Dr. Lale Orta - 26.12.2011

Türk futbolunun, bu güne kadar içinde bulunduğu en büyük girdaplardan biri olan “şike ve teşvik primi” konusunu değerlendirebilmemiz ve içinde bulunduğu bugünkü durumunu daha sağlıklı yorumlayabilmemiz için, şikenin geçmişten günümüze kadar uzanan ayak izlerini takip etmemiz gerektiği düşüncesindeyim.

Bu noktadan hareketle, Türkiye Süper Ligi’nin başladığı 1959 yılından itibaren “şike ve teşvik primi” ile ilgili olayları, yönetmelikleri, talimatları, çelişkileri, uygulamaları, yorumları ve gelişmeleri derleyerek “Şikenin Ayak İzleri”nin kronolojik bir sırasını oluşturduk. Böylelikle,  şike ve teşvik primi ile ilgili gelişmeleri gösteren 53 yıllık bir doküman elde etmiş olduk.  Çalışmamızın birinci bölümünde, 1959–1984 yıllarını kapsayan 26 yıllık bir dönemi;  ikinci bölümünde ise, 1985–1994 yıllarını kapsayan 10 yıllık bir dönemi incelemiştik. Çalışmamızın bu bölümünde, 1995–2011 yıllarını kapsayan 17 yıllık bir dönem ele alınmaktadır.  

Türkiye’de şike ile ilgili olaylar ve gelişmeler (1995–2011):

24.03.1995, “Günü kurtarmak”, Zeki Çol, Milliyet

“…Türkiye şike, doping, teşvik primi cennetidir. Liglerimizde hem şike yapılır… Hem de doping. Teşvik primi zaten alınır.

Ama önlem? Asla alınmaz.

Bir hafızanızı yoklayın bakalım. Profesyonel liglerde dopingden ceza alan bir tek oyuncu var mı? Peki teşvikten? Ya da en son şike bulgusu ne zaman saptanmıştır?”

07.04.1995, “Evet, maçı sattık”, Milliyet

“Palandökenspor’a 35–0 yenilen Ağırbakımspor’un Başkanı Tan, futbolcularının şike yaptığını açıkladı.”

08.04.1995, “Şikeciler yandı”, Milliyet

“Şike Araştırma Kurulu, 35–0 sona eren Palandökenspor-Ağırbakımspor maçı ile ilgili olarak soruşturmasını başlattı.”

18.04.1995, “35-0’a şike kararı”, Atilla Türker, Milliyet

“Erzurum Amatör Ligi’nde Palandökenspor’un, Ağırbakımspor’u 35–0 yenerek şampiyonluğa ulaştığı maçın şike olduğuna karar verildi. Şike Tahkik Kurulu, oy birliği ile maçta şike yapıldığı görüşünde birleşti. Kararın Futbol Federasyonu’na onaya gönderildiği, iki takımın büyük bir olasılıkla küme düşürüleceği bildirildi.”

19.04.1995, “Şike çocuklara bulaştı”, Milliyet

“Tahkik Kurulu, İstanbul 14–16 yaş Ligi’nde Ortaçeşme ile Soğuksu arasında oynanan karşılaşmada iki takım oyuncularının şike yaptığını tespit etti.”

20.04.1995, “Şike belgeseli”, Atilla Türker, Milliyet

“Şike Tahkik Kurulu son bir yıllık dönem içerisinde yaptığı incelemelerde, tam 5 maçta şike yapıldığı kanaatine vardı. Tahkik Kurulu görüşü doğrultusunda federasyonun onayladığı ilk şike maç 13 Şubat 1994’te İstanbul’da oynandı. Ortabayırspor’un, Harmanlıkspor’u 20–0 yendiği maçta iki takım sporcularının şikeye karıştıkları belirlendi. Federasyon iki takımın da 6’şar puanını sildi. Ayrıca bu karşılaşmada yer alan tüm futbolcu, yönetici ve teknik adamlara Disiplin Kurulu tarafından birer yıl hak mahrumiyeti cezası verildi. 29 Mayıs 1994’te Sakarya’da oynanan Geyvespor-Bağlarbaşıspor maçında da şike yapıldığı tespit edildi. Geyvespor’un 15-1’lik galibiyetiyle biten maç sonrası, Federasyon iki takımı da bu sezon lige almadı. 11 Haziran 1994’te şike bu kez Afyon amatör kümesine bulaştı. Antkaya Belediyesi’nin Sülünspor’u 18-1 yendiği maç sonrası federasyonca alınan karar, iki takımın da bu sezon lig dışında bırakılmasıydı. Tahkik Kurulu Ankara’da yaptığı toplantıda iki ayrı şike olayına daha kara verdi. Erzurum’da oynanan 35-0’lık Palandökenspor-Ağırbakımspor ile İstanbul’da çocukların alet edildikleri 21-0’lık Ortaçeşme-Soğukspor maçları.”

25.03.1996, “Güneş’ten yaylım ateş”, Milliyet

“Bordo-Mavili ekibin Teknik Direktörü Şenol Güneş, teşvik priminin verilmesine karşı olduğunu belirtti, ‘Ama rakibim kullanıyorsa, ben de kullanırım’ dedi. Güneş teşvik priminin şikeden daha masum olduğunu belirtti.  ‘Biz konuşmayıp, başkaları konuşarak kazanıyorsa, bunda yanlışlık vardır. Yanlışlardan en çok yararlanan da Fenerbahçe’dir’ dedi.”

