Atletizmde kendi ifadesi ile “dünya rekorlarını bacaklarında hisseden” ve rekorlarla dalga geçen Usain Bolt rüzgarı esmeye devam ediyor. “adam olacak çocuk…” misali Bolt’un yedi yaşlarında Jamaika plajlarında koşarken dünya çapında bir sporcu olacağı ve pistleri ağlatacağı biliniyormuş.
Eh bizim çocuk da yavaş yavaş bu yaşa gelince beni “acaba geç mi kalıyoruz?” endişesi ve merakı sardı. Onu bilinçsizce sahillerde oradan buraya koşturup eziyet çektirmek yerine küçük yaşta sporcu yetiştirmek için ne tür bilimsel çalışmalar olduğuna yönelik bir arayışa girdim.
Oğlumla beraber soluğu Ankara’da Junior Academy Sport (JAS) merkezinde aldım. Akademisyen ve uygulamalı bir ekibin oluşturduğu merkezde çocuklar için yeteneğin belirlenmesi, tanımlanması, aranması, geliştirilmesi ve seçimi gibi çalışmalar yapılıyor.
Bu çalışmanın temelini oluşturan çocuklar için çoklu branş yetenek belirleme ve geliştirme konulu akademisyen Murat Bilge’nin bir çalışmasından bahsetmek istiyorum:
Sporla ilişkili hareketler döneminin hemen başında başlatılan branş antrenmanlarının, çocukların genel sportif eğitimi eksik almalarına yol açtığı düşüncesiyle pilot bir çalışma başlatılıyor. 5-6 yaşlarında projeye kabul edilen çocuklara branşlaşma yaşlarına kadar genel bir sportif eğitimle beraber, takım sporları, bireysel sporlar ve rekreatif sporlar düzenli olarak uygulatılıyor. Periyodik olarak yapılan antropometrik ve fiziksel testlere ilave olarak branş yetenek testleri de kapsama alınıyor. Boylamsal çalışma sonucu objektif verilerle branş önerileri getiriliyor. Yani bir süre sonra çocuklara “sen şu spor dallarında daha başarılıolabilirsin” deniliyor. Aynı anda kontrol grubu ölçümleri de gerçekleştiriliyor ve çocukların kendi yaş grubuna göre boyları, kiloları ve vücut yapısındaki gelişmeleri dünya ortalamaları ile karşılaştırılarak takip ediliyor.
Bir yandan rapordaki ilginç bilgilerin uygulama alanı bulduğu Ankara’da yaklaşık 260 çocuğun bilimsel veriler eşliğinde yaptıkları çalışmaları JAS merkezinde yakından izleme fırsatı buldum.
“Çoklu Branş Yetenek Belirleme ve Geliştirme” hedefli projede çocuklara haftada 90’ar dakikalık 3-4 antrenman seansında, 45’er dakikalık bölümlerde temel sporlar (atletizm, jimnastik, yüzme), takım sporları (Basketbol, futbol, hentbol, voleybol), bireysel sporlar (raket sporları, yakın temas sporları), Fitness-Wellness aktiviteleri (yoga, pilates, bale, eşli dans, fitness) ve “rekreatif etkinlikler” (satranç, dart, bocce, paintball, tırmanma duvarı) yaptırılıyor.
Tüm bu çalışmalar sporcuların küçük yaştan itibaren bilimsel yaklaşımla gelişmelerine katkı sağlıyor.
Henüz takım sporlarında Olimpiyatlarda temsil edilemediğimiz ve ülkemizdeki sporun genel durumu dikkate alındığında, Bolt’un izinde gitmek için bu tür çalışmaların devlet desteğiyle ve ‘Bolthızında’ çoğalması gerekiyor.
Ömer Gürsoy, 30 Temmuz 2010 tarihli Habertürk Gazetesi’nde yayınlanmıştır.