunuz?
 
Bursaspor’un birkaç  senedir dillendirilen benzin istasyonu projesi, Trabzonspor’un santral projesi..  İş çok farklı yerlere doğru gidiyor. Futbol, kendi ekonomisi dışında da ciddi bir ekonomik döngünün içine giriyor artık.
 
Bursaspor bulunduğu coğrafya itibariyle çoğu Anadolu takımından çok daha şanslı.  Ülkenin en büyük beşinci kenti. Kişi başına milli geliri en yüksek dördüncü kent. Milli gelirden aldığı pay itibariyle altıncı, 450 bine yakın istihdam yaratabiliyor. 3 milyona yakın nüfusa sahip, 50 bine yakın işletme var. Merkeze(İstanbul'a )yakın, Türkiye'nin en büyük 2 oto fabrikasına sahip, Turizmde önemli gelirler elde edebilen bir  kent. Yani tüm demografik, iktisadi, mali koşullar Busaspor'a çok farklı bir potansiyel sunuyor. Önemli olan bu potansiyeli harekete geçirebilmek. İşte Bursaspor yönetiminin bu konuda ne çalışması var? Bu potansiyeli harekete geçirecek bir komitesi var mı? Nasıl bir stratejisi ve vizyonu var? Kendisine sürekli geliri sağlayabilecek hangi projeleri hayata geçirebileceğine ilişkin bir araştırma-geliştirme-bir değerlendirme komitesi var mı? Bursalı sivil kitle örgütlenmelerini ve kamuoyunu yandaş edinebilecek ne tür sosyolojik, psikolojik, yönetsel aksiyom planları var? İşte bu sorulara Bursasporlu yöneticilerimiz yanıt verirlerse, zaten buradan sizin sorunuza da yanıt çıkabilir...
 
-Sizin de belirttiğiniz gibi; Bursa bir sanayii kenti. Ancak Bursaspor, şehirdeki sanayiden hak ettiği desteği göremiyor. Artık Avrupa’nın da tanıdığı Bursaspor’a reklam vermek neden bu kuruluşlara cazip gelmiyor olabilir? 
 
Şampiyon olan ve ŞL'de oynayan bir kulübün gögüs reklamı bulamaması sadece çevrenin ya da diğer faktörlerin mı kabahati, sorunu mudur sizce? Busaspor bu konuda nasıl bir iş-eylem planı geliştirmiştir de, bu plan çalışmamıştır? Kimlerden bu konularda teknik, taktik destek istemişler ve profesyonel yardım talep etmişlerdir? Bu sorulara vereceğimiz yanıta göre yorum yapmak lazım. Ancak günümüzde yeşil sahalarda kazanılan başarıları mali başarıya dönüştürebilmek için, yani maddi potansiyeli harekete geçirebilmek için ekstra bir örgütlenmeye gitmek ve tamamen farklı  bir satış-pazarlama stratejisi oluşturmak ve bunu hayata başarılı bir şekilde geçirmek gerekiyor. Bunu yaparsanız, pazardaki potansiyelden pay alabilirsiniz. Aksi, halde "ben şampiyon oldum, nasıl olsa bana reklam verirler" mantığıyla bu olmaz. Bursaspor, bu konuda nasıl bir marketing çalışması yaptı? Bursaspor örneğin taraftarına ulaşabilmek ve onları türibünlere çekebilmek için ne tür bir organizasyonlara yöneldi. Taraftarını ne kadar müşteri taraftar olarak görüyor? Onlara yönelik nasıl bir ürün dizaynına gidiyor? Bunları yapmadan bu iş başarıya ulaşmaz. Galatasaray UEFA şampiyonu olduktan tam dört yıl sonra UEFA Kupası maketi yapmayı akıl edebildi. Bu mudur endüstriyel futbol zekası? Bursaspor’un buradan çıkartcağı önemli dersler olmalıydı. Ama bu ne yazık ki olmamış... Ben olsam ilk yapacağım şeylerden birisi Bursasporlu entelektüel ve fikir üretecek insanları, kuruluşları bir araya getirerek bir "Arama Konferansı" düzenlemek olur.
 
-Bursaspor’a ilişkin oldukça yararlı geçtiğini düşündüğümüz ve sizin de konuşmacı olarak katıldığınız panele Bursaspor’dan herhangi bir yöneticinin izleyici olarak katılmamasını nasıl değerlendiriyorsunuz peki? Buradan yola çıkarak; ülkemizdeki ‘Spor yöneticiliği’ hakkında genel olarak neler düşündüğünüzü de bizlerle paylaşırsanız seviniriz.  
 
Neden katılmadıklarını bilmiyorum. Özde çok düzgün dürüst ve Bursaspor'u seven insanlar olduğuna bir endişem yok. Çünkü bu işler zahmetli işler. Aksi halde bu kadar yükün altına neden girsinler? Belki daha önemli işleri vardı ondan gelmediler. Gelselerdi onların sorularına yanıt vermek, yardımcı olmak isterdim. Bursaspor'a belki bir bakış açısı verebilecek bir toplantı yapmış olurduk.
 
-Son olarak; futbolun endüstriyelleşmesi sürecine genelde kulüplerin gelişimi açısından bakıldığını görüyoruz. Bu evrimin ‘taraftara’ etkisi konusunda görüşleriniz neler? Futbolun kalitesi, futbolun izlenebilirliğini arttıran bu sürecin futboldaki maneviyat kaybına katkı sunduğu görüşüne katılıyor musunuz?
 
Endüstriyelleşme panelde de dile getirdim: Yüksek standart, ileri teknoloji, yüksek konfor ve kalite demektir. Hangimiz ileri teknoloji, yüksek konfor ve standartta bir statda, bir televizyonda, bir ortamda maç izlemek istemez ki? Endüstriyel gelişim, insana daha fazla fayda sağlamayı amaçlarken, çok doğal olarak bu işten ticari kazanç sağlamak, yani bu işleri paralı yapmak isteyen insanlar da çıkacaktır. Ben futbolun endüstriyelleşmesiyle futbolun güzelleştiğini, mücadele gücünün arttığını, rekabetin ve kalitenin arttığını, fizik ve kondüsyonun yükseldiğini, heyecanın tavan yaptığını gözlemliyorum. Ancak, diğer taraftan futbolun parasallaşması, ne yazık ki, teşvik, şike, rüşvet, bahis, şiddet gibi anti-futbol unsurlarının da yeşermesine yol açıyor. Futbol otoritesine düşen görev: Bu faktörleri sıkı denetlemek ve futbola zarar vermelerini önlemek. Aksi taktirde bu unsurlar futbolun bağışıklık sistemini çökertiyor.  Kısacası, endüstriyelleşmek kaliteyi getiriyor ama diğer taraftan para futbolun özünü de örselemeye başlıyor. İşte buna izin vermemek lazım. 
 
-Eklemek istediğiniz bir şey var mı?
 
Bursaspor'un şampiyonluğunu Anadolu  ihtilalinin ayak sesleri olarak değerlendirmeliyiz. Ancak henüz daha tamamlanmamış, kesintisiz devam etmesi gereken bir devrim bu... Bu bağlamda Bursaspor'un şampiyonluğunu sportif bir başkaldırı olarak görüyor ve değerlendiriyorum. Bu performans uzun soluklu olursa, bunun arkasından  gelecek mali başarı Süper Lig'de rekabetçi dengenin, dengede rekabeti sağlayacak şekilde yeniden konumlandırılmasına da olanak sağlamış olacak. Bursaspor, yeni Bursasporlar için de rol model olmalı ve onlar için de açtığı yolda başarıyla yürümeli bence... Bu anlamda "kesintisiz devrim" devam etmeli. Benim Bursaspor'dan beklentim yüksek. Bursaspor sahip olduğu demografik, sosyolojik ve iktisadi unsurlar bakımından çok güçlü bir potansiyele sahip. Önemli olan bu potansiyeli harekete geçirmek. İşte bu noktada Bursaspor yönetimine çok iş düşüyor. Ben Bursaspor'un farklı bir vizyon ve misyona sahip olması gerektiğine inanıyorum. Bursaspor kesinlikle alt yapıya yönelmeli. Bu nedenle Moso ağacı örneğini verdim. Ciddi bir yetenek havuzu var.  Bursaspor bu özellik ve yeteneklerini bir potada birleştirebilirse,  bir Olympique Lyonnais (Olimpik Lyon), bir Wofsburg, bir Ajax olabilir. 
 
-Söyleşi teklifimizi kırmayıp bizlere vakit ayırdığınız için çok teşekkür ediyoruz. Ülkemiz futbolunun gelişimine katkı sunduğunu/sunacağını düşündüğümüz çalışmalarınızın devamını diliyoruz. İyi çalışmalar.
 
Ben teşekkür ederim. Umarım bu söyleşi yardımcı ve yararlı olur. 
 
Söyleşiyi gerçekleştiren; Bursaspor Postası Blog ekibi adına Gökhan Sezer

 

                    linkedin-logo Paylaş                        Flipboard -logo Paylaş

Bu İçerik  18569  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

futbolekonomihakkimizdabanner2

FutbolEkonomi Yıllık Seckisi 2025

esitsizliktanitim

Yazarlarımızın Son Yazıları

Doç. Dr. Kutlu Merih
Doç. Dr. Kutlu Merih
Doç. Dr. Deniz Gökçe
Doç. Dr. Deniz Gökçe
Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu
Prof. Dr. Sebahattin Devecioğlu
Murat  Başaran
Murat Başaran
Mete İkiz
Mete İkiz
Hüseyin Özkök
Hüseyin Özkök
Ömer Gürsoy
Ömer Gürsoy
Neville Wells
Neville Wells
Kenan Başaran
Kenan Başaran
Prof. Dr. Ahmet Talimciler
Prof. Dr. Ahmet Talimciler
Prof. Dr. Lale Orta
Prof. Dr. Lale Orta
Müslüm Gülhan
Müslüm Gülhan
Tuğrul Akşar
Tuğrul Akşar
Av. Hüseyin Alpay Köse
Av. Hüseyin Alpay Köse
Doç. Dr. Recep Cengiz
Doç. Dr. Recep Cengiz
Dr. Ahmet Güvener
Dr. Ahmet Güvener
Av. Arman Özdemir
Av. Arman Özdemir
Dr. Tolga Genç
Dr. Tolga Genç
Tayfun Öneş
Tayfun Öneş
Dr. Bora Yargıç
Dr. Bora Yargıç
Alp Ulagay
Alp Ulagay
Dr. Sema Tuğçe Dikici
Dr. Sema Tuğçe Dikici
Prof. Dr. Fuat Tanhan
Prof. Dr. Fuat Tanhan
Prof. Dr. Turgay Biçer
Prof. Dr. Turgay Biçer
Av. Mustafa Batmaz
Av. Mustafa Batmaz

Kimler Sitede

Şu anda 765 konuk çevrimiçi

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 58126629

aksartbmmraporbanner

raporlaranas

kitaplar aksar

1

futbol ekonomi bulten

fesamlogobanner

ekosporlogo


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

futbolekonomisosyal2

 

sosyal1