20.04.1996, “Fenerbahçe Başkanı Ali Şen sert çıktı: G.Birliği küme düşer”, Milliyet

“Sarı-Lacivertli kulübün başkanı Ali Şen, G.Birliği Asbaşkanı Tarık Sarıoğlu’nun söylediği iddia edilen sözler üzerine, “Bize karşı herkesin birlik olduğunu aylar önce gündeme getirdik. Şimdi Federasyon’un ne yapacağını merakla bekliyorum. UEFA kurallarına göre G.Birliği küme düşer, Trabzonspor ile oynadığı maç da geçersiz sayılır. G.Birliği yöneticisi yenilgiye rağmen oyuncularına prim verdiklerini söylemektedir.” Selim Soydan: “Bu söylenenler doğruysa, ortada şike vardır.”

19.12.1996, “Tarihi çağrı”, Milliyet

Milliyet: “Şantajın, rüşvetin, şikenin, küfürün, sporu kirletmesine dur demeliyiz. İşaret parmaklarımızla; sporun kanını emen asalakları, seyahat peşindeki yöneticileri, tokatçıları, ihmalci, tembel ve fırsatçıları, bilgisiz hocaları, art niyetli idarecileri, aç gözlü aracıları, madalyayı, kupayı oya tahvil etmeye çalışan politikacıları, yalanı mürekkep, şantajı kalem, yağcılığı kamera yapan basını göstermeliyiz. Yolu karanlık ve tuzaklarla dolu olsa da kirli insanları, yer aldıkları bataklığa iyice gömerek ışığa doğru hızla yürümeliyiz.”

17.01.1997, “Haydi temiz futbola”, Milliyet

“Milliyet’in görüşü: Kavgasız, şikesiz, lekesiz bir lig bekliyoruz.”

31.03.1998, “Teşvik primi hortladı”, Milliyet

Ligde sezon sonu yaklaşırken, geçmiş dönemlerde sık sık yaşanan teşvik primi iddialarının yeniden başlaması ortalığı karıştırdı. Galatasaray Başkanı Faruk Süren, Samsunspor maçından sonra televizyonların taraflı yayın yaptıklarını ileri sürerken, teşvik söylentilerine de ateş püskürdü. Teşvik primine kesinlikle karşı olduğunu vurgulayan Faruk Süren: “Al parayı yen ne demek. Bunun şike yapmakla arasında fark yoktur” dedi.

Kocaelispor Başkanı Sefa Sirmen: Aziz Yıldırım’ın sözlerine çok şaşırarak: “Bizim aldığımızı söylemeniz çok ahlaksızca. Acaba siz böyle mi maç kazanıyorsunuz” dedi.

Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım ise maçtan sonra Sefa Sirmen’e: “Galatasaray’dan teşvik primi aldığınız söylentileri var, ne diyorsunuz?” diye sorduğunu “hayır” cevabını alınca da konunun kapandığını söyledi.

03.04.2998, “Hakemler torbadan çıksın”, Milliyet

Trabzonspor Başkanı Mehmet Ali Yılmaz: Sezon sonu yaklaştıkça hakemlerle ilgili şaibelerin arttığına dikkat çekerek, “Hakemler yine torbadan çıksın” dedi.

29.04.1998, “Şikeye suçüstü”, Milliyet

“Üçüncü Lig 7. Grup’ta mücadele veren ve haftalar önce kümeden düşmesi kesinleşen Karamürselspor’un beş futbolcusu, rakip takım yöneticilerinden 100’er milyon lira istedikleri için, şike yaptıkları gerekçesiyle süresiz kadro dışı bırakıldı.”

04.05.1998, “Başkentte şike iddiası”, Milliyet

“Şekerspor-Fenerbahçe maçı öncesi Şekerspor kalecisi Murat’a şike teklif edildiği iddiası Ankara’yı karıştırdı. 100 bin dolar karşılığında Murat’a şike teklif ettiği öne sürülen Menacer Özcan Üstüntaş ile Ufek Gezeroğlu, Ankara Emniyet Müdürlüğü tarafından gözaltına alındı. Üstüntaş verdiği ifade de şike teklif ettiğini kabullendi ve Gezeroğlu’nun isteği üzerine bu girişimi yaptığını bildirdi.”

05.05.1998, “Şikeciler serbest”, Milliyet

“Şekerspor-Fenerbahçe maçı öncesi Şekerspor kalecisi Murat Akarsu’ya şike yapması için, 100 bin dolar teklif ettiği gerekçesiyle gözaltına alınan menajer Özcan Üstüntaş ile Ufek Gezeroğlu tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı.”

05.05.1998, “Fener’den sert tepki”, Milliyet

“Sarı-Lacivertli kulübün Basın Sözcüsü Nuri Tuna, şike iddialarına karşın sert bir açıklama yaptı: Tarihinde şaibeli bir olayın söz konusu olmadığı ve hep temiz kalacağı, şampiyonluklar yaşamış kulübümüze leke sürülmeye çalışıldığı kamuoyunca bilinmelidir” dedi.

07.05.1998, “Bitsin artık bu rezillik”, Zeki Çol, Milliyet

“İpini koparan menajer oluyor artık. Üstelik hiçbir yeterlilik taşımaksızın… Hiçbir yerden izin almaksızın… Ve hiçbir denetime tabi tutulmaksızın. Bugüne dek futbolda yaşanan bu rezilliği görmezden gelen federasyon, hiç olmazsa şu son şike skandalından sonra aklını başına devşirmek zorunda. Üç satırlık bir talimat değişikliği yapmak, menajerliği denetim altında tutmak, futbolu çok önemli bir dertten kurtarmak, çok mu zor yoksa?

02.09.1998, “Şike cezaları”, Milliyet

“Türkiye’nin tescillenen en büyük şike olayında toplam 49 yıl hak mahrumiyeti ve 10,7 milyar para cezası çıktı. Geçen sezon İnegöl ve Bilecik arasında oynanan ve futbolcuların itiraflarıyla şike yapıldığı belirlenen maçta yer alan İnegöl’ün 18 oyuncusuna 6’şar ay hak mahrumiyeti ve 200’er milyon lira para cezasına çarptırıldı.”

02.03.1999, “Sporda ahlaksız teklif”, Milliyet

“Jet-pa’nın sahip olduğu Siirt Köy Hizmetleri’ni ikinci lige çıkarmak için en yakın rakibi Hakkarispor’la oynanan takımlara teşvik primi verdiği öne sürüldü.”

26.05.2000, “Bu kurul ne iş yapar”, Cemal Ersen, Milliyet

“Liglerin son haftasında oynanan maçlarda alınan ilginç skorlar ve yaşanan olaylar, şike söylentilerini ayyuka çıkarırken, Futbol Federasyonu’na ulaşan hakem ve gözlemci raporlarının tümünün temiz olması hayretle karşılandı. Akıllara Şike Tahkik Komisyonu ne iş yapar sorusunu getirdi.”

07.07.2001, “Tahkim, şike kararını bozdu”, Milliyet

Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu, 8 Haziran’da 3. Lig’de oynanan Alibeyköy-Beşyüzevler maçında şike olmadığına karar verdi. 12–0 Alibeyköy’ün üstünlüğüyle sona eren Beşyüzevler maçı sonrası iki kulübe de ceza verilmiş ve Alibeyköy küme düşmüştü.”

29.04.2001, “Federasyon alarmı”, Milliyet

“Futbol Federasyonu, şampiyonluğu belirleyecek kritik haftalara girilirken, şike ve teşvik olaylarına karşı olağanüstü hal ilan edildi. Galatasaray-Adana ve Trabzon-Fenerbahçe maçlarını mercek altına aldı.”

14.02.2002, “Şike çetesi”, Milliyet

“Türkiye Liglerindeki müthiş şikeler belgesiyle ortaya çıktı. Susurlukçu Ali Fevzi Bir’in yönettiği teşkilat, hakemlere maddi imkân sağlayıp maç satın alıyordu. Ayarlanan maçlar üzerine de yurt içi ve yurt dışında bahis oynanıyordu.”

14.02.2002, “Futbolda şikeye savcılık el koydu”, Hürriyet

“Susurluk Davası hükümlülerinden Ali Fevzi Bir’in adının karıştığı futbolda şike çetesi ile ilgili soruşturmayı Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığı yürütecek. Devlet Bakanı Fikret Ünlü ‘Şike yapılmışsa yanlarına bırakmayız’ derken, Adalet Bakanı Türk hazırlık soruşturmasının ardından olaya karışanların Ağır Ceza’da yargılanacağını söyledi.”

14.02.2002, “MHK şike dosyasında adı geçenleri kızağa çekiyor”, Hürriyet

“Bazı lig maçlarında şike yapıldığı iddiasıyla hazırlanan ve DGM tarafından savcılığa sevk edilen dosya, futbol dünyasını karıştırdı.”

16.02.2002, “Mafya hem kazanıyor, hem kara para aklıyor”, Tuncay Özkan, Milliyet

“Spor Kulüplerini ve adamlarını kullanan mafya, kumar ve bahis mekanizmasını kullanarak elindeki kara parayı da aklıyor. Almanya’da içlerinde köpek yarışlarından buz hokeyine kadar çeşitli spor karşılaşmalarının bulunduğu bahis kâğıtlarında oyunlar oynanıyor. Türkiye’den de bu kâğıtlarda futbol karşılaşmaları yer alıyor.”

16.02.2002, “Yanlarına bırakmayız”, Şahismail Gezici, Milliyet Gazetesi

Spordan sorumlu Devlet Bakanı Fikret Ünlü, futbolda şike yapıldığına dair iddiaların üzücü olduğunu belirterek, ‘Olay yargıda”. Yargıdan çıktıktan sonra biz üzerimize düşeni yaparız. Şike yapılmışsa yapanların yanına bırakmayız” dedi.

19.02.2002, “Herkes şikenin içinde, Şikenin Her Türlüsü Var” Necil Ülgen, Milano, Milliyet

“Kaçtığı Milano’da Milliyet’e çarpıcı açıklamalarda bulunan Ali Fevzi Bir ‘Herkesin telefonu dinlense liglerin ertelenmesi gerekir, Türkiye’de Dünya Kupası Finallerine gidemez’ dedi. Ali Fevzi Bir’in ağzından çarpıcı açıklamalar:

• Şike Türk futbolunun gerçeği, bir şeyler değişecekse en tepeden Bakanlar, Valilerden başlasınlar. Şike illa para ile olmaz, makam olur, terfi olur.
• Benim kayıtta bulunan konuşmalarımın benzerlerini yapmayan bir tane adam varsa söylesin. Bunu üç büyük kulübün başkanları dahil söylüyorum. Türkiye’de Federasyon Başkanı, Federasyon Yönetim Kurulu üyeleri dahil, maçın hakemine tavassutta bulunurlar. Türkiye’de futbolun genelinde bu var.
• Türkiye’de hakem ayarlayıp maç kazanmayı kulüp başkanlarına sorun.
• Türkiye’de hakemler yanlış düdük çalar, doğru düdük de çalar, sempatisi olduğu takımı kollayabilir de. Bunlar da Türkiye’de olan şeyler.
• Ben Türkiye’de hakemlerin bir şey yaptığına inanmıyorum, ama hakemler bazı şeyleri yapmaya zorlanıyorlar. Başındakiler dürüst olursa hakemler dürüst olur.
• Diyarbakır-Konya maçından sonra niye program yapılmadı. Hakem maça gidiyor, şehrin valisi diyor ki, aman ha bir problem olursa seni buradan biz bile zor çıkartırız. Bu şike olmasa bile baskı değil mi? Hangi takımın arkasında belediye başkanları yok, emniyet müdürleri yok, bakanlar yok.
• Fenerbahçe, Beşiktaş, Galatasaray başkanları dahil olmak üzere birinci, ikinci, üçüncü lig bütün kulüp başkanları hakemleri arattırarak aman bizim maçı iyi yönetsinler derler.
• Bir Diyarbakır-Konya maçı var. Neden kimse soruşturmuyor. Neden, çünkü devlet istiyor. Benim konuştuklarım sıfır. Öyle maç yöneten hakeme bir daha maç mı verilirdi? Demek ki birileri dedi. Asıl onları bulsunlar.”

19.02.2002, “Şike Meclis gündeminde”, Milliyet

“DSP İstanbul milletvekili Zafer Güler, futboldaki şike iddialarını bir soru önergesiyle meclis gündemine getirdi. DSP’li Güler Bakan Ünlü’ye şu soruları yöneltti.

• Merkez Hakem Kurulu, Başbakanlığa bunun denetlenmesi için bir istekte bulundu mu?
• Yurt dışından getirilen pahalı oyuncuların transferinde ödenen paraların hangi kaynaktan sağlandığı federasyon tarafından takip ediliyor mu?
• Şimdiye kadar hiçbir spor kulübü Başbakanlık veya Maliye Müfettişlerince incelenmeye alındı mı?”

20.02.2002, “Ordu asker hakemini çekti”, Milliyet

Federasyona yazı gönderen Genelkurmay, şike skandalına adı karışan asker kökenli üç hakemin maç yönetemeyeceğini bildirdi. Genelkurmay Başkanlığı’nın asker hakemler için üç yıl içinde kademeli olarak çekme kararının son olaylardan sonra gözden geçirileceği, kararın sezon sonunda uygulamaya koyma ihtimalinin yüksek olduğu öğrenildi. Programa göre 586 asker hakem ve gözlemcinin yarısı sezon sonunda çekilecek, kalan bölümü ise 2002–2003 sezonu sonunda görevlerinden ayrılacaklardır.

26.02.2002, “Şike Savcısı: Çok kişinin ifadesi alınacak”, Hürriyet

Susurluk hükümlüsü Ali Fevzi Bir'in bazı hakem ve teknik direktörler arasında "şike çetesi" oluşturduğu iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında Karabükspor Teknik Direktörü Hasan Vezir'in ifadesi alındı. Soruşturmayı yürüten Kadıköy Cumhuriyet Savcısı Gönen "İfadesi alınacak daha çok kişi var" dedi.

01.03.2002, “Şikeden ilk tutuklama”, İsmail Polat, Milliyet

“Ali Fevzi Bir’den aldığı talimatlar doğrultusunda şike organizasyonları yapan hakem Sadık İlhan savcılıkta sorgulandı. Ali Fevzi Bir ile şike konuşmaları yapan Sadık İlhan ifade sonrası, ‘cürüm işlemek amacıyla kurulan teşekküle üye olmak’ suçundan mahkemeye sevk edildi. Nöbetçi mahkeme de tutuklanmasına karar verdi. Yurt dışındaki Ali Fevzi Bir hakkında ise gıyabi tutuklama kararı çıkartıldı.”

05.03.2002, “Küme düşme kalkabilir” Cemal Ersen, Milliyet

“UEFA Tahkim Kurulu üyesi Bıçakçı, mahkemede şikenin kanıtlanması halinde küme düşmenin kaldırılabileceğini söyledi. Futbol Federasyonu ise: Mahkeme çeteyi soruşturuyor. Şike hakkında karar veremez, tamamen bizim yetkimizdedir” dedi.

07.03.2002, “Bir, Almanya’da yakalandı”, Milliyet

“Şike dosyasının bir numaralı ismi Ali Fevzi Bir yakalandı. Bir’in üzerinden Şenol Dede adında sahte kimlik çıktı.” 

16.03.2002, “Şike çetesine dava”, Milliyet

“Kadıköy Cumhuriyet Savcılığı’nca hazırlanan iddianamede, Ali Fevzi Bir ve hakem Sadık İlhan’ın da aralarında bulunduğu 11 sanığın, şike için hakem çetesi oluşturdukları belirtiliyor.”

19.03.2002, “İşte şike iddianamesi”, İsmail Polat, Milliyet

“Savcı Gönen’in iddianamesinde, şike rezaleti örneklerle gözler önüne seriliyor. Futboldaki şike çetesi soruşturmasını tamamlayan Kadıköy Cumhuriyet Savcısı Eren Gönen’in hazırladığı beş sayfalık iddianamede, sanıkların Gençlerbirliği ve Gaziantepspor’un bazı maçları kazanmasında rol aldıkları, bazı maçlarda istedikleri hakemlerin görev almasını sağladıkları özellikle vurgulanıyor.”

14.05.2002, Almanya Bir’i iade etmeyi kabul etti”, Hürriyet

“Almanya'da tutuklu bulunan, Susurluk davasının sanıklarından ve İstanbul DGM tarafından yürütülen futbolda şike iddialarıyla ilgili hakkında gıyabi tutuklama kararı verilen Ali Fevzi Bir'in iadesi kabul edildi. Ali Fevzi Bir, Alman makamlarıyla uzlaşılan bir tarihte Türkiye'ye getirilecek.”

16.05.2002, “Bu da şike değilse artık”, Milliyet

“Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığı, telefon konuşmalarını delil sayıp dava açtı. Ali Fevzi Bir’in talimatlarıyla maçların ayarlandığı ve hakemlere kadın gönderildiği iddialarının ardından Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı. 11 kişinin yargılanmasını isteyen Başsavcılık, bu kişiler hakkında rüşvet almak, rüşvet vermek ve suç işlemek için çete oluşturmak suçlarından 28 yıla kadar ağır hapis cezası talep etti. Federasyon’un Şike Tahkik Komisyonu ise ‘somut anlaşma yok’ raporu hazırladı.”

17.05.2002, “DGM’deki maçlara temiz raporu”, Hürriyet

“Futbol Federasyonu Şike Tahkik Kurulu, ‘‘Şike çetesi’’ davası kapsamında incelemeye alınan 8 maçta şike yapılmadığı kanaatine vardı. Devlet Güvenlik Mahkemesi'ndeki maçlar temiz çıktı. Futbol Federasyonu Şike Tahkik Kurulu, kamuoyunda ‘‘Şike çetesi’’ davası olarak anılan ve incelemeye alınan 8 karşılaşmada şike yapılmadığı kanaatine vardı. Konu ile ilgili incelemesini tamamlayan kurul, raporunda, ‘‘Söz konusu müsabakaların sonucu hakkında anlaşma yapılmadığı kanaatine ulaşılmış ve anılan müsabakaların hakem raporlarına göre tesciline karar verilmiştir’’ ifadesini kullandı. Kurul ayrıca, Türkiye'deki tüm futbol hakemlerinin kredi kartı ve banka hesaplarının incelendiği, bunun sonucunda hesaplarda menfaat niteliğinde para alışverişinin tespit edilmediğini de açıkladı. ‘‘Şike çetesi’’ davası kapsamında, şu maçlarda ayarlama yapıldığı öne sürülmüştü: 11.11.2001 Sakarya-Erzurum, 11.11.2001 Zonguldak-Silifke, 11.12.2001 Karabük-Ank.Demir,  2.12.2001 Aydın-K.Konya, 2.12.2001 Altay-B.Petrol, 8.12.2001 Göztepe-G.Antep, 15.12.2001 G.Antep-Y.Yozgat, 22.12.2001 Bursa-G.Birliği.”

25.05.2002, “Şikenin kara kutusu getirildi”, Milliyet

“Futbolda şike soruşturmasının kilit ismi Ali Fevzi Bir, Almanya’dan İstanbul’a getirildi.”

20.07.2002, “Şike Türkiye’de ispat edilemez”, M. Akif Erdem, Milliyet

Futboldaki şike çetesi davasının tutuklu sanığı Ali Fevzi Bir, “Şikenin Türkiye’de ispatı yoktur, şike yapmak da zor iştir” dedi.

02.06.2003, “Altay’ın çırpınışı”, Milliyet

“2. Lige düşen İzmir ekibi, Bursaspor-Gençlerbirliği ve Diyarbakırspor-Elazığspor maçlarının Şike Tahkik Kurulu’nda incelenmesi için Futbol Federasyonu’na başvuruyor.”

12.06.2003, “Şikede ilk perde”, Milliyet

“Federasyon’un oluşturduğu Şike Tahkik Kurulu ilk toplantısını yaptı, Diyarbakırspor-Elazığ maçı ve İstanbulsporlu oyuncuların, teşvik primi ile ilgili açıklamalarını mercek altına aldı.”

17.06.2003, “Delil yetersizliği!”, Milliyet

“Şike Tahkik Kurulu gözlemci, hakem raporları ve gazetelere yansıyan iddiaları değerlendirdi ve delillerle bilgileri yetersiz buldu.”

24.06.2003, “Şike önergesi”, Milliyet

“Şike iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin de gündemine taşındı. CHP’li 26 milletvekili, Altay takımının şaibeli bir şekilde küme düştüğünü iddia ederek, konu ile ilgili meclis araştırması açılmasını talep etti.”

30.05.2004, “Futbolda şike yok diyemem”, Elif Korap, Milliyet

Spordan Sorumlu Devlet Bakanı Mehmet Ali Şahin: “Futbolda şike yapıldığına dair duyumlar alıyoruz. İspat edemedik çünkü ne federasyondaki kurullar böyle bir tespit yapabildi ne de bu konuda bilgisi olanlar net bilgi vermeye çalışıyor”.

23.10.2004, “Mafya yeşil sahada”, Erdal Kılınç, Milliyet

“Polisin Sedat Peker grubuna yönelik yaptığı telefon dinlemelerine şike konuşmaları da takıldı. Peker grubunun geçen sezon Süper Lig'de düşme hattındaki takımların maçlarında büyük etkileri olduğu, konuşmalarda yer aldı. Dinleme kayıtları; Samsunspor, Akçaabat Sebatspor, Rizespor, Diyarbakırspor ve Beşiktaş maçlarına müdahale edildiği izlenimi veriyor.”

26.10.2004, “Şike için soruşturma”, Hürriyet

“Hukuk Kurulu’nun yapacağı çalışmalar sonucunda yeterli bilgi ve bulgulara ulaşılırsa, konu Şike Tahkik Kurulu’na gönderilecek. Futbol Federasyonu, 23 Ekim tarihli Milliyet gazetesinde yayımlanan, ‘ Mafya Yeşil Sahada’ başlıklı haber üzerine, soruşturma açılmasına karar verdi.”

22.11.2004, “Sporda şiddete Meclis komisyonu”, Hürriyet

“TBMM Genel Kurulu'nda, sporda şike, rüşvet, şiddet ve doping iddialarını araştırmak amacıyla komisyon kurulması kabul edildi.”

07.03.2005, “Kanaate göre ceza, yargıdan döner”, Hürriyet

“Futbol Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi Mahmut Özgener, kanaate dayanarak, bir karşılaşmada şike yapıldığı yönünde karar verilmesi halinde bunun yargıdan döneceğini söyledi.”

12.05.2005, “Şike ve şaibenin önlenmesi için teklif”, Hürriyet

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, şike ve şaibenin önlenmesi için Adalet Komisyonu'na öneri götürdüklerini açıkladı.

04.07.2005, “Şike, şaibe ortadan kalkacak”, Hürriyet

“Futbol Federasyonu Başkanvekili Hasan Doğan, yeni havuz sisteminin Türk futboluna büyük yarar sağlayacağına inandıklarını belirterek, "Rekabetçi bir lig olacak. Şikenin, şaibenin önüne geçecek bir düzenleme yaptık. Çalışanın, hak edenin ödüllendirdiği bir sistem getirdik” dedi.”

16.07.2006, “Mehmet Ali Şahin: Telefon dinlenebilir”, Hürriyet

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, Türkiye'de şikenin üzerine gitmek için Futbol Federasyonu'nun yeterli olmadığını savunarak, "Yargının da desteği olmalı. Mesela telefon dinlenebilir." dedi.

20.07.2006, “Mehmet Ali Şahin: Şikeyi bulmak çok zor”, Hürriyet

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, bakanlığı döneminde sıkça rastlanan doping ve şike olaylarıyla ilgili olarak, "Türkiye'de şike olayları her zaman gündeme gelmiştir. Şikeyi bulmak çok zor" dedi.

21.07.2006, “Federasyon şike konusunda yasa hazırlığına başladı”, Hürriyet

“Futbol Federasyonu, son günlerde gündemde olan şike ve teşvik primi konusunda açıklama yaparak, yasa taslağı hazırlıklarına başlandığını bildirdi.”

23.07.2006, “İtalya’yı örnek almalıyız”, Hürriyet

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin, Türkiye’nin spor mahkemelerine ihtiyacı olduğunu belirtirken, şikenin ortaya çıkarılması ve cezalandırılması için İtalya’nın örnek alınması gerektiğini söyledi.

30.07.2006, “Denizlispor’dan şike iddialarına tepki gösterdi”, Hürriyet

“Denizlispor Başkan Ali İpek ve Denizli Belediye Başkanı Nihat Zeybekci, Denizlispor hakkındaki şike iddiasına sert tepki gösterdi. Başkan İpek, hakkında iddiada bulunanları “birkaç kendini bilmez” olarak nitelerken, Belediye Başkanı da "sahada bileğimizi bükemeyenler başka platformlarda asla bükemeyecekler" dedi.”

01.08.2006, “Federasyona resmi şike başvurusu”, Hürriyet

“Bursaspor'un kongre üyesi ve eski yöneticilerden Lemi Keskin ile Gökhan Celbiş, 2 sezon önce oynanan Çaykur Rizespor-Beşiktaş ve Çaykur Rizespor-Akçaabatspor maçlarıyla ilgili olarak Türkiye Futbol Federasyonu'na (TFF) şike başvurusu yaptı.”

21.09.2006, “Şike yok diyen kim”, Hürriyet

“Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu Başkanı Türker Arslan, Türkiye'de şikenin olduğunu belirterek, “Şike var tabi. Nasıl var, önümüze gelen dosyalar var.'Şike yok' diyen kimse yok zaten.Ancak araştırma yaparken resmi kuruluşlardan gereken yardımı alamıyoruz.Şike Tahkik Kurulu'nun yetkileri artırılmalı” dedi.”

01.12.2006, “Asker el koysun demekten farksız”, Milliyet

Bakan Mehmet Ali Şahin, Aziz Yıldırım’ın "Devlet şike iddialarına el koysun" şeklindeki sözleri için ilginç bir değerlendirme yaptı: “Bu asker el koysun demekten farksız” dedi.

17.12.2006, “Ali Şen: Türkiye’de şike yok”, Hürriyet

Fenerbahçe Kulübü Eski Başkanı Ali Şen, Türkiye'de şike olmadığını belirterek, şike yapıldığı iddia edilen Galatasaray-Ankaragücü maçına değindi. Özhan Canaydın'ı eleştiren Şen, Haluk Ulusoy'un görevde kalmasını savundu.

30.01.2007, “RTÜK, şike iddiaları için Star TV’den savunma istedi”, Hürriyet

“RTÜK, Fenerbahçe Kulübü Başkanı Aziz Yıldırım’a yönelik “Samsunspor maçında şike yaptı” ve "Trabzonspor'a da teşvik primi gönderdi" iddialarını yayınlayan “Telegol” programı nedeniyle Star TV’den savunma istedi. Üst Kurul’un savunmayı yetersiz bulması durumunda kanala program durdurma cezası verecek.”

10.02.2007, “Türkiye’yi dünyaya rezil edenler meydanlarda”, Hürriyet

“Haluk Ulusoy, kendisinden önceki Futbol Federasyonu Başkanı Levent Bıçakcı’yı ağır bir dille eleştirerek şunları söyledi: "Futbol Federasyonu Başkanlığı’nı daha önce kendim bıraktım. Koltuk sevdalısı olsaydım, bazı siyasilerin istediği 8-9 kişiyi listeye alıp devam ederdim. Ama ben 18 ay köşeme çekildim. Başa Levent Bıçakcı’nın adını yazıp, 14 ismi yazdılar. Hatta kurullara bile isimleri kendileri yazdılar ve Bıçakcı bunu kabul etti. Bu 18 ayda da ‘şike, teşvik’ dediler. Nedense sadece Ulusoy geldiğinde bunlar konuşuluyor. Şike, teşvik, iddaa olayları konuşulurken, 15. dakikada nereden talimat geldiyse, ‘Kayserispor’un alakası yoktur’ diye basına açıklama yaptılar. Sonuçta ne oldu? Dünya şampiyonluğuna gidecektik, rezillikler oldu. Organize edilmiş bir şekilde Türkiye’yi dünyaya rezil ettiler. Organize edenler de belli, ama hala bu ülkede baş tacı ediliyor, meydanlarda dolaşıyor."

10.04.2008, “Şike dinlemeye takılmış”, Hürriyet

Futbol Federasyonu, TFF 3.Lig 3.Grup takımlarından Aliağa Belediyespor hakkında şike iddiaları olduğunu ve olayın Şike Tahkik Komisyonu tarafından araştırılacağını açıklandı.

03.11.2009, “İşte şike kokan 8 maç”, Hürriyet

“Geçtiğimiz günlerde gazete sayfalarına yansıyan küçük bir haber gündemin yoğunluğu arasında unutuldu gitti. Kısacık haber, UEFA’nın Avrupa’da şike yaptığını belirlediği 40 takım olduğunu duyuruyordu. Bu 40 takım arasında Türk kulüpleri de vardı. Ama bu kulüplerin isimleri henüz açıklanmamıştı. Peki hangi kulüplerdi bunlar ve hangi karşılaşmalar için UEFA tarafından incelemeye alınmışlardı. Uzun bir araştırma sonucu UEFA’nın incelemeye aldığı karşılaşmaların bir listesine ulaştık: Bingöl Bld. Spor: 1 - D. Kayapınar: 0; Ceyhanspor: 0 - Batman Petrol: 1; Bulancak: 1 - Ünyespor: 0; Torbalıspor: 2 - M.Kemalpaşa: 0; Çorumspor Akhisar Bld. Spor 1-0 ve 1-2; Zeytinburnuspor: 3 - Etimesgut Şeker: 0
D.Ç.Divriğispor: 0 Sürmenespor: 0; Y.Kırşehirspor: 0 Yozgatspor: 0”

19.11.2009, Süper Lig’de şike depremi, Hürriyet

“Uluslararası futbol camiası yeni bir bahis skandalıyla çalkalanıyor. Skandalın ucu Türkiye'ye kadar uzandı. Turkcell Super Lig'den milli takım forması giyen bazı futbolcuların da şike olayında adı geçiyor.”

19.11.2009, “29 Süper Lig maçı manipüle edilmiş”, Hürriyet

“Almanya'da uluslararası futbolda ortaya çıkarılan bahis skandalı sonrasında, Türkiye'deki lig maçlarının da manipüle edildiği belirtildi.”

20.11.2009, “Özak şike iddialarını değerlendirdi”, Hürriyet

Spordan Sorumlu Devlet Bakanı Faruk Özak, şike iddialarıyla ilgili olarak, "Avrupa'da açılmış bir süreç var. Bununla ilgili yansımaları inşallah olmaz. Olursa da ne olur hep beraber göreceğiz" dedi.

21.11.2009, “Zehir hafiye”, Hürriyet

“Avrupa’daki 200 maçta şike olduğunu açıklıyor. Bu 200 maçın 29 tanesi de Türkiye Süper Ligi’ne ait.”

28.03.2010, “Suç işleyen cezasını görsün”, Hürriyet

Devlet Bakanı Faruk Nafiz Özak, futbolda şike iddialarıyla ilgili, “Yargı sonuç verene kadar herkese suçsuz olarak bakmak lazım” dedi.

13.07.2010, “Futbolda şike skandalı büyüyor”, Hürriyet

Geçtiğimiz yıl aralarında Türkiye’nin de bulunduğu çok sayıdaki ülkeyi kapsayan futbolda bahis şikesiyle ilgili araştırma genişletildi. Almanya’da 8, Türkiye’de ise bahis skandalına adı karışan 70 kişinin cezaevinde bulunduğu açıklandı.

22.07.2010, “Şike davasında 34 tahliye”, Hürriyet

“Beyoğlu 3.Ağır Ceza Mahkemesi, şike iddialarına ilişkin olarak 71 kişi hakkında açılan davada 34 tutuklu sanığın tahliyesine karar verdi.”

26.11.2010, “Futbolda şike davaları başlıyor”, Hürriyet

“Beyoğlu 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde bugün görülecek davada 71 sanık tutuksuz olarak yargılanacak. Beyoğlu Cumhuriyet Başsavcılığı'nca hazırlanan iddianamede, şüphelilerin, uluslararası bahis ticareti yapan bir örgütün faaliyetleri çerçevesinde, Türkiye'de oynanan bazı futbol karşılaşmaları ile ilgili manipülasyon yapılması eylemine karıştıkları iddia ediliyor.”

2011 yılına “Şike” damgasını vurdu

2009 yılında, Almanya adli makamlarınca yürütülen şike ve bahis soruşturmasının Türkiye’de oynanan müsabakaları da içine alacak şekilde genişlediğinin anlaşılması üzerine, Türkiye Futbol Federasyonu, Sarıyer Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikâyette bulundu ve soruşturma başlatıldı. Başlatılan bu soruşturma, Türkiye Süper Ligi’nin 53 yıllık geçmişindeki en geniş kapsamlı “şike soruşturması” olarak, 2011 yılına damgasını vurmuş oldu.

2011 yılındaki “şike” ile ilgili önemli gelişmeleri kronolojik olarak sıralarsak:

31 Mart 2011: Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair “6222 Sayılı Kanun” TBMM’nde kabul edildi.

3 Temmuz 2011: Türk futbolunda şike ve teşvik iddialarını araştıran Organize Suçlar ekipleri, 15 ilde eş zamanlı başlattığı “futbolda şike soruşturması” kapsamında; yönetici, teknik adam, futbolcu ve menajer olmak üzere yaklaşık 50 kişiyi gözaltına aldı.

24 Kasım 2011: 6250 Sayılı “Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” TBMM’nde 246 oyla kabul edildi.

2 Aralık 2011: Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, şike cezalarında indirim öngören Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'u veto ederek TBMM'ye iade etti. Veto gerekçesi olarak ''İncelenen Kanunla öngörülen değişikliklerin, ölçülülük ve caydırıcılık gibi ceza hukukunun temel prensiplerini etkisiz kılacağı ve bazı sakıncaları doğurabileceği düşünülmektedir” denildi.

3 Aralık 2011: Türk futbolunu sarsan şike soruşturmasında, iddianame tamamlandı. Soruşturmayı yürüten Özel Yetkili Cumhuriyet Savcısı Mehmet Berk, iddianameyi başsavcılığa sundu. Şike İddianamesi'yle ilgili Özel Yetkili Cumhuriyet Başsavcı Vekili Fikret Seçen basın mensuplarına iddianame hakkında bir açıklama yaptı. Buna göre:

“-İddianamede Aziz Yıldırım'a bağlı faaliyet gösteren 19 kişi anlatılıyor, Olgun Peker'e bağlı ise 13 şüpheliden bahsediliyor.

-Aziz Yıldırım, haksız ekonomik çıkar sağlamak, 6 kez nitelikli dolandırıcılık, 4 kez şike ve 3 kez teşvik primi ile suçlanıyor.

-14 futbolcu şike girişiminde bulunmakla suçlanıyor.

-İddianamede Fenerbahçe, Beşiktaş, Trabzonspor, İstanbul Büyükşehir Belediyespor, Sivasspor, Giresunspor, Mersin İdmanyurdu, Manisaspor yer alıyor.

-İddianamede Türkiye Futbol Federasyonu dahil 10 müşteki bulunuyor.

-Yurtdışına transfer olan Emenike ise iddianamede şüpheli sıfatıyla yer alıyor. 

-Şike soruşturması kapsamında hazırlanan iddianamede, Tayfur Havutçu, Serdar Adalı şikeden, Sadri Şener ve Nevzat Şakar teşvik girişiminden şüpheli olarak yer alıyor. 

-TFF Başkanvekili Göksel Gümüşdağ şike anlaşması yapmakla suçlanıyor.

-İddianamede adı geçen 93 şüpheli hakkında seyirden yasak (stada girmeme) talep ediliyor.”

8 Aralık 2011: TBMM Adalet Komisyonu, şike suçunda cezaların indirilmesini de öngören vetolu “Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu” Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün “iade” gerekçelerini dikkate almaksızın aynı şekilde kabul etti.

9 Aralık 2011: İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesi, futbolda şike iddialarına yönelik yürütülen soruşturma kapsamında 31'i tutuklu 93 şüpheli hakkında hazırlanan 401 sayfalık futbolda şike iddianamesini kabul etti. İddianamede 93 şüpheli yer alırken, 83 kişi hakkında da takipsizlik kararı verildi. 

10 Aralık 2011: 'Şike Yasası' olarak da bilinen "6250 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" Meclis'te aynı şekilde kabul edilerek Köşk'e tekrar gönderildi.

12 Aralık 2011: İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesi, şike iddianamesinin kabulünün ardından sanıkların tutukluluk halini inceledi. 31 tutuklu sanıktan 8’ini oy birliği ile tahliye ederek, yurt dışına çıkma yasağı koydu. Mahkeme; Serdal Adalı, Tayfur Havutçu, Ahmet Ateş, İbrahim Akın, İskender Alın, Ümit Karan, Korcan Çelikay ve Abdurrahman Yakut’un tahliyesine hükmetti. 28 şüpheliye konulan statlara giriş yasağını da kaldırdı.

14 Aralık 2011: "Şike yasası" olarak geçen "Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"  Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından onaylandı.

14 Şubat 2012: İddianamenin ilk davası, Silivri Cezaevi'nde yapılacak.{jcomments on}

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş