Dr. Lale Orta – 24 Nisan 2012 UEFA; Avrupa futbolunun geleceği için 11 vazgeçilemez değer belirlemiştir. Bu vazgeçilemez değerlerin başlıkları şöyledir:

Önce Futbol, Piramit Yapı ve Yetki Devri, Birlik ve Liderlik, İyi Yönetim ve Özerklik, Taban Futbolu ve Dayanışma, Gençliğin Korunması ve Eğitim, Sportif Bütünlük ve Bahis, Finansal Fair Play ve Rekabetin Devamlılığı, Ulusal Takımlar ve Kulüpler, Saygı, Avrupa Spor Modeli ve Sporun Özelliği.  

UEFA’nın, futbolun geleceğinin korunmasına yönelik dikkate alınmasını önerdiği ve de kendi bünyesinde uyguladığı 11 vazgeçilemez değer sırasıyla aşağıda açıklanmıştır:

1- Önce Futbol 

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden birincisi; “Önce Futbol”dur. UEFA, Önce Futbol’da: Futbolun, bir ürün olmadan önce bir oyun, bir pazar olmadan önce bir spor, bir iş olmadan önce de bir gösteri olduğunun unutulmaması gerektiğini, önemle ve birinci sırada vurgulamaktadır. 

Yapılacak her şeyde dikkate alınacak en önemli ve ilk şey futbol olmalıdır.

2- Piramit Yapı ve Yetki Devri

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden ikincisi; “Piramit Yapı ve Yetki Devri”dir. Dünya Futbolunun yönetici kuruluşu olan FIFA,  futbolda uluslararası maçların ve turnuvaların düzenlenmesi konusunda en yetkili organdır. FIFA, Dünya ülkeleri üzerindeki hâkimiyetini ve iletişimini Konfederasyonları aracılığıyla sağlamaktadır. Avrupa futbolunun yönetici kuruluşu ise UEFA’dır. FIFA ve UEFA, Ulusal Federasyonlara yetki devrederek, yerinden yönetime önem vermişlerdir. Ulusal Federasyonlar; kulüpleri bir arada toplayan dayanışma birlikleridir. Futbol faaliyetlerini yürütmek, futbolun gelişmesini ve yayılmasını sağlamak, kararlar almak, uluslararası kuralları ve her türlü talimatları uygulamak, yurt içi ve yurt dışı futbol faaliyetleri ile uluslararası müsabakalar için plan, program ve benzeri her türlü düzenlemeyi yapmak, ulusal federasyonların görevidir. FIFA ve UEFA’nın, Ulusal Federasyonlarla el ele ve koordineli olarak çalışması, futbolun çıkarlarının en iyi şekilde savunulmasını sağlamaktadır.

3- Birlik ve Liderlik

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden üçüncüsü; “Birlik ve Liderlik”dir. UEFA, tüm paydaşlarıyla birlikte ileriye doğru ve doğru yönde hareket ederek, yenilikçi bir kurum haline dönüşmek istemektedir. UEFA, yetkisi ve etkisi olan güçlü bir lider konumunda olmasına karşın, dikte (yaptırım) ile değil; uzlaşma yoluyla çalışmayı hedeflemektedir. Ulusal Federasyonlar ve Profesyonel Futbol Strateji Konseyi aracılığıyla, futbolun diğer paydaşlarını da (Ligler, kulüpler, futbolcular) dikkate alarak kararlarına yansıtmaktadır. Bu da; UEFA İcra Kurulu’nun, Avrupa futbolu ile ilgili daha doğru kararlar almasına yardımcı olmaktadır. UEFA, futbol taraftarları olmadan profesyonel futbolun olmayacağı görüşünden yola çıkarak, taraftarlarla da yakın ilişki kurmaktadır.

4- İyi Yönetim ve Özerklik

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden dördüncüsü; “İyi Yönetim ve Özerklik”dir. UEFA; tüm üye federasyonların iyi yönetişimi için kararlıdır. İyi bir yönetişim; açıklık, demokrasi, şeffaflık ve sorumluluk demektir. Kurumsal yönetişimde, yönetimle birlikte geleceğe yönelik tasarımların gerçekleştiği açıklık, şeffaflık, adillik ve hesap verebilirlik prensipleri her zaman olmalıdır. Kurumsal yönetişim tutarlı bir idareyi, uyumlu politikaları, süreçleri ve belirli bir sorumluluk alanındaki karar yetkilerini ifade eder. UEFA, sporun özerk yapısının korunmasını da istemektedir. Özerklik, ayrı bir yasaya bağlı olarak kendi kendini yönetme yetkisi ve serbestçe karar verebilme hakkıdır. UEFA, “hükümetlerin müdahaleleri olmaksızın” futbolun gerçek karar vericileri olan ulusal federasyonların liderliğini desteklemektedir.

5- Altyapı Futbolu (Grassroots) ve Dayanışma

UEFA’nın; futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden beşincisi; “Altyapı Futbolu ve Dayanışma”dır. Futbol; kadın, erkek ve çocuklar tarafından her yerde oynanmalıdır. En üst düzey profesyonel ligler, buzdağının sadece görünen yüzünü oluşturmaktadır. Herkes için futbol felsefesinde ise: futbol her yerde oynanabilir, herkesin oynama fırsatı vardır ve en önemlisi ayrımcılık yoktur. Futbol bir yaşam biçimidir, hayatla mücadeleyi öğrenme yoludur, takım ruhunu geliştirmenin ve ekip olmanın öğrenildiği ve başarıya ulaşmak için bıkmadan usanmadan çalışılması gerektiğinin uygulandığı yerdir.  

UEFA, futboldaki dayanışmayı güçlendirerek; hem futbolun geleceğini korumaya, hem de sporun faydalarını topluma sunmaya devam etmeyi hedeflemektedir. Futbolun gücü, oyunun altyapısında yatmaktadır. Bu da futbolun; yerel, bölgesel ve ulusal kimliğinin kurallara uygun olarak her zaman korunması ve tabanda futbolun yaygınlaştırılarak dayanışmanın sağlanması anlamına gelmektedir.

6- Gençliğin Korunması ve Eğitim

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden altıncısı; “Gençliğin Korunması ve Eğitim”dir. Futbol asla yalnızca futbol değildir… Futbol bir hayat okuludur aynı zamanda… Gençler ve çocuklar için futbolu, temel eğitimin vazgeçilmez bir parçası haline getirmek, futbol oynamanın herkesin temel bir hakkı olduğunu vurgulamak ve en önemlisi de futbolda fırsat eşitliği yaratmak gerekmektedir.

Avrupa futbolunun yönetici kuruluşu olan UEFA; hem sportif, hem de ahlaki sorumluluğundan dolayı; küçük futbolcuların uluslararası transferinin birçok riskleri de beraberinde getirdiğini, 18 yaşın altındaki futbolcuların çocuk veya ergen olduklarının unutulmaması gerektiğini vurgulamaktadır. UEFA; futbolun içindeki çocukların geleceğini korumak ve henüz çok genç oldukları gelişim dönemlerinde, onların yabancı ülkelere gönderilmesini doğru bulmamaktadır.

7- Sportif Bütünlük ve Bahis 

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden yedincisi; “Sportif Bütünlük ve Bahis”dir. Spor, uluslararası değerleri içeren kültürel bir olgu ve toplumsal bir eylemdir. Sporun özünü yarışma, rekabet ve performans oluşturur. Bahis; sadece bir fon kaynağı değil, aynı zamanda rekabetin bütünlüğüne karşı, futbol için bir risktir. Futbolun; bahislerden adil bir gelir payı alması hakkıdır. Ancak her durumda, oyunun gerçek ruhunu korumak amacıyla, sportif bütünlüğü sürdürmek ve maçların düzgün bir şekilde oynanmasını sağlamak ve taahhüt etmek öncelikli hedefi olmalıdır.

8- Finansal Fair Play ve Rekabetin Devamlılığı 

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden sekizincisi;  “Finansal Fair Play ve Rekabetin Devamlılığı”dır. UEFA saha içinde ve dışında Fair Play’i desteklemektedir. Avrupa’daki kulüplerin  mali yapılarını güçlendirerek, futbolun uzun vadede sağlıklı yapısını ve rekabetin devamlılığını korumayı amaçlayan UEFA, Finansal Fair Play kriterlerini uygulama kararı almıştır. Finansal Fair Play; kulüplerin, sportif rekabeti ve kendilerini korumak amacıyla, şeffaf ve sorumlu bir şekilde faaliyet göstermeleri anlamına gelmektedir. UEFA, Finansal Fair Play bağlamında, kulüplerin mali tablolarında da daha sağlıklı bir yapıya sahip olmalarını,  rekabeti ekonomik olarak daha eşit koşullarda sürdürebilmelerine olanak sağlayarak, kulüplerin rekabet adına borç sarmalına girmemelerini ve kendi varlıklarıyla, kendi yaratacakları kaynaklar yoluyla rekabet etmelerini istemektedir.

9- Ulusal Takımlar ve Kulüpler 

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden dokuzuncusu;  “Ulusal Takımlar ve Kulüpler”dir. Ulusal takımlar ve kulüpler, futbolun tamamlayıcı ve hayati unsurlarıdır. Futbolun; Avrupa’da, ulusal ve uluslararası düzeyde gelişimi bu dengenin sürdürebilirliğine bağlıdır. UEFA, bu dengenin güçlendirilmesi konusunda kararlı olup, kulüp müsabakalarını ve milli takımlar şampiyonalarını yeniden düzenleyen önemli projeler başlatmıştır.

10- Saygı 

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden onuncusu;  “Saygı”dır. Saygı; futbolun önemli bir ilkesidir. Saygı, bir kişiye, bir düşünüşe, bir eyleme, bir başarıya yüksek değer vermekten doğan özel bir davranıştır. Değer ise, bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut ölçü, bir şeyin değdiği karşılık, kıymet olarak açıklanmaktadır. Oyuna, bütünlüğüne, farklılığına, saygınlığına, oyuncuların sağlığına, kurallara, hakemlere, rakiplere ve taraftarlara saygılı olunması gerekmektedir.

UEFA’nın temel ilkelerinden biri ve vurguladığı mesajı da; Irkçılığa, şiddete ve dopinge sıfır tolerans-hoşgörü’dür. Futbol, insanları birleştirerek farklılıkları aşmayı sağlayan bir olgudur. UEFA için, formanın altındaki ten rengi görünmezdir ve her zaman öyle olmalıdır. Irkçılık, ayrımcılık ve şiddet hiçbir zaman hoş görülmemelidir.

11- Avrupa Spor Modeli ve Sporun Özelliği 

UEFA’nın, futbolun geleceği için vurguladığı vazgeçilemez değerlerden sonuncusu ise;  “Avrupa Spor Modeli ve Sporun Özelliği”dir. Avrupa Futbolunun yönetici kuruluşu olan UEFA, herkese fırsat eşitliğinde yükselme, düşme ve dayanışma ilkesinin sağlandığı, açık rekabete dayalı bir spor modelini geliştirmeyi hedeflemektedir. Ayrıca, sporun genel özelliklerinin savunulmasını ve bu özelliklerin futbolda da devam etmesini istemektedir. Buna göre spor; dinamik, diğer insanlarla iletişim kurmaya açık bir alandır ve insanın gelecekteki yaşamı için örgütsel bir değere sahiptir. Sporla insan bireysel ve toplumsal deneyim kazanır, toplumsal öğrenme ve birlikteliğin yanı sıra insanın seçme özgürlüğüne, bağımsızlığını kazanmasına katkıda bulunur. Spor, insanın kendini kontrol etmesine olanak sağlayarak, insanın iç ve dış disiplin edinmesini ve sürdürmesini sağlar. Sporun bu özelliklerinden dolayı da UEFA, futbolun spor olma özelliğini kaybetmesini hiçbir şekilde istememektedir.

Günümüzde, Ülkemiz futboluna baktığımızda yaşadığımız birçok problemin kaynağını yukarıda açıkladığımız vazgeçilemez değerlere ulaşma çabalarımızdan değil; kendi vazgeçilmez değer saydıklarımız yüzünden meydana geldiğini görüyoruz. Böyle devam edildiği müddetçe de, UEFA’nın idealleştirdiği değerlere sahip olmamız uzak görünmektedir.  

Sonuç olarak sorulması gereken soru şu: Türk Futbolu, UEFA’nın bu vazgeçilemez değerlerinin neresindedir ve bu değerlere ulaşmak için Türkiye Futbol Federasyonu öncülüğünde, kulüpler ve futbolun diğer tüm paydaşlarınca ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?  {jcomments on}

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